Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նեուկեն (այլ կիրառումներ)

Նեուկեն (իսպ.՝ Neuquén), քաղաք Արգենտինայում, գտնվում է Նեուկեն և Լիմայ գետերի միջագետքում։ Արգենտինայի ամենահարուստ քաղաքներից մեկն է և համանուն պրովինցիայի մայրաքաղաքը։ Համարվում է Կոնֆլուենսիայի դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը և արգենտինական Պատագոնիայի խոշորագույն քաղաքը[4]։

Քաղաք
Նեուկեն
Neuquén
Դրոշ

ԵրկիրԱրգենտինա Արգենտինա
ՊրովինցիաՆեուկեն (պրովինցիա)
ՔաղաքապետՕրասիո Կիրոգա
Հիմնադրված է1904 թ.
Տվյալ կարգավիճակում1904 թվականից
Մակերես63 կմ²
ԲԾՄ260 մ
Բնակչություն231 780[1] մարդ (2010)
ԱգլոմերացիաՆեուկեն-Պլոտիեր-Չիպոլետի
Ժամային գոտիUTC-3
Հեռախոսային կոդ+54 (0)299
Փոստային ինդեքսQ8300
Փոստային դասիչQ8300
Ավտոմոբիլային կոդQ (մինչև 1994 թվական)
Պաշտոնական կայքmuninqn.gov.ar
քույր քաղաքներ Նոքսվիլլ[2]
Տրևիզո[2]
Վալդիվիա[3]
Նեուկեն (Արգենտինա)##
Նեուկեն (Արգենտինա)
Կոնֆլուենսիայի դեպարտամենտը Նեուկենի պրովինցիայի քարտեզում

Քաղաքում է գտնվում Նեուկենի պրովինցիայի նահանգապետի նստավայրը, Բարձրագույն դատարանը և օրենսդիր մարմինը։ Քաղաքը Պլոտիեր և Չիպոլետի քաղաքների հետ միասին կազմում է խոշոր ագլոմերացիա, որը կոչվում է Նեուկեն-Պլոտիեր-Չիպոլետի։ Վերջինիս բնակչությունը կազմում է 355 հազար մարդ (2009)[5]։

Պատմություն խմբագրել

 
Քաղաքի առաջին քարտեզը (1904 թվական)

Այն տարածքը, որտեղ ներկայումս գտնվում է Նեուկեն քաղաքը նախկինում անվանվում էր Կոնֆլուենսիայի («միախառնման») վայր։ Այս անվանումը պայմանավորված էր այն հանգամանքով, որ քաղաքի մոտակայքում միմյանց էին միախառնվում Նեուկեն և Լիմայ գետերը՝ կազմավորելով Ռիո Նեգրո (Սև) գետը։ Այս տարածքով էր անցնում հնդկացիների կողմից կառուցված ճանապարհը, որը սկսվում էր ներկայիս Արգենտինայի տարածքից և հասնում մինչև Չիլի։ Սկսած 1500 թվականից տարածաշրջան են ներթափանցում իսպանացի կոնկիստադորները[6]։ 1873 թվականին Վասիլիո Վիլյարինոն դուրս գալով Կարմեն դե Պատագոնեսից բարձրանում է Նեգրո գետն ի վեր՝ հասնելով ներկայիս Նեուկենի տարածք։ Իսպանական իշխանություններին ուղղված զեկուցագրում նա նշում է տարածաշրջանի ուսումնասիրության կարևորության մասին և կազմում է պաշտպանական կառույցների շինարարության ծրագիր՝ հնդկացիներից պաշտպանվելու համար, սակայն դրանք այդպես էլ չեն կառուցվում[7]։

1870-ական թվականներին գեներալ Խուլիո Ռոկայի գլխավորությամբ իրականացված «Անապատի նվաճում» ռազմական կոմպանիայից հետո շրջանում անցկացվեց հեռագրական կապ։ Այս տարածքը դիտարկվում էր ոչ միայն որպես անցումային կետ դեպի Չիլի, այլև որպես հարմար վայր նոր քաղաքի հիմնադրման համար։ Հենց այս ժամանակ ի հայտ են գալիս առաջին բնակիչները, որոնք այստեղ են գալիս Ռիո Նեգրո պրովինցիայից։ Կառուցվում են առաջին տնակներն ու փողոցները։

1902 թվականի մայիսին քաղաքում ավարտվում է երկաթուղային կամրջի և երկաթուղային կայարանի կառուցումը[8]։ Քաղաքի հիմնադրման պաշտոնական տարեթիվը համարվում է 1904 թվականը, իսկ հիմնադիրը՝ Բուկետ Ռոլդանը (es:Bouquet Roldan)[9]: Հիմնադրումից անմիջապես հետո քաղաքը սկսվում է համարվել պրովինցիայի մայրաքաղաքը[10]։ Մայրաքաղաքի տեղափոխության գաղափարը ի սկզբանե հանդիպում է քննադատության, քանի որ այն շատ մոտ էր գտնվում չիլիական սահմանին։ Սակայն հետագայում քաղաքը դարձավ կարևոր առևտրային հանգույց, որտեղից երկաթգծի միջոցով տեղի էր ունենում մեծաքանակ ապրանքաշրջանառություն այլ շրջանների և երկրների հետ։

Հիմնադրման պահից սկսած քաղաքը սկսում է անշեղորեն զարգանալ։ 1916 թվականին քաղաքում կառուցվում է ջրամատակարարման համակարգ, իսկ փողոցներում տեղադրվում են լապտերներ[11]։ 1930 թվականին քաղաքը ուներ 5000 բնակիչ։ 1937 թվականին շահագործման է հանձնվում առաջին ավտոմոբիլային կամուրջը, որն անցնելով Նեուկեն գետի վրայով միավորում էր Նեուկեն և Չիպոլետի քաղաքները[12]։ 1960ականների ավարտին քաղաքի դերը էականորեն բարձրացավ, ինչը պայմանավորված էր YPF ընկերության կողմից նավթի հայտնաբերմամբ։ 1970-ական և 1980-ական թվականներին տեղի էր ունենում ժողովրդագրական աճ, ինչը ուղեկցվում էր բնակչության կենսամակարդակի բարձրացմամբ։ 1972 թվականին բացվում է Կոմաուեի ազգային ինստիտուտը։

