HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միլան (այլ կիրառումներ)

Միլան (իտալ.՝ Milano, լոմբ.՝ Milan, լատ.՝ Mediolanum - «հարթավայրի կենտրոնում»), Իտալիայի երկրորդ խոշորագույն քաղաքն է, Հյուսիսային Իտալիայի գլխավոր քաղաքը, Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառի[3] վարչական կենտրոնը, Իտալիայի տնտեսական և ֆինանսական կենտրոնը։ Զբաղեցնում է 182 քառ. կմ տարածք, բնակչության թիվը՝ շուրջ 1, 3 միլիոն մարդ, մինչդեռ արվարձաններով հանդերձ շուրջ 5, 2 միլիոն, Եվրոպայի հինգերորդ խոշոր քաղաքը[4]։ Միլանը ճանաչվել է նորաձևության և դիզայնի համաշխարհային կենտրոն շնորհիվ մի շարք միջազգային միջոցառումների, այդ թվում «Միլանի Նորաձևության Շաբաթը» (Milan Fashion Week) և «Միլանի կահույքի ցուցահանդեսը» (Milan Furniture Fair), որոնք այժմ աշխարհում ամենաշատ այցելվող, ամենաեկամտաբեր և աճ գրանցող միջոցառումների թվին են դասվում։ Միլանը հյուրընկալել է նաև համաշխարհային ցուցահանդեսը (Էքսպոն) 1906 և 2015 թվականներին։

Քաղաք
Միլան
Milan
Դրոշ Զինանշան
Flag of Milan.svg CoA Città di Milano.svg

Milano collage.jpg
ԵրկիրԻտալիա Իտալիա
Ներքին բաժանումԳոտի 1, Գոտի 2, Գոտի 3, Գոտի 4, Գոտի 5, Գոտի 6, Գոտի 7, Գոտի 9 և Գոտի 9
Մակերես181,67±0,01 կմ²
ԲԾՄ120±1 մետր
Պաշտոնական լեզուիտալերեն
Բնակչություն1 366 180 մարդ (հունվարի 1, 2018)[1]
Ժամային գոտիUTC+1, Կենտրոնական եվրոպական ժամանակ և UTC+2
Հեռախոսային կոդ02
Փոստային ինդեքսներ20121, 20122, 20123, 20124, 20125, 20126, 20127, 20128, 20129, 20131, 20132, 20133, 20134, 20135, 20136, 20137, 20138, 20139, 20141, 20142, 20143, 20144, 20145, 20146, 20147, 20148, 20149, 20151, 20152, 20153, 20154, 20155, 20156, 20157, 20158, 20159, 20161 և 20162
Ավտոմոբիլային կոդMI
Պաշտոնական կայքcomune.milano.it(իտալ.)
##Միլան (Իտալիա)
Red pog.png

Միլանում են գտնվում բազմաթիվ մշակութային հաստատություններ, ակադեմիաներ և համալսարաններ։ Միլանն ընդունում է տարեկան 8 միլիոն այցելու՝ ներգրավվելով իր թանգարաններով և պատկերասրահներով, որոնք պարծենում են աշխարհի ամենակարևոր հավաքածուներով, ներառյալ Լեոնարդո դա Վինչիի հիմնական աշխատանքները։ Միլանում է գտնվում «Լա Սկալա» օպերային թատրոնը։ Քաղաքում են գտնվում նաև մի շարք շքեղ հյուրանոցներ՝ հանդիսանալով աշխարհում հինգերորդ ամենաշատ աստղ ունեցողն աշխարհում, ըստ Michelin-ի ուղեցույցի։ Քաղաքը հանդիսանում է նաև աշխարհի ամենահաջողակ ֆուտբոլային ակումբներից երկուսի, Միլանի ու Ինտերի, Իտալիայի հիմնական բասկետբոլային թիմերից մեկի՝ Օլիմպիա Միլանոյի տունը։

Քաղաքի կենտրոնական Piazza del Duomo հրապարակի համայնապատկերը

Աշխարհագրական դիրքըԽմբագրել

Միլանի կամ Մեծ Միլանի մայրաքաղաքային տարածքը զբաղեցնում է 1 982 կմ 2 տարածք և ունի ավելի քան 5 միլիոն մարդ։

Քաղաքը զբաղեցնում է 181,76 կմ 2 տարածք և ունի 1,342,385 մարդ բնակչություն (2015)։ Բաժանված է 9 քաղաքային տարածքների կամ գոտիների։


ԶինանշանԽմբագրել

Ժամանակակից զինանշանը Սուրբ Գեորգի կարմիր կարմիր խաչն է ՝ արծաթե դաշտի վրա։ Խաչը պատկերված է քաղաքի դրոշի վրա։ Զինանշանից վերև թագ կա `հինգ աշտարակներով մարտական ​​տեսքի տեսքով. Եվրոպական շատ երկրների քաղաքային զինանշաններում ընդունված ձև, որը սկիզբ է առնում հռոմեական թագը։ Վահը շրջապատված է երկու ճյուղերի `դափնու և կաղնու պսակով։


