Բացել գլխավոր ցանկը

Ղրղզստան (ղրղզերեն՝ Кыргызстан; ռուսերեն՝ Киргизия, տրասլիտացված՝ Կիրգիզիա կամ Կիրղիզիա) (IPA արտասանությամբ՝ /ˈkəːgɪztan/), պաշտոնապես՝ Ղրղզական Հանրապետություն, երկիր Կենտրոնական Ասիայում։ Ղրղզստանը լեռնային և դեպի ծով ելք չունեցող երկիր է, այն սահմանակից է Ղազախստանին՝ հյուսիսում, Ուզբեկստանին՝ արևմուտքից, Տաջիկստանին՝ հարավ-արևմուտքից և Չինաստանին՝ հարավ-արևելքից։ «Ղրղըզ» էթնոհորոնիմը նշանակում է «քառասուն ցեղեր», որը վերաբերում է վիպերգական հերոս Մանասին, որը միավորել է քառասուն ցեղերը խիթանների դեմ։ Քառասուն ճառագայթները Ղրղզստանի դրոշի վրա խորհրդանշում է Մանասի քառասուն ցեղերը[4]։

Ղրղզական Հանրապետություն
Кыргыз Республикасы
Kırgız Respublikası
Кыргызская Республика
Kyrgyzskaya Respublika
Ղրղզստանի դրոշ
Դրոշ
Ղրղզստանի զինանշանը
Զինանշան
Ազգային օրհներգ՝
Ղրղզստանի ազգային հիմն
Ղրղզստանի դիրքը
Մայրաքաղաք
Ամենամեծ քաղաք
Բիշկեկ
42°52′N, 74°36′E
Պետական լեզուներ ղրղզերեն, ռուսերեն
Կառավարում Հանրապետություն
 -  Նախագահ Ալմազբեկ Ատամբաև
Անկախություն ԽՍՀՄ-ից 
 -  Հռչակված Օգոստոսի 31 1991 
 -  Վերջնական Դեկտեմբերի 25 1991 
 -  Ջրային (%) 3.6
Բնակչություն
 -  Հուլիս 2005 նախահաշիվը 5,482,000[1]  (111-րդ)
 -  1999 մարդահամարը 4,896,100 
ՀՆԱ (ԳՀ) 2008 գնահատում
 -  Ընդհանուր $11.604 billion[2] (134-րդ)
 -  Մեկ շնչի հաշվով $2,184Քաղվածելու սխալ՝ Invalid <ref> tag; invalid names, e.g. too many 
Ջինի (2003) 30.3 (միջին
ՄԶՀ (2007) Green Arrow Up Darker.svg 0.710[3] (միջին) (120th)
Արժույթ Սոմ (KGS)
Ժամային գոտի KGT (UTC+6)
Ազգային դոմեն .kg
Հեռախոսային կոդ +996

1991 թվականի անկախությունից ի վեր Ղրղզստանում տեղի է ունեցել երկու հեղափոխություն՝ մեկը 2005 թվականի Կակաչների հեղափոխությունը և 2010 թվականի հեղափոխությունը, որը իշխանությունից հեռացրել է 2005 թվականի հեղափոխության առաջնորդ Կուրմանբեկ Բակիևին։

Տեսարժան վայրերԽմբագրել

Ղրղստանի տեսարժան վայրերից մեկն է «Իսիկ-Կուլը», որը գտնվում է «Տերսկեյ Ալա-Տօօ» և «Կյունգեյ-Ալա-Տօօ» լանջերի միջև։ Նա մտնում է աշխարհի 25 ամենամեծ տարածքը ունեցող լճերի մեջ և 7 ամենախորը լճերի մեջ։ Միջին խորությունը 278 մ է։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009)։ «World Population Prospects, Table A.1» (PDF)։ 2008 revision։ United Nations։ Վերցված է 2009-03-12 
  2. «Kyrgyzstan»։ International Monetary Fund։ Վերցված է 2009 թ․ հոկտեմբերի 01–ին 
  3. «Human Development Report 2009: Kyrgyzstan»։ The United Nations։ Վերցված է 2009 թ․ հոկտեմբերի 18–ին 
  4. Forty tribes and the 40-ray sun on the flag of Kyrgyzstan, SRAS–The School of Russian and Asian Studies