Ներկայումս Նեուկենը համարվում է Արգենտինայի խոշորագույն քաղաքներից մեկը[13]։

Պրովինցիայի և քաղաքի անվանումը ծագում է արակուներեն Newenken բառից, ինչը թարգմանվում է որպես «խիզախ», «փոթորկոտ», «սլացող»[14]։

 
Նեուկենի կենտրոնը 1916 թվականին

Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագիր խմբագրել

Աշխարհագրական դիրք խմբագրել

Նեուկենի աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 38°57.6 հարավային լայնություն և 68°4.28 արևմտյան երկարություն։ Քաղաքը գտնվում է համանուն պրովինցիայի արևելյան հատվածում՝ արգենտինական Պատագոնիայի Կոնֆլենսիա դեպարտամենտում՝ Բուենոս Այրեսից 1200 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Մոտակա քաղաքներն են՝ Չիպոլետին, Պլոտիերը, Սենտենարիոն և Սենիլյոսան։ Քաղաքը տեղակայված է Նեուկեն և Լիմայ գետերի ջրբաժանում։ Քաղաքից դեպի արևելք ընկած հատվածում սկիզբ է առնում Նեգրո գետը։

Նեուկենի հեռավորությունը խոշոր քաղաքներից (ավտոճանապարհներով)[15]
Անյելո ~ 106 կմ[16]
Չոս Մալալ ~ 242 կմ
Սենտենարիո ~ 15 կմ[16]
Սինկո Սալտոս ~ 30 կմ (իսպ.)[17]
Պլոտիեր ~ 15 կմ[18]
Սապալա ~ 186 կմ
 
Հորիզոնի կողմեր
Չիպոլետի ~ 8 կմ<[19]
Գեներալ Ռոկա ~ 48 կմ<[20]:
Պիեդրա դել Ագիլա ~ 226 կմ[16]
Սան Մարտին դե լոս Անդես ~ 421 կմ

Պայմանավորված այն հանգամանքով, որ քաղաքը գտնվում է հովտի և բարձրավանդակի միջև, Նեուկենին բնորոշ են թեք փողոցները։ Քաղաքի այն հատվածը, որը գտնվում է Լիմայ գետի մոտ իր հարթ ռելիեֆի պատճառով անվանվում է «Էլ Բախո» (ներքին), իսկ հյուսիսային հատվածը, որը գտնվում է բարձրավանդակում՝ «Էլ Ալտո» (վերին)։ Էլ Ալտոն և Էլ Բախոն միմյանցից սահմանազատվում են երկաթգծով։ Քաղաքի հարավային սահմանը անցնում է Լիմայ գետով, իսկ հյուսիսայինը՝ Նեուկենով։

Բնահողը կազմված է կավից և մանր քարերից։ Չոր կլիմայի պատճառով բնահողի պարարտացման համար պահանջվում է արհեստական ոռոգում։

Լիմայ և Նեուկեն գետերի վրա կառուցված են ամբարտակներ։

Կլիմա խմբագրել

Նեուկենում կլիման չորային է։ Տարածաշրջանին բնորոշ են չոր, սառը և արագընթաց քամիները։ Միջին տարեկան տեղումները կազմում են 185 միլիմետր։ Ամռանը միջին ջերմաստիճանը կազմում է մոտ 24 °C, իսկ ձմռանը՝ 6 °C: Ձմռանը գիշերները նկատվում է թեթև ցրտահարություն։

 
Նեուկենի կլիման

Անդերում առատ տեղումների և սառույցի հալվելու հետևանքով քաղաքում երբեմն տեղի են ունենում գետերի վարարումներ և ջրհեղեղներ։

Քաղաքում ձյան տեսքով տեղումներ լինում են միջինը 5 տարին մեկ անգամ։

Նեուկեն
Կլիմայի աղյուսակ (բացատրություն)
ՀՓՄԱՄՀՀՕՍՀՆԴ
 
 
15
 
31
14
 
 
15
 
30
13
 
 
28
 
27
11
 
 
15
 
22
6
 
 
13
 
17
3
 
 
15
 
13
1
 
 
15
 
13
1
 
 
10
 
16
1
 
 
18
 
19
4
 
 
18
 
23
7
 
 
10
 
27
11
 
 
13
 
30
14
Միջին առավելագույն և նվազագույն ջերմաստիճանը ° C
Տեղումների գումարը mm-ով
Աղբյուրը: The Weather Channel (անգլ.)

Ժամային գոտի խմբագրել

Նեուկենի պրովինցիան, ինչպես և Արգենտինայի արևմտյան պրովինցիաների մեծ մասը, գտնվում է UTC-5 ժամային գոտում, սակայն սկսած 2009 թվականից Արգենտինայի կառավարությունը հրաժարվել է անցում կատարելուց ամառային ժամանակի[21]։

Էկոհամակարգ խմբագրել

 
Ծովախոզուկ

Քաղաքային ֆաունայի ներկայացուցիչներն են համարվում՝ մողեսները,կարիճները, ծղրիդները, բզեզները, լամաները, փոքր նանդուները, պատագոնյան նապաստակները և ծովախոզուկները։ Գետերի էկոհամակարգի մեջ մտնում են՝ բադերը, սևավիզ կարապները, իսկ ձկներից՝ կարմրախայտը։ Քաղաքային ֆլորան կազմում են ուռենիները, բարդիները, նոճիները, խնձորենիները և տանձենիները։ Քանի որ այստեղ կլիման չորային է՝ մեծ չէ նաև բույսերի ջրային պահանջարկը։

