Բացել գլխավոր ցանկը

Լիտվերեն (ինքնանուն՝ lietuvių kalba), հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի բալթյան լեզվախմբի լեզու։ Աշխարհում լիտվերեն խոսում են 3 միլիոն մարդ։ Այն պաշտոնական լեզու է Լիտվայում։ Լիտվերենը չի մտնում ըստ տարածման աշխարհի լեզուների դասակարգման մեջ։

Infoboxforlang.png
Լիտվերեն
lietuvių kalba
Lithuanian language in European language map 1741.jpg
Լիտվերենով գրված տեքստ (1741)[1]
Տեսակլեզու
ԵնթադասEast Baltic languages
ԵրկրներԼիտվա Լիտվա
Բելառուս Բելառուս
Լեհաստան Լեհաստան
Պաշտոնական կարգավիճակԼիտվա Լիտվա

Եվրամիություն Եվրամիություն
Տարածաշրջանային կամ տեղի պաշտոնական լեզու
Flag of Poland.svg Լեհաստան

Խոսողների քանակ4 000 000 մարդ
Վերահսկող կազմակերպությունԼիտվերենի հանձնաժողով
Լեզվակիրների թիվը3 միլիոն (2006)[2]
ԴասակարգումՀինդեվրոպական լեզվաընտանիք
Բալթիկ-սլավոնական ճյուղ
Բալթյան խումբ
Արևելաբալթյան ենթախումբ
Գրերի համակարգլատինական այբուբեն (լիտվական այբուբեն)
IETFlt
ԳՕՍՏ 7.75–97լիտ 400
ISO 639-1lt
ISO 639-2lit
ISO 639-3lit

Lithuanian language in the 16th century.png
Լիտվերենի տարածվածությունը 16-րդ դարում
Lithuanian language Վիքիպահեստում

Հիմնական առանձնահատկություններԽմբագրել

Պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի բալթյան ճյուղին։ Ունի երկու հիմնական բարբառ ժյամայտյան (ստորին լիտվական) և աուկշտայտյան (վերին լիտվական)․ վերջինս ընկած է գրական լիտվերենի հիմքում։ Հնդեվրոպական լեզվաընտանիքում բնորոշ է առավել հնատիպ գծերով։

Հնչյունական կազմը հարուստ է(12 ձայնավոր, 8 երկբառ, 45 բաղաձայն)։ Ձայնավորներն ունեն իմաստազատիչ քանակային տարբերություն(երկար–կարճ)։ Շեշտը փոփոխական է, վանկը բնորոշ է ինտոնացիոն ուրույն կաղապարով։

Գոյականն ունի սեռի (արական, իգական, ընդհանուր), թվի(եզակի, հոգնակի, բարբառներում՝ երկակիի մնացորդներ), հոլովի (7) կարգեր։ Բայը ևս հարուստ է ձևաբանական կարգերով (4 եղանակ, 4 ժամանակային ձև)։ Գրավոր հուշարձանները՝ 16–րդ դարից, այբուբենը՝ լատինագիր։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Бумблаускас, Альфредас|Alfredas Bumblauskas. Senosios Lietuvos istorija, 1009—1795. (История древней Литвы: 1009—1795) — Vilnius: R. Paknio leidykla, 2005. — ISBN 9986-830-89-3 (լիտվ.)
  2. Ethnologue report for language code:lit