Եվրո (տարադրամի կոդը՝ EUR), Եվրամիության 27 անդամներից 20-ի տարադրամը։ Եվրոյի սիմվոլը «€» նշանն է։ Մեկ եվրոն բաժանում է 100 ցենտի։

Եվրո
Изображение логотипа
Տեսակտարադրամ և տասնորդական դրամական համակարգ
ISO 4217 կոդEUR
Երկիր Ավստրիա,  Բելգիա,  Կիպրոս,  Նիդերլանդներ,  Էստոնիա,  Ֆինլանդիա,  Ֆրանսիա,  Գերմանիա,  Հունաստան,  Իռլանդիա,  Իտալիա,  Լատվիա,  Լիտվա,  Լյուքսեմբուրգ,  Մալթա,  Մոնակո,  Պորտուգալիա,  Սան Մարինո,  Սլովակիա,  Սլովենիա,  Իսպանիա,  Վատիկան,  Անդորրա[1],  Կոսովո,  Խորվաթիա և  Չեռնոգորիա
Ներդրման ամսաթիվըհունվարի 1, 2002
Անվամված էԵվրոպա
Պաշտ օգտագործողներԵվրոգոտի
Ոչ պաշտ օգտագործողներՄիացյալ Թագավորություն Ակրոտիրի և Դեկելիա
Կոսովո Կոսովո
Ֆրանսիա Սան Բերտելմի
Ֆրանսիա Սան Մարտեն
Չեռնոգորիա Չեռնոգորիա
Կազմված էeurocent?
Նշան
Նշանի նկարագրությունԵվրոյի նշան
Հապավումeuro, euro, euro, Euro, euro, euro, euro, euro, ευρώ, евро, eiro, euras, ewro, euro, euro, euro, euró և euro
Մետաղադրամ1, 2, 5, 10, 20, 50 Եվրոցենտ, 1 €, 2 €
Թղթադրամ5 €, 10 €, 20 €, 50 €, 100 €, 200 €, 500 €
Կենտրոնական բանկԵվրոպական կենտրոնական բանկ
Փոխարինել էԱվստրիական շիլլինգ, բելգիական ֆրանկ, Cypriot pound?, Dutch guilder?, Էստոնական կրոն, Finnish markka?, Ֆրանսիական ֆրանկ, Գերմանական մարկ, Հունական դրախմա, Irish pound, իտալական լիրա, Լատվիական լատ, Lithuanian litas?, Luxembourg franc?, Maltese lira, Monegasque franc?, Portuguese escudo?, Sammarinese lira?, Slovak koruna, Slovenian tolar?, Պեսետա, Vatican lira?, European Currency Unit? և խորվաթական կունա
Պարգևներ
Կարլ Մեծի միջազգային շքանշան

Եվրոն 320 միլիոն եվրոպացիների համար ընդհանուր դրամական միավոր է։ 2006 թվականի դեկտեմբերին կար 610 միլիարդ եվրո կանխիկ գումար, և այդ հանգամանքն էլ ամենաթանկարժեք դրամական միավորների շարքում եվրոն դարձրեց առաջատար, որը շրջանառվում է ամբողջ աշխարհում՝ անցնելով ԱՄՆ դոլարին։

Եվրոն ներկայացվել է համաշխարհային ֆինանսական շուկային որպես դրամական արժեք 1999 թվականին, իսկ 2002 թվականի հունվարի 1 շրջանառության դուրս եկան թղթադրամներ և մետաղադրամներ։ Եվրոն փոխարինեց եվրոպական դրամական միավորին (ԵԴՄ), որն օգտագործվում էր եվրոպական դրամական համակարգում 1979-1998 թվականներին 1։1 հարաբերությամբ։

Եվրոն կառավարվում է Եվրոպական կենտրոնական բանկի կողմից, որը գտնվում է Ֆրանկֆուրտում, և Կենտրոնական բանկերի եվրոպական համակարգի (ԿԲԵՀ) կողմից, որը բաղկացած է Եվրամիության անդամ-երկրների կենտրոնական բանկերից, անկախ այն բանից, թե տվյալ երկիրն ընդունել է եվրոն որպես ազգային դրամական արժեք, թե ոչ։ ԿԵԲ-ն հանդիսանում է անձեռնմխելի կենտրոնական բանկ, և նրան է պատկանում բացառիկ հնարավորություն կառավարելու եվրագոտում դրամային քաղաքականությունը։ ԿԲԵՀ-ը զբաղվում է թղթադրամների և մետաղադրամների տպմամբ ու արտադրությամբ, եվրագոտու երկրների միջև կանխիկ գումարների բաշխմամբ, ինչպես նաև ապահովում է եվրագոտում վճարման համակարգի ֆունկցիոնալությունը։

Եվրամիության անդամ բոլոր երկրներն իրավունք ունեն մտնել եվրագոտի, եթե վերջիններս բավարարում են կրեդիտային քաղաքականության որոշակի պահանջներին, իսկ Եվրամիության անդամ նոր երկրների համար եվրոյի գոտի մտնելը հանդիսանում է ԵՄ-ում լիովին ինտեգրման՝ ներգրավման ճանապարհի միանշանակ քայլ։