Ժողովրդագրություն խմբագրել

Բնակչության թվաքանակ խմբագրել

Նեուկեն համարվում է իր բնակչությամբ ամենամեծ քաղաքը Պատագոնիայում։

Թվական Բնակչություն
1980 90.089
1991 167.296
2001 201.868
2010 231.780

Կրոն խմբագրել

Քաղաքի գրեթե ամբողջ բնակչությունը դավանում է կաթոլիկություն[22]։ Սակայն կան նաև բողոքականներ, հուդայականներ և այլ կրոնական ուղղությունների հետևորդներ։ Սկսած 1961 թվականից Նեուկենում է գտնվում պրովինցիայի եպիսկոպոսությունը, որի կենտրոնը համարվում է Maria Auxiliadora եկեղեցին։

Սոցիալական շերտեր խմբագրել

Քաղաքի հարուստ բնակիչները մեծ մասամբ բնակվում են քաղաքի հյուսիսային հատվածում՝ Լիմայ գետի մերձակայքում, որտեղ գտնվել է քաղաքի պատմական կենտրոնը[23]։ Աղքատ թաղամասերը գտնվում են քաղաքի հարավային ու արևմտյան հատվածներում և համարվում են ամենավտանգավորները՝ լինելով քրեական տարրերի հավաքատեղի[24]։

Օդանավակայանի շուրջ գտնվում են ֆերմաները։ Այստեղի բնակիչների սոցիալական կազմը միանշանակ չէ, քանի որ այստեղ բնակվում են ինչպես խոշոր և մանր հողատերեր, այնպես էլ միջինից բարձր սոցիալական ապահովվածություն ունեցող քաղաքացիներ։

Բնակչության էթնիկ կազմը խմբագրել

Մինչև իսպանացիների հայտնվելը ներկայիս քաղաքի տարածքը հիմնականում բնակեցված էր հնդկացիներով[25]։ 19–րդ դարում արգենտինական կառավարությունը ոչնչացրեց տեղի արաուկանիական բնակչությանը[26] և զբաղեցրեց նրանց տարածքները։ 20–րդ դարի սկզբին Նեուկեն ժամանեցին մեծաքանակ ներգաղթյալներ (մեծ մասամբ Իսպանիայից, Իտալիայից, Սիրիայից և Լիբանանից)։ Սկսած 2000ական թվականներից այստեղ են ժամանում նաև մեծաքանակ ներգաղթյալներ Բոլիվիայից[27]։

Սոցիալական խնդիրներ խմբագրել

Վերջին շրջանում քաղաքի հարավային և արևմտյան թաղամասերում կառուցվում են բազմաթիվ ապօրինի շինություններ քաղաքի չքավոր բնակչության կողմից։ Այս թաղամասերում հաճախ բացակայում են կոմունալ ծառայությունները, իսկ քաղաքում տեղի ունեցող հանցագործությունների մեծամասնությունը տեղի են ունենում հենց այստեղ։ Չնայած որ քաղաքը անընդհատ աճում ու զարգանում է, այնուամենայնիվ աղքտությունը ինչպես Նեուկենում, այնպես էլ ամբողջ պրովինցիայում ունի բավականին բարձր մակարդակ։ Այս խնդիրը գտնվում է կաթոլիկ եկեղեցու ուշադրության կենտրոնում[28]։

Քաղաքականություն խմբագրել

1904 թվականին Նեուկեն դարձավ համանուն պրովինցիայի մայրաքաղաքը։ Քաղաք տեղափոխվեցին պրովինցիայի կառավարական արխիվներն ու բյուջեն։ Տեղափոխվեցին նաև պաշտոնյաներն իրենց ընտանիքներով։ Այստեղ է գտնվում նաև պրովինցիայի կառավարական պալատը, որը համարվում է նահանգապետի նստավայրը։ Նահանգապետերն ընտրվում են 4 տարի ժամկետով[29]։

Քաղաքում է գտնվում պրովինցիայի միակ քաղաքական կուսակցության՝ Movimiento Popular Neuquino-ի գրասենյակը։

Քաղաքի վարչակազմ խմբագրել

Քանի որ քաղաքը համարվում է պրովինցիայի կենտրոն, այստեղ են գտնվում տարածքային ինքնակառավարման բոլոր մարմինները։ Այստեղ 1929 թվականին բացվեց նահանգապետի նստավայրը[30]։ Նեուկենում են գտնվում նաև պրովինցիայի Գերագույն դատարանը և լեգիսլատուրան։

Քաղաքային ինքնակառավարումը ձևավորվել է 1905 թվականին։ Քաղաքապետը գլխավորում է քաղաքային գործադիր իշխանությունը։ Քաղաքապետարանի շենքը կառուցվել է 1960ական թվականներին[31]։ Մունիցիպալ խորհուրդը, որին պատկանում է քաղաքի օրենսդիր իշխանությունը, կազմված է 18 պաշտոնյաներից։ Սկսած 1995 թվականի օգոստոսից քաղաքում գործում է տեղական սահմանադրություն, համաձայն որի քաղաքապետը ընտրվում է 4 տարի ժամկետով[32]։

Քաղաքի գործադիր իշխանության կառուցվածք խմբագրել

Ղեկավարման մարմին[33]