ԿլիմաԽմբագրել

Այն բնութագրվում է մայրցամաքային որոշ նշաններով խոնավ մերձարևադարձային կլիմայով, որը բնորոշ է հյուսիսային Իտալիայի ներքին հարթավայրերին ՝ տաք, խոնավ ամառներով և ցուրտ, խոնավ ձմեռներով ՝ ի տարբերություն երկրի հարավում գտնվող միջերկրածովյան կլիմայի։

Հունվարին քաղաքի կենտրոնում միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից +4 ° C, իսկ հուլիսին 19-ից 30 ° C: Ձմռանը ձյան տեղումները շատ տարածված են, չնայած վերջին 15-20 տարվա ընթացքում դրանք ավելի հաճախակի են դարձել։ Խոնավությունը բավականին բարձր է ամբողջ տարվա ընթացքում, տարեկան միջին տարեկան մոտ 1000 մմ անձրև։ Քաղաքը հաճախ պարուրված է մշուշով։

ՏնտեսությունԽմբագրել

Միլանում է գտնվում Իտալիայի ֆոնդային բորսան, արվարձաններում տեղակայված են բազմաթիվ ֆինանսական և առևտրային ընկերություններ (Pirelli, Telecom Italia, Alfa Romeo) և արդյունաբերական ձեռնարկություններ։ Նորաձեւության տները և թեթև արդյունաբերության ձեռնարկությունները (ապրանքանիշեր Giorgio Armani, Gianni Versace, Dolce & Gabbana, Prada և այլն) աշխարհահռչակ են։ Միլանի նորաձեւության շաբաթը տեղի է ունենում փետրվար և սեպտեմբեր ամիսներին։ Քաղաքում լույս է տեսնում Corriere della Sera ՝ Իտալիայի ամենահայտնի թերթը։

Հենց այստեղ կառուցվեց առաջինը Իտալիայում Pirelli Tower երկնաքերը։ XXI դարի սկզբին Պորտա Նուովա թաղամասում կանգնեցվեցին բարձրահարկ գրասենյակային շենքեր։ Fiera di Milano- ն [ամենամեծ] ցուցահանդեսն է երկրում։ Perուցահանդեսային տարածքը Պերոյի և Ռոյի հյուսիսարևմտյան արվարձաններում բացվել է 2005 թվականի մայիսին։

ՏրանսպորտԽմբագրել

Մետրո և տրամվայԽմբագրել

Միլանն ունի մետրոյի 4 գիծ (M1 կարմիր, M2 կանաչ, M3 դեղին, M5 մանուշակագույն, M4 կառուցվող) ՝ մոտ 95 կմ ընդհանուր երկարությամբ։ Գոյություն ունի նաև «Metro St. Raphael» մետրոյի թեթև գիծ, ​​որը միացնում է Սենթ Ռաֆայելի հիվանդանոցը «Kashchina Gobba» կայարանին։ Քաղաքն ունի առավել զարգացած տրամվայի համակարգը Արևմտյան Եվրոպայում ՝ ավելի քան 160 կմ երկարությամբ գծերով։ Տրոլեյբուսների ցանցը շատ ավելի փոքր է, քան տրամվայի ցանցը, բայց, այնուամենայնիվ, ամենամեծերից մեկը Արևմտյան Եվրոպայում։ Դա օղակ է քաղաքի կենտրոնի շուրջ, մի քանի մասնաճյուղերով դեպի ծայրամասեր։

Երկաթուղային միացումԽմբագրել

Մերձքաղաքային երկաթուղային ծառայությունը (որը կոչվում է S Lines (Քաղաքային երկաթուղային ծառայություն), որը նման է ֆրանսիական RER- ին և գերմանական S-Bahn- ին) կապում է Մեծ Միլանը և այլ քաղաքներ, ինչպիսիք են Կոմոն և Վարեսը, միմյանց հետ կապող 10 երթուղային գծեր։

Տարածաշրջանային երկաթուղային ծառայությունը (կոչվում է R (տարածաշրջանային)) Միլանը կապում է Լոմբարդիա քաղաքների հետ։ Միլանի կենտրոնական կայանը խոշորագույններից մեկն է Եվրոպայում ուղևորափոխադրումների տեսանկյունից։

ՏաքսիԽմբագրել

Տաքսին շահագործում են մասնավոր ընկերություններ, լիցենզավորված են Միլանի քաղաքապետարանի (Comune di Milano) կողմից։ Մեքենաները միայն սպիտակ են։ Ուղևորության գինը կախված է դրա տևողությունից և հեռավորությունից։

Տեսարժան վայրերԽմբագրել

Միլանի քաղաքային հյուսվածքի մեջ հատվել են բազմաթիվ ճարտարապետական ​​ոճեր, որոնցից ամենակարևորն են կարմիր աղյուսով լոմբարդական ռոմանական ոճը, Ֆիլարետեի և Բրամանտեի վաղ Վերածննդի դարաշրջանի գլուխգործոցները և Իտալիայի համար բնորոշ կլասիցիստական ​​պալատները։

