Սալվադոր (Բահիա)

(Վերահղված է Բահիա Սալվադորից)

Սալվադոր (պորտ.՝ Salvador — Փրկիչ, լրիվ անվանումը՝ Սան Սալվադոր դա Բահիա դի Տոդուշ ուշ Սանտուշ, São Salvador da Bahia de Todos os Santos[2], որը պորտուգալերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է Ամենայն սրբոց ծովածոցի սուրբ Փրկիչ), քաղաք և նավահանգիստ Բրազիլիայի հսյուսիս-արևելքում, Բահիա նահանգի վարչական կենտրոնը։ 1237 հզ․ բն․ (1975)։ Կա քիմիական, սննդի, ցեմենտի, տեքստիլ արդյունաբերություն։ Ունի երկաթուղային կայարան, միջազգային օդանավակայան, համալսարան։ Հիմնադրվել է 1549 թվականին։ Մինչև 1763 թվականը եղել է Բրազիլիայի մայրաքաղաքը։ Պահպանվել են XVI-XIX դարերի ամրություններ, եկեղեցիներ, պալատներ։

Բնակավայր
Սալվադոր
պորտ.՝ Salvador
Դրոշ Զինանշան
Bandeira de Salvador.svg Brasão de Salvador.svg


Sic illa ad arcam reversa est
Poster Salvador.png
Կոորդինատներ: 12°58′15″ հվ. լ. 38°30′39″ ամ. ե. / 12.97083° հս․. լ. 38.51083° ավ. ե. / 12.97083; 38.51083
ԵրկիրԲրազիլիա Բրազիլիա
Հիմնադրված է1549 թ.
Մակերես693 000 000 քառակուսի մետր
ԲԾՄ8 մետր
Բնակչություն2 921 087 մարդ (հուլիսի 1, 2015)[1]
Ժամային գոտիUTC−3
Հեռախոսային կոդ71
Փոստային ինդեքսներ40000-000
Պաշտոնական կայքsalvador.ba.gov.br
##Սալվադոր (Բահիա) (Բրազիլիա)
Red pog.png

ՊատմությունԽմբագրել

Սալվադորը, որ հիմնադրել են պորտուգալացիները 1549 թվականին, Ամերիկայի հնագույն քաղաքներից է: Կառուցվել է երկու մակարդակների վրա. այսպես կոչված՝ Վերին քաղաքը, որտեղ դեռևս գաղութային ժամանակներում կառուցված վարչական շենքեր են, եկեղեցիներ, ապարանքներ (ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕՀամաշխարհային ժառանգության ցանկում), առևտրա-գործարարական մասից՝ Ներքին քաղաքից բարձր է մոտավորապես 85 մետրով: Այդ երկու քաղաքամասերի միջև հաղորդակցությունն ապահովում է յուրահատուկ քաղաքային փոխադրամիջոցը՝ Elevador Lacerda-ն, որը Բրազիլիայի առաջին քաղաքային վերելակն է. գործում է 1873 թվականից: Քաղաքը զբոսաշրջիկներին գրավում է իր նշանավոր տաճարով, ամենամյա կառնավալով, որ աշխարհի ամենամարդաշատ տոնախմբությունն է ճանաչվել, Porto da Barra լողափով, որ լավագույններից մեկն է համարվում աշխարհում, Itaipava Arena Fonte Nova մարզադաշտով, որտեղ բազմաթիվ կարևորագույն ֆուտբոլային հանդիպումներ են անցկացվել, այդ թվում՝ ՖԻՖԱ-ի և կոնֆեդերացիաների գավաթների խաղարկությունների մի շարք խաղեր... Զանգվածային տոնախմբությունները նկատի առնելով՝ Սալվադորը հաճախ պատկերավոր կերպով անվանում են «Ցնծության մայրաքաղաք» (պորտուգալերեն՝ Capital da Alegria), մեծաքանակ սևամորթ բնակչության առկայությունը հաշվի առնելով՝ անվանում են «Սև Հռոմ»[3]...

Բրազիլիայի տնտեսական խոշորագույն կենտրոններից մեկը լինելով՝ Սալվադորն իր հարկի տակ հյուրընկալել է տարածաշրջանային, ազգային ու միջազգային մասշտաբներով գործող մի ամբողջ շարք ընկերությունների: Հիշատակության է արժանի այն փաստը, որ 2008 թվականին հենց այստեղ է ծնունդ առել հանրահայտ Odebrecht-ը՝ քաղաքացիական շինարարությամբ զբաղվող զանազան խոշոր ընկերությունների այդ յուրօրինակ կոնգլոմերատը, որն իր գործունեությունն է ծավալում ոչ միայն Սալվադորում, այլև Սան Պաուլուում, Ռիո դե Ժանեյրոյում, աշխարհի տարբեր երկրներում[4]:

Սալվադորը Բրազիլիայի արագ աճող բնակավայրերից է: 2019 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալներով՝ բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է շուրջ 2,87 միլիոն[5][6], իսկ նրա ձևավորած ագլոմերացիայում ապրող մարդկանց թիվը հասել է մոտավորապես չորս միլիոնի[7]: Այդ ցուցանիշով Սալվադորը տարածաշրջանում զբաղեցնում է երրորդ, ամբողջ Բրազիլիայում՝ յոթերորդ և ողջ աշխարհում՝ 111-րդ տեղը[8][9]:

ԺողովրդագրությունԽմբագրել

Ստորև ներկայացված են Սալվադորի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները[10].

Բնակչության թվաքանակի աճը

Ստորև ներկայացված է Սալվադորի բնակչության կազմը ըստ դավանանքի, 2010 թվականի դրությամբ[11].