Մունիցիպալիտետ

Տեղական զարգացման և տուրիզմի քարտուղարություն

Կառավարման քարտուղարություն

Իրավաբանական և տեխնիկական ենթաքարտուղարություն

Կադրերի ենթաքարտուղարություն

Կառավարման ենթաքարտուղարություն

Կոմունալ ծառայությունների քարտուղարություն

Կոմունալ ծառայությունների ենթաքարտուղարություն

Շրջակա միջավայրի ենթաքարտուղարություն

Քաղաքային վարչակազմի ենթաքարտուղարություն

Սոցիալական զարգացման և ինստիտուցիոնալ հարաբերությունների քարտուղարություն

Սոցիալական զարգացման ենթաքարտուղարություն

Ինստիտուցիոնալ հարաբերությունների ենթաքարտուղարություն

Մշակույթի և սպորտի քարտուղարություն

Մշակույթի ենթաքարտուղարություն

Սպորտի ենթաքարտուղարություն

Կոորդինացիայի և ենթակառուցվածքների քարտուղարություն

Կոորդինացիայի ենթաքարտուղարություն

Հասարակական աշխատանքների ենթաքարտուղարություն

Բնակարանային ենթաքարտուղարություն

Պետական իշխանության ապակենտրոնացման մարմին

Տնտեսական զարգացման քարտուղարություն

Ֆինանսների ենթաքարտուղարություն

Կոնցեսիայի վերահսկման մարմին

Հարկերի և տուրքերի մունիցիպալ կառավարում

Մարդու իրավունքների քարտուղարություն

Հաշվապահություն

Քաղաքագլուխներ խմբագրել

Չնայած որ Նեուկենը քաղաքի կարգավիճակ ստացել էր դեռևս 1904 թվականին, սակայն առաջին բուրգոմիստր Պեդրո Լինարեսը միայն 1906 թվականին հաստատվեց այս պաշտոնում[34]։ 2009 թվականի նոյեմբերի սկզբի դրությամբ Նեուկենն արդեն ունեցել է 81 քաղաքագլուխներ։

Դրոշ խմբագրել

2010 թվականի սեպտեմբերի 12ին՝ քաղաքի հիմնադրման 106ամյակի օրը, առաջին անգամ բարձրացվեց քաղաքի պաշտոնական դրոշը։ Արարողությանը մասնակցում էին բազմաթիվ պաշտոնյաներ և հյուրեր։ Այցելուների մեջ էին նաև նահանգապետ Խորխե Սապախը և քաղաքապետ Մարտին Ֆարիսանոն[35]։ Դրոշի հեղինակը ճարտարապետ և նկարիչ Կառլոս Ալբերտո Խուարեսն է, որը հաղթել է դրոշի դիզայնի համար հայտարարված բաց մրցույթում, որի ժամանակ ներկայացվել էր 75 աշխատանք[36]։ Դրոշը ունի երկնագույն երանգ, իսկ 2 ժապավենները խորհրդանշում են քաղաքը գոտևորող Լիմայ և Նեգրո գետերի միախառնումը[37]։

Վարչական բաժանում խմբագրել

Քաղաքի առաջին հատակագիծը կազմվել է 1904 թվականին՝ Բուկետ Ռոլդանի կողմից ստեղծված քաղաքի մանրակերտի հիման վրա։

Քաղաքի հյուսիսային մասում՝ Էլ Ալտոյի շրջանում են գտնվում վարչական կառավարման մարմիններն ու ֆինանսական հաստատությունները։ Իսկ երկաթգծից հարավ՝ Էլ Բախոյի շրջանում գտնվում են Նեուկենի հիմնական առևտրային կենտրոնները[38]։

Քաղաքի տարածքը կազմում է 63 քառակուսի կիլոմետր։ Վարչական առումով Նեուկենը բաժանվում է 46 շրջանների[39]՝

  • Alta Barda
  • Area Centro Este
  • Area Centro Oeste
  • Area Centro Sur
  • Bardas Soleadas
  • Barrio Nuevo
  • Belgrano
  • Bouquet Roldan
  • Canal V
  • Colonia Nueva Esperanza
  • Confluencia Rural
  • Confluencia Urbano
  • COPOL
  • 14 de octubre
  • Cumelen
  • Don Bosco II
  • Don Bosco III
  • El Progreso
  • Gran Neuquen Norte
  • Gran Neuquen Sur
  • Gregorio Alvarez
  • HIBEPA
  • Huiliches
  • Islas Malvinas
  • La Sirena
  • Limay
  • Mariano Moreno
  • MELIPAL
  • Militar
  • Parque Industrial
  • Provincias Unidas
  • Rincon de Emilio
  • Rio Grande
  • San Lorenzo Norte
  • San Lorenzo Sur
  • Santa Genoveva
  • Sapere
  • Terrazas del Neuquen
  • Union de Mayo
  • Valentina Norte Rural
  • Valentina Norte Urbano
  • Valentina Sur Rural
  • Valentina Sur Urbano
  • Villa Ceferino
  • Villa Farrell
  • Villa Florencia
  • Villa Maria

Քաղաքային զարգացում խմբագրել

Վերջին տարիներին քաղաքի կենտրոնում կառուցվում են բարձրահարկ շինություններ, հյուսիսում նախատեսվում է հիպերմարկետի և առևտրային կենտրոնի կառուցում[40]։

2000ական թվականներին քաղաքային իշխանությունը կայացրել է որոշում, որով փորձելու է ազատվել անօրինական շինություններից և ավաններից, ու կառուցել բնակարաններ 2000 կարիքավոր ընտանիքների համար[41]։

Տնտեսություն խմբագրել

Քանի որ Նեուկենը համարվում է պրովինցիայի կենտրոն, այստեղ գործում են բազմաթիվ կազմակերպությունների և ֆինանսական հաստատությունների մասնաճյուղեր։ Քաղաքում է գտնվում Նեուկենի պրովինցիայի Բանկի գլխավոր մասնաճյուղը։

Պտղաբուծությունը և նավթի արդյունաբերությունը ավանդաբար համարվում են քաղաքի տնտեսության հիմնական ճյուղերը[42]։

Արդյունաբերություն խմբագրել

Նեուկենի հյուսիսում գործում է արդյունաբերական գոտի, որը կառուցվել է 1970ականերին։ Զարգացած են նաև ծանր մետալուրգիական արդյունաբերությունը, փայտամթերումը և կերամիկայի արտադրությունը[43]։

Գյուղատնտեսություն խմբագրել

Քաղաքի տարածքում կարելի է աճեցնել խնձոր, տանձ, խաղող և այլ պտուղներ։ Ջրի առկայությունը գետերում թույլ է տալիս զբաղվել ինտենսիվ գյուղատնտեսությամբ։ Այս արտադրանքը ոչ միայն կարող է բավարարել ներքին պահանջարկը, այլև ենթակա է արտահանման։ Քաղաքում զարգացած է նաև գինեգործությունը։