Քաղաքի երկու խորհրդանիշ. Սպիտակ մարմար Duomo- ն, որը գտնվում է քաղաքի գլխավոր հրապարակում `թագավորական պալատի հարևանությամբ, և Sforza Castle- ը, որը հավանաբար օրինակ է ծառայել լոմբարդացի ճարտարապետների համար, ովքեր 15-րդ դարի վերջին կանգնեցրել էին Մոսկվայի Կրեմլի պատերը։ Քարթուսյան վանքը, որը գտնվում էր քաղաքից դուրս, ծառայում էր որպես Միլանի միջնադարյան և Վերածննդի տիրակալների գերեզմանատուն։

Հինավուրց ժամանակներից պահպանվել են ամֆիթատրոնի բեկորները և միջնադարում վերակառուցված մեծ բազիլիկաները ՝ Ամբրոզյան (Ստիլիչիոյի սարկոֆագով) և Լաուրենտյան։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից Սանտա Մարիա դելե Գրացիի վանքը հռչակվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։ Դրանում տեղակայված Լեոնարդո դա Վինչիի «Վերջին ընթրիքը» որմնանկարը գրավում է զբոսաշրջիկների բազմությունը ամբողջ աշխարհից։

Թագավորական վիլլան, որտեղ նա ապրում էր կնոջ ՝ Ջոզեֆինայի հետ, և Խաղաղության կամարը (Սեմպիոնե այգու հարևանությամբ, ավստրիացիները լրացրեցին 1838 թվականին) հիշեցնում են քաղաքի նկատմամբ Նապոլեոն Բոնապարտի լավության մասին։

Միլանի La Scala օպերային թատրոնը, որը աշխարհի առաջատարներից մեկն է։ Վերակառուցման ընթացքում օպերային և բալետային ներկայացումները տեղափոխվեցին Արչիմբոլդիի նոր թատրոն։ Picորջիո Ստրեհլերի հիմնադրած Պիկոլոն դրամատիկական թատրոններից ամենահայտնին է։

Ամբրոսյան գրադարանը ՝ Եվրոպայում ամենահիններից մեկը։ Այս հավաքածուի մարգարիտը. Նկարներ և ձեռագրեր ՝ Լեոնարդո դա Վինչիի։ Լոմբարդյան դպրոցի նկարիչների աշխատանքները հավաքված են Բրերայի Պինակոտեկայում։ Հին արվեստներն ու արհեստները կենտրոնացած են Պոլդի Պեցցոլի թանգարանում։ Ժամանակակից նկարիչների աշխատանքները հավաքված են Ժամանակակից արվեստի տաղավարում և 20-րդ դարի թանգարանում, որը բացվել է 2010 թվականին։

Նորաձևության ամենամեծ տների բուտիկները տեղակայված են Վիա Մոնտենապոլեոնեում և Պիացցա Դուոմոյի Վիկտոր Էմանուել Երկրորդի հին պատկերասրահում։


ԿրթությունԽմբագրել

Միլանի մի քանի տասնյակ հաստատություններ ապահովում են բարձրագույն կրթություն։ Դրանց թվում են Միլանի պետական ​​համալսարանը և Միլանի տեխնիկական համալսարանը, մասնավոր Բոկկոնի համալսարանը, Սրտի սրտի կաթոլիկ համալսարանը, Ջուզեպպե Վերդիի անվան Միլանի կոնսերվատորիան։


ՍպորտԽմբագրել

Քաղաքում կան երկու ֆուտբոլային ակումբներ ՝ եվրոպական ֆուտբոլի գրանդներ. «Միլանը» և «Ինտերնասիոնալեն», որոնք երկու անգամ նվաճել են Չեմպիոնների լիգայի 10 գավաթ։

Միլանի «Օլիմպիան» եվրոպական բասկետբոլի հաջող թիմ է։ Հաղթել է երեք եվրագավաթներ, աշխարհի գավաթներ, 3 գավաթակիրների գավաթներ, 2 Կորաց գավաթներ և 25 ազգային առաջնություններ։ Միլանի ռեգբիի ակումբ Ամատորին նվաճեց 18 ազգային առաջնություն։ Հոկեյի Միլանի ակումբը հաղթել է 29 ազգային առաջնություն։


Միլանյան ավանդույթներԽմբագրել

Քաղաքի հովանավոր սուրբը համարվում է Սուրբ Ամբրոզ Մեդիոլանը, որի հիշատակի օրը ՝ դեկտեմբերի 7-ին, նշվում է քաղաքի տոնը։

Ավանդական Սուրբ Ծննդյան քաղցր panettone տորթը հայտնի է քաղաքի խոհարարական մասնագիտություններով։

ԾանոթագրություններԽմբագրել