Եվրոյի բնութագրիչներ խմբագրել

Անվանում խմբագրել

Լատինական տառերով գրվում է որպես Euro (մեծատառ կամ փոքրատառ՝ տարբեր լեզուներում գրությունը տարբեր է), հունարեն՝ ευρώ։ Եվրոպական Միության մի քանի երկրների լեզուներում Euro (ընդունված է պաշտոնական փաստաթղթերում, սակայն չի համապատասխանում լեզվի նորմերին) գրությունից բացի գոյություն ունեն նաև ազգային այլ տարբերակներ՝ լատին․՝ eiro, լատիշ․՝ eiro, լիտ.՝ euras, սլովեն.՝ evro, մալթ.՝ ewro, հունգ.՝ euró։ Բուլղարերեն կիրիլիցայով գրվածքով՝ евро։ Թղթադրամների վրա արժույթի անվանումը գրվում է լատինական կամ հունական փոքրատառերով, իսկ նոր սերիայի թղթադրամների վրա՝ կիրիլիցայով։ Անվանումը կարդացվում է տվյալ լեզվի ուղղագրությանը համապատասխան. հիմնականում դրա հիմքում ընկած է այն, թե այդ լեզվում ինչպես է արտասանվում Եվրոպա բառը. ֆրանսերեն արտասանվում է մոտավորապես՝ յորո, գերմաներեն՝ օյրո, իսպաներեն և իտալերեն՝ էուրո, անգլ.՝ յուրո և այլն։

Ռուսերենում այն արտասանվում է որպես եվրո։ Կանոնակարգող բառարանների համաձայն՝ այն արական սեռի բառ է, սակայն արտասանության մեջ հանդես է գալիս նաև որպես միջին սեռի բառ։

Եվրամիության շարքերում ընդգրկվելու նախաշեմին Բուլղարիան բարձրացրեց այն հարցը, թե իր թղթադրամների վրա նույնպես պիտի նշված լինի արժույթի անվան՝ կիրիլիցայով գրված տարբերակը[2]։ Եվրոպական Կենտրոնական Բանկը դեմ հանդես եկավ այդ նախաձեռնությանը, սակայն 2007 թվականին ստիպված էր համաձայնել Բուլղարիայի հետ՝ պնդելով, որ թղթադրամի վրա եվրո բառը չի փոփոխվելու՝ թղթադրամի արժեքը ներկայացնող թվի ըստ քերականական թվով համաձայնեցվելու համար.

Միության Սահմանադրությունը պահանջում է եվրո բառի միանման գրություն՝ ուղղական հոլովով ու եզակի թվով, Միության ու մասնակից երկրների պաշտոնական բոլոր փաստաթղթերում՝ հաշվի առնելով տարբեր այբուբենների գոյությունը։ ու ...Համայնքի օրենսդրությունը պահանջել է պաշտոնական փաստաթղթերում «եվրո» բառի միանման գրություն՝ ուղղական հոլովով, եզակի թվով[3]։

2013 թվականին շրջանառության մեջ դրվեց նոր սերիայի առաջին թղթադրամը՝ 5 եվրո արժողությամբ, որի վրա անվանում գրված էր կիրիլիցայով՝ «ЕВРО»[4]։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 23-ին շրջանառության մեջ դրվեց հաջորդ թղթադրամը՝ 10 եվրո[5]։

 
Եվրո 2023
 
Եվրո թղթե և մետաղական տարադրամներ

Երկրներ, որոնց դրամական միավորը եվրոն է խմբագրել

  1. Ֆրանսիա
  2. Գերմանիա
  3. Բելգիա
  4. Իսպանիա
  5. Նիդերլանդներ
  6. Իտալիա
  7. Սլովենիա
  8. Պորտուգալիա
  9. Հունաստան
  10. Ավստրիա
  11. Ֆինլանդիա
  12. Իռլանդիա
  13. Լուքսեմբուրգ
  14. Կիպրոս
  15. Սլովակիա
  16. Մալթա
  17. Էստոնիա
  18. Լատվիա
  19. Լիտվա
  20. Խորվաթիա

Աղբյուրներ խմբագրել

  1. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2011:369:0001:0013:EN:PDF
  2. «На евро может появиться надпись кириллицей» (ռուսերեն). NEWSru.com. 16 հոկտեմբերի, 2007. Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 22-ին. Վերցված է 14 октября 2008-ին.
  3. «Convergence Report — May 2007» (PDF) (անգլերեն). Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 22-ին. Վերցված է 14 октября 2008-ին.
  4. На новой купюре евро изобразят мифическую героиню Европу — русская служба БиБиСи
  5. «На банкноте 10 евро появилась надпись кириллицей». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 16-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 1-ին.

Տես նաև խմբագրել

Արտաքին հղումներ խմբագրել

 Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Եվրո» հոդվածին։
EUR ներկա փոխարժեքները
Google Finance կայքից՝: AMD CAD CHF GBP JPY RUB USD
XE.com կայքից՝ AMD CAD CHF GBP JPY RUB USD
OANDA.com կայքից՝ AMD CAD CHF GBP JPY RUB USD