Բնական պաշարներ խմբագրել

Քաղաքից ոչ հեռու գտնվում են նավթահորերը։ Այստեղ գործունեություն են ծավալում այնպիսի նավթային ընկերություններ, ինչպիսիք են՝ Petrobrasը և Repsol YPFն[44][45]։

Պրովինցիան հարուստ է նաև գազի պաշարներով[46]։

Բանկեր խմբագրել

Նեուկենում գործում են ինչպես ազգային, այնպես էլ միջազգային բանկերի մասնաճյուղեր։ Գործում են նաև փոխանակման կետեր։

Քաղաքի խոշորագույն բանկերն են՝ Citibank-ը, HSBC-ն, Banco Nacion-ը, Banco de la Pampa-ն, Banco Galicia-ն, Banco Hipotecario-ն, Banco Credicop-ը и Banco Provincia del Neuquen-ը։

Տուրիզմ խմբագրել

Նեուկենը տուրիստական քաղաք չէ, սակայն այն հաճախ գրավում է դեպի Սան Մարտին դե լոս Անդես ուղևորվող զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։

Հյուրանոցներ խմբագրել

Չնայած որ Նեուկենը տուրիստական քաղաք չէ, այնուամենայնիվ այստեղ գործում են բազմաթիվ հյուրանոցներ։

Դեռևս հնագույն ժամանակներից քաղաքի իշխանությունները վարում էին զբոսաշրջիկներին կացարանով ապահովելու քաղաքքականություն, իսկ երբ 1902 թվականին շահագործման հանձնվեց երկաթգիծը՝ հյուրանոցներն ավելի ընդարձակվեցին։

Քաղաքում հիմա գործում են ավելի քան 20 հյուրանոցներ, որոնք համապատասխանում են այցելուների պահանջներին[47]։

Կապ խմբագրել

Կապի առաջին միջոցը քաղաքում եղել է հեռագիրը։ Առաջին հեռախոսը քաղաքում հայտնվել է 1913 թվականին։ Ներկայումս քաղաքում գործում են կապի բազմաթիվ օպերատորներ։

Տրանսպորտ խմբագրել

Մինչև քսաներորդ դարի սկիզբը Նեուկեն հասնելը բավականին դժվար էր։ Սակայն երկաթգծի անցկացումը էականորեն փոխում է այս իրավիճակը։ Քաղաքը սկսում է ակտիվ առևտուր իրականացնել Բուենոս Այրեսի պրովինցիայի խոշոր քաղաքների հետ, ինչը զարկ է տալիս տնտեսության զարգացմանը։

Հետագայում քաղաքում հիմնվում են նաև օդանավակայան և ավտոկայարան։

Ներկայումս քաղաքային տրանսպորտը ներկայացված է տաքսիներով և ավտոբուսներով։

Երկաթուղային խմբագրել

Ներկայումս մշակվում է ծրագիր՝ վերականգնելու միջքաղաքային ուղևորափոխադրումները՝ Նեգրո և Նեուկեն գետերի ավազաններում[48]։

Օդային խմբագրել

«Պրեզիդենտ Պերոն» միջազգային օդանավակայանը գտնվում է քաղաքից 6 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Այստեղից ամեն օր չվերթնոր են իրականացվում դեպի Բուենոս Այրես, Կոմոդորո Ռիվադավիա և այլ արգենտինական քաղաքներ։

Ավտոմոբիլային խմբագրել

1937 թվականին քաղաքում կառուցվում է առաջին ավտոմոբիլային կամուրջը։ 1997 թվականին ավտոմոբիլային և երկաթուղային կամուրջների միջև կառուցվում է մի նոր կամուրջ, որը հատելով քաղաքը հասնում է մինչև Պլոտիեր[49]։

Ավտոբուսներ խմբագրել

Ազգային և միջազգային ուղիներ խմբագրել

2005 թվականին կառուցված ETON[50] ավտոբուսային կայարանը համարվում է Արգենտինայի ամենաժամանակակից կայարաններից մեկը, որտեղ ներկայացված են երկրի բոլոր խոշորագույն ավտոբուսային ընկերությունները։

 
Նեուկենայի ավտոբուսային կայարան
Տեղական ավտոբուսային ընկերություններ խմբագրել

Տեղական ավտոբուսային ընկերություններից միայն «Indalo»-ն է իրականացնում ներքաղաքային ուղևորափոխադրումներ[51], իսկ «Co-Co»-ն և «Peuquenches»-ը իրականացնում են միայն միջազգային ուղևորափոխադրումներ։

Առողջապահություն խմբագրել

Նեուկենի պրովինցիայում զարգացած է նաև առողջապահության համակարգը։ «Դոկտոր Կաստրո Ռենդոն» հիվանդանոցը համարվում է ամենաբազմապրոֆիլայինը[52]։ Գործում են նաև «Սիրենա» և «Դոկտոր Հորասիո Գելլեր» հիվանդանոցները, որոնք գտնվում են քաղաքի արևելյան հատվածում։

Քաղաքային հիվանդանոցներ խմբագրել

Երեք քաղաքային հիվանդանոցներց առաջինը հիմնադրվել է «Դոկտոր Կաստրո Ռենդոն» հիվանդանոցը (1913 թվականին)։ Հիմնադրման պահին այն ուներ 15 մահճակալ, իսկ այսօր այս խոշորագույն հիվանդանոցը ունի որակավորման 9-րդ մակարդակ[53]։

Մասնավոր կլինիկաներ խմբագրել

Նեուկենում աշխատում են այնպիսի մասնավոր կլինիկաներ, ինչպիսիք են՝ CMIC-ը որը հիմնադրվել է 1991 թվականին[54] և Սան Լուկասը, որը համարվում է Պատագոնիայի խոշորագույն մանկաբուժական հաստատությունը[55]։

Կրթություն խմբագրել

Նեուկենում գործում են բազմապրոֆիլ կրթական կենտրոններ, մշակույթի և արվեստի բազմաթիվ ինստիտուտներ։ Մասնավոր և պետական դպրոցների կրթական ծրագրերի մեջ էական տարբերություններ չկան։

Տարրական և միջնակարգ կրթուրյուն խմբագրել

Ներկայումս քաղաքի երեխաների մեծամասնությունը այցելում են պետական դպրոցներ։ Նեուկենում գործում է պարտադիր միյնակարգ կրթության համակարգը[56], որի տևողությունը 5 տարի է։ Նեուկեն պրովինցիան առաջիններից մեկն էր Արգենտինայում, որտեղ ներդրվել է պարտադիր միջնակարգ կրթության համակարգը։

Բարձրագույն կրթություն խմբագրել

1965 թվականին հիմնադրվեց Նեուկենի պրովինցիալ համալսարանը։ Հետագայում այն միավորվում է այլ բուհերի հետ և 1972 թվականին ստեղծվում է Կոմաուեի Ազգային Համալսարանը, որը վերածվում է տարածաշրջանային կարևոր կրթական կենտրոնի։

Ինչպես Արգենտինայի այլ քաղաքներում ևս, այստեղի երիտասարդությունը նախընտրում է բարձրագույն կրթություն ստանալ Բուենոս Այրեսում, Լա Պլատայում և այլ խոշոր քաղաքներում։

Այլ կրթական հաստատություններ խմբագրել

Նեուկենում գործում է մարիոնետային դպրոց, ինչպես նաև երաժշտական(1968 թվական) և թաթերական(1960 թվական) բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ։

Մշակույթ խմբագրել

Քաղաքը համարվում է արգենտինական Պատագոնիայի խոշորագույն մշակութային կենտրոնը։ Աշխատում են խոշոր թանգարաններ և գրադարաններ։ Կան բազմաթիվ հուշարձաններ։

Թանգարաններ և պատկերասրահներ խմբագրել

  • Գրիգորիո Ալվարեսի թանգարան[57]։

Թանգարանի ժամանակակից շենքը կառուցվել է 1901 թվականին։

 
թանգարան Կոֆլուենսիա
  • Էմիլիո Սարակոյի նկարչական պատկերասրահ Պատկերասրահում հիմնականում ցուցադրվում են տեղական նկարիչների գործեր։
  • Թանգարան Միախառնման վայր[58]

Զբոսայգիներ խմբագրել

Քաղաքի կենտրոնական զբոսայգին գտնվում է Էլ Ալտոյի և Էլ Բախոյի միջև՝ քաղաքի ամենակենտրոնում։ Սա քաղաքի ամենաառաջին և ամենամեծ զբոսայգին է։ Այստեղ է գտնվում քաղաքի սահադաշտը և Գրիգորիո Ալվարեսի թանգարանը։

Քաղաքի հյուսիսում գտնվում է Դրոշակների հրապարակը, որը համարվում է քաղաքի ամենահայտնի հրապարակներից մեկը։

Թատրոններ խմբագրել

Քաղաքի առաջին թատրոնը, որը կոչվում է Հին թատրոն հիմնադրվել է 1938 թվականին[59]՝ Avenida Argentina փողոցում։ Նեուկենի առաջին կինոթատրոնը կոչվում է Իսպանական կինոթատրոն։

Գրադարաններ խմբագրել

Նեուկենի առաջին գրադարանը բացվել է 1928 թվականի նոյեմբերի 10ին[60]՝ Խուանե Ալբերդիի օրոք։ Քաղաքային մունիցիպալիտետի վերահսկողուրյան տակ գործում են մի շարք հասարակական գրադարաններ։ 2009 թվականի դրությամբ Նեուկենում գործում են 31 գրադարաններ[61]։

Սպորտ խմբագրել

Քաղաքում գործում են Նեուկենի ֆուտբոլային լիգան, հանդբոլի, բասկետբոլի, գեղասահքի ֆեդերացիաները։ Բասկետբոլի ու հանդբոլի հանդիպումները տեղի են ունենում «Ռուկա Չէ»(«մարդկանց տուն») կոչվող մարզադաշտում, որը ամենամեծն է քաղաքում։ վերջինս հիմնադրվել է 1995 թվականին։ 2009 թվականի հունվարի 6 ից այսեղ է անցկացվել Դաքարի ավտոռալլիի մրցարշավներից մեկը։

Տեսարժան վայրերը խմբագրել

Քաղաքի դիտարժան կոթողներից է Սան Մարտինի հուշարձանը, որը կառուցվել է գեներալի մահվան հարյուրամյակի կապակցությամբ։

Կենտրոնական զբոսայգում է գտնվում Ամառային թատրոնը։

Քաղաքի հյուսիսում՝ Դրոշակների հրապարակից ոչ հեռու գտնվում է քաղաքի աստղադիտարանը։

Լիմայ գետի մոտ գտնվող առողջարանը շոգ օրերին հանդիսանում է հանգստի պահանջված վայր։

Նահանգապետի նստավայրի դիմաց գտնվող հրապարակը անվանակոչվել է ի պատիվ գեներալ Խուլիո Ռոկայի[62]։

Հետաքրքրություններ խմբագրել

Հանգստյան օրերին քաղաքի կենտրոնում տեղի են ունենում ներկայացումներ։ Այստեղ է գտնվում նաև Իսպանական կինոթատրոնը, որը ամենահինն է քաղաքում[63]։ Քաղաքի կենտրոնական մասում կան շատ ռեստորաններ և սրճարաններ։ Քաղաքի միակ խաղատունը, որը կոչվում է «Մեջիք» գտնվում է օդանավակայանում[64]։ Կան բազմաթիվ դիսկոտեկներ և փաբեր։

Առողջարաններ խմբագրել

Նեուկենի ամենահայտնի առողջարանը Լիմայ գետի վրա գտնվող ամառային առողջարանն է[65]։ Եվս մեկ առողջարան գտնվում է Լա Էրրադուրա զբոսայգում, որը գտնվում է օդանավակաըանի մոտ։

Նեուկենի հետ կապված ճանաչված մարդիկ խմբագրել

Խորխե Սոբիշ (ծնվել է 1943 թվականին)՝ արգենտինացի քաղաքական գործիչ՝ Նեուկենի նաղկին նահանգապետը։

Մարսելո Բերբել (1925-2003)՝ հայտնի արգենտինացի բանաստեղծ, Նեուկենի օրհներգի հեղինակը։

ՈՒգո Բերբել՝ ժողովրդական երգիչ, Los Hermanos Berbel խմբի անդամ։

Մարիետե Բերբել՝ ժողովրդական երգչուհի Los Hermanos Berbel խմբի անդամ։

Սերխիո Արաուխո (ծնվել է 1992 թվականին)՝ ֆուտբոլիստ, խաղում է Բարսելոնա Բում։

ԶԼՄ-ներ խմբագրել

Տեղական թերթեր խմբագրել

«Նեուկեն» թերթը համարվում Է առաջին քաղաքային պարբերականը[66], իսկ «Ռիո Նեգրոն»՝ ամենապոպուլյարը[67]։

Հեռուստատեսություն և ռադիո խմբագրել

Ներկայումս քաղաքում գործում են բազմաթիվ ռադիոկայաններ[68]։

Հաճախականություն Անվանում
600 կԳց «ԼՈՒ85 Ռադիո Նեուկեն[69]»
103.7 ՄԳց «Ռադիո Կալֆ Կոմաուեի համալսարան»
104.7 ՄԳց «ֆՄ Ռեքորդ»
100.9 ՄԳց «Ֆրեկուենսիա Ռիո»
1400 կԳց «Ռադիո Կումբրե»
94.3 ՄԳց «Ռադիո Լուսին»

Յոթերորդ ալիքը, որը պատկանում է «Telefe» խմբին, համարվում է միակ քաղաքային հեռուստաալիքը։ Այն հիմնականում ցուցադրում է «Telefe»ի հեռուստահաղորդումները, ինչպես նաև որոշ տեղական հաղորդումներ և լուրեր։ Քաղաքում հասանելի է նաև տասներորդ ալիքը, որը կոչվում է «Գեներալ Ռոկա»։

Քույր քաղաքներ խմբագրել

Քույր քաղաքների ցանկ[2][70]՝

Պատկերներ խմբագրել

Տես նաև խմբագրել

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. Թերթ Rio Negro (2013 թ․ մարտի 3). «Los datos de cada ciudad que muestra el censo» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2013 թ․ մարտի 3-ին. {{cite news}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (օգնություն); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (օգնություն)
  2. 2,0 2,1 2,2 http://www.cancilleria.gov.ar/portal/seree/dirfe/hermanamientos2.html Արխիվացված 2007-05-20 Wayback Machine Արգենտինայի ներկայացուցչություն (իսպ.)
  3. http://www.munivaldivia.cl/noticias/2003/noviembre/sem4.html#neuquen Արխիվացված 2009-02-05 Wayback Machine (իսպ.)
  4. «Patagonia.com.ar - Քաղաք Նեուկեն» (իսպաներեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  5. Թերթ La Voz de los Andes (2013 թ․ մարտի 3). «Los datos de cada ciudad que muestra el censo» (իսպաներեն). Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 22-ին.
  6. «Սան Մարտին դե լոս Անդես քաղաքի պաշտոնական պորտալը - Նեուկենի պրովինցիայի պատմություն» (իսպաներեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  7. «Газета Rio Negro - Խնձորի փառատոն» (իսպաներեն). 2006. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  8. «Vamos Neuquén - Պատմական հանդես» (իսպաներեն). 2007. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  9. «Todo-Argentina.net - Նեուկեն պրովինցիայի պատմություն» (իսպաներեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  10. «Lonelyplanet.com - Տեղեկատու Չոս Մալալիա» (իսպաներեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  11. «Hechohistorico.com.ar» (PDF) (իսպաներեն). Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  12. «Heraldicaargentina.com.ar - Կամուրջ Նեուկեն գետի վրա» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին. {{cite web}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (օգնություն); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (օգնություն)
  13. «Patagonia.com.ar - Քաղաք Նեուկեն՝ Դեմոգրաֆիական աճ և կոլեկտիվ նույնականացում» (իսպաներեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  14. «Expediciones Argentinas - Неукен». 2008. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին. (անգլ.) (գերմ.) (իսպ.)
  15. «Քաղաքների միջև եղած հեռավորության հաշվարկ» (իսպաներեն). www.patagonia.com.ar. Արխիվացված է օրիգինալից 2003 թ․ ապրիլի 22-ին. Վերցված է 2009 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  16. 16,0 16,1 16,2 Ruta Nacional 40 - Cuadros de Distancia Արխիվացված 2010-02-20 Wayback Machine (իսպ.)
  17. «Տեղեկատվական պորտալ Սինկո Սալտոսի մասին՝ ինչպես հասնել Սինկո Սալտոս» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  18. «Պաշտոնական կայք (իսպ.)՝ Քաղաք» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  19. «Patagonia.com.ar: Հեռավորությունը Չիպոլետիից» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ հոկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  20. «Patagonia.com.ar: Հեռավորությունը Գեներալ Ռոկաից». Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
  21. «Газета La Nacion - Ազգային կառավարությունը հրաժարվել է անցում կատարելուց ամառային ժամանակի» (իսպաներեն). 2009. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  22. «La Mañana Neuquén». 2007. {{cite web}}: Invalid |url-status=404 (օգնություն)(չաշխատող հղում)
  23. «Propiedades.com.ar». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին.
  24. «Газета Rio Negro - Անօրինական ավաններ». 2006. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ հոկտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2009 թ․ նոյեմբերի 25-ին.
  25. «Iargentina.com.ar: Պրովինցիա Նեուկեն». 2007. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հուլիսի 23-ին.
  26. «Արգենտինայի Հանրապետության պաշտոնական տուրիստական պորտալ։ «Նեուկեն՝ խիզախ Պատագոնիա»». 2008. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հուլիսի 23-ին.
  27. «Արգենտինայի էմիգրացիայի նախարարություն բոլիվիացի էմիգրանտների թվաքանակի աճը Նեուկենում». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին.
  28. «Neuquen Online: Եկեղեցին մատնանշում է աղքատության աճը նեուկենում». 2009. Վերցված է 19-11-2009-ին. {{cite web}}: Invalid |url-status=unknown-host (օգնություն)
  29. «Նեուկեն պրովինցիայի Սահմանադրություն՝ պրովինցիայի գործադիր իշխանություն» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  30. «Guiapatagoniaactiva.com.ar - Պատմական կառույցներ և հուշարձաններ» (իսպաներեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  31. «Նեուկենի տեղեկատու» (իսպաներեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  32. «Տեղական սահմանադրության №81 հոդված» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  33. «Նեուկենի մունիցիպալիտետի կազմավորման սխեմա» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2003 թ․ հոկտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  34. «Neuquen.com: Քաղաքի պատմություն» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  35. «Թերթ Rio Negro: Սապախը և Ֆարիսանոն բարձրացրեցին քաղաքի դրոշը» (իսպաներեն). 2010. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 20-ին.
  36. «Թերթ La Mañana Neuquén: 75 առաջարկություն քաղաքի նոր դրոշի համար» (իսպաներեն). 2010. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 7-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 20-ին. {{cite web}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (օգնություն); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (օգնություն)
  37. «Մունիցիպալիտետի կայք՝ Նեուկեն քաղաքի պաշտոնական դրոշը» (PDF) (իսպաներեն). 2010. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 20-ին.
  38. «Մշակույթի և սպորտի քարտուղարություն՝Նեուկենի պատմություն» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ հունիսի 11-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  39. «Նեուկենի մունիցիպալիտետ՝ քաղաքի շոշափողական քարտեզ» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ օգոստոսի 10-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 14-ին.
  40. «Газета Rio Negro: Շինարարություն Նեուկենում». 2007. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 25-11-2009-ին.
  41. «Газета Rio Negro: Քաղաք Նեուկեն». 2007. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին.
  42. «Նեուկեն պրովինցիայի պաշտոնական կայք՝ տեղեկություն պրովինցիայի մասին». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին.
  43. «Նեուկեն պրովինցիայի տուրիստական պորտալ՝ քաղաք Նեուկեն». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին.
  44. «Газета Rio Negro: Հյուրանոցներ Նեուկեն քաղաքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հունվարի 22-ին.
  45. «Business News Americas». 2000. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին.
  46. «Արգենտինայի լեռնային գործերի քարտուղարություն». Արխիվացված է օրիգինալից 2005 թ․ հունվարի 9-ին.
  47. «Welcomeargentina.com: Նեուկեն քաղաքի հյուրանոցները». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. (անգլ.) (իսպ.)
  48. «Газета Rio Negro (газета): Հովտային գնացք». 2008. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ ապրիլի 24-ին. Վերցված է 2009 թ․ մայիսի 19-ին.
  49. «Rumbo al Sud.com.ar: Նեուկեն և Լիմայ գետերի խառնարան». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին.
  50. ETON
  51. «Նեուկեն պրովինցիայի պորտալ՝ միջազգային տրանսպորտային ծառայություններ». Արխիվացված է օրիգինալից 2003 թ․ հունվարի 20-ին.
  52. «Պրովինցիայի կառավարման կայք՝ առողջապահության ենթաքարտուղարություն». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ հունիսի 24-ին.
  53. «Газета Rio Negro: «Կաստրո Ռենդոն» հիվանդանոցի 93-րդ հոբելըան». 2006. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ նոյեմբերի 14-ին. Վերցված է 2009 թ․ նոյեմբերի 19-ին.
  54. «CMIC կլինիկայի կայքը «Ովքեր ենք մենք»». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2009 թ․ նոյեմբերի 20-ին.
  55. «Սան Լուկաս մանկաբուժական կլինիկայի կայքը». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին.
  56. «Официальный Պրովինցիայի կառավարման կայք՝ Նեուկեն պրովինցիայի սահմանադրություն» (իսպաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 22-11-2009-ին.
  57. «Interpatagonia.com.ar:Գրիգորիո Ալվարեսի թանգարան» (իսպաներեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 14 апреля 2010-ին.
  58. «Welcomeargentina.com:Միախառնման վայր» (իսպաներեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 14 апреля 2010-ին.
  59. http://www.lmneuquen.com.ar/noticias/2009/10/25/44461.php(չաշխատող հղում) Թերթ La Mañana Neuquén (իսպ.)
  60. «La Mañana Neuquén: Տոնակատարություն ի պատիվ քաղաքում հասարակական գրադարանների» (իսպաներեն). 2009. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունվարի 6-ին. Վերցված է октябрь 2009 года-ին. {{cite web}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (օգնություն); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (օգնություն)
  61. «Նեուկեն պրովինցիայի պորտալ՝ քաղաքի դպրոցները, համալսարանները, ինստիտուտները և մանկապարտեզները». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին.
  62. «արգենտինական Պատագոնիայի ուղեցույց՝ Նեուկենի պատմական կառույցներն ու կոթողները» (իսպաներեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 14 ապրիլի2010-ին.
  63. «Neuquen.gov.ar». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին.
  64. «Կայք խաղատուն «Մեջիք»». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին.
  65. «Կայք Patagonias.net». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. (անգլ.) (իսպ.)
  66. «Թերթ Rio Negro». 2007. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հունիսի 28-ին.
  67. http://www.8300.com.ar/ Газета 8300
  68. «Giros.com.ar: Նեուկենի ռադիոկայաններ». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մարտի 18-ին. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 15-ին.
  69. http://www.lu5am.com.ar Արխիվացված 2015-04-28 Wayback Machine Ռադիո Նեուկեն
  70. «Газета La Nacion». 2009. Վերցված է 23-02-2009-ին. {{cite web}}: Invalid |url-status=404 (օգնություն)(չաշխատող հղում)
 Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նեուկեն» հոդվածին։