Դավանանքը %-ը Թվաքանակը
Կաթոլիկներ 51.55% 1,379,252
Բողոքականներ 19.59% 524,286
Աթեիստներ 17.64% 471,928
Սպիրիտիստներ 3.23% 86,484
Ումբանդա և կանդոմբլե 1.05% 28,019
Հուդայականներ (հրեաներ) 0.04% 1010

Քույր քաղաքներԽմբագրել

Սալվադորը բարեկամական և գործընկերային սերտ հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ[12][13].

Երկիրը Քաղաքը Նահանգը / Մարզը Տարեթիվը
  ԱՄՆ   Լոս Անջելես   Կալիֆոռնիա 1962[13]
  Պորտուգալիա   Լիսաբոն   Լիսաբոնի շրջան 1985[13][14][15]
  Պորտուգալիա   Անգրա դու Էրոիշմու   Ազորյան կղզիներ 1985[13]
  Պորտուգալիա   Կաշկայշ   Լիսաբոնի շրջան 1985[13]
  Բենին   Կոտոնու   Լիտորալ 1987[13]
  Spain   Պոնտեվեդրա   Գալիսիա, Իսպանիա 1992[13]
  Կուբա   Հավանա   Հավանա 1993[13]
  Իտալիա Շակկա   Սիցիլիա 2001[13]
  Չինաստան   Հարբին   Հեյլունցզյան 2003[13]
  ԱՄՆ   Մայամի   Ֆլորիդա 2006[16]
  Մեքսիկա   Վերակրուս 2011[17]

ԿլիմաԽմբագրել

Սալվադոր դե Բահիաի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °F 91 91.9 92.5 91 88.7 86.7 85.3 88.3 85.6 90 89.8 90.3 93.7
Միջին բարձր °F 85.8 86 86 83.5 81.9 79.7 79.2 79.5 81 82.6 84 84 82.8
Միջին օրական °F 79.5 79.7 79.9 79.2 77.4 75.7 74.7 74.5 75.7 77.2 77.9 78.6 77.5
Միջին ցածր °F 74.5 74.7 75 74.7 73.2 72 70.5 70.2 71.1 72.5 73.2 73.8 72.9
Ռեկորդային ցածր °F 68 69.3 69.4 69.3 68.4 65.7 66 66 67.1 68 61.2 68 61.2
Անձրևի տեղումներ դյույմ 5.43 5.59 5.969 12.193 14.169 9.594 6.89 5.016 4.02 4.524 5.398 5.622 84,41
Ռեկորդային բարձր °C 32.8 33.3 33.6 32.8 31.5 30.4 29.6 31.3 29.8 32.2 32.1 32.4 34.3
Միջին բարձր °C 29.9 30 30 28.6 27.7 26.5 26.2 26.4 27.2 28.1 28.9 29 28.2
Միջին օրական °C 26.4 26.5 26.6 26.2 25.2 24.3 23.7 23.6 24.3 25.1 25.5 25.9 25.3
Միջին ցածր °C 23.6 23.7 23.9 23.7 22.9 22 21.4 21.2 21.7 22.5 22.9 23.2 22.7
Ռեկորդային ցածր °C 20 20.7 20.8 20.7 20.2 18.7 19 19 19.5 20 16.2 20 16.2

Lua error in Մոդուլ:WeatherBoxColors at line 319: Unknown color scheme option.

Միջ. անձրևոտ օրեր (≥ 1 mm) 10 13 16 17 20 19 20 15 12 10 11 10 173
% խոնավություն 79.4 79 79.8 82.2 83.1 82.3 81.5 80 79.6 80.7 81.5 81.1 80.9
Միջին ամսական արևային ժամ 245.6 226.4 231.1 189.7 174.3 167.2 181.2 202.6 211.4 228 213.6 224.7 2495,8
աղբյուր: {{{աղբյուր 1}}}

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Population estimates for July 1st, 2015
  2. http://www.salvadordabahia.ba.gov.br/template.asp?Nivel=00010002&IdEntidade=8%7Ctítulo=Historia de la Ciudad|idioma=portugués|fechaacceso=30 de enero de 2009|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20070219032857/http://www.salvadordabahia.ba.gov.br/template.asp?Nivel=00010002&IdEntidade=8%7Cfechaarchivo=19 de febrero de 2007}}
  3. http://www.rankbrasil.com.br/Recordes/Materias/?Cidade_Com_Maior_Número_de_Negros+87&Grupo=3 |título=Cidade Com Maior Número de Negros |idioma=portugués }}
  4. http://www.odebrecht.com.br/index.cfm?conteudo_id=20 |título=Odebrecht |idioma=portugués |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090402003814/http://www.odebrecht.com.br/index.cfm?conteudo_id=20 |fechaarchivo=2 de abril de 2009 |fechaacceso=24 de marzo de 2009 }}
  5. «Salvador – Panorama»։ IBGE (Կաղապար:ЯзыкПоКоду) 
  6. ttp://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/censo2010/populacao_por_municipio.shtm |wayback=20110620181159 |text=IBGE Censo 2010}}
  7. Population statistics
  8. http://g1.globo.com/brasil/noticia/2010/12/confira-o-ranking-das-maiores-regioes-metropolitanas.html%7Cpublicación=G1.globo.com%7Ctítulo=Ranking das maiores regiões metropolitanas do Brasil - 2010|idioma=pt|fechaacceso=12 de enero de 2011}}
  9. http://bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x=1132419689&men=gcis&lng=de&gln=xx&dat=32&srt=pnan&col=aohdq&pt=a&va=x |título=Welt: Ballungsräume |autor=World Gazetteer |idioma=inglés |fechaacceso= 24 de marzo de 2009 }}
  10. http://brasil.planetasaber.com/default.asp |title=Barsa Planeta Ltda |publisher=Brasil.planetasaber.com |date= |accessdate=2010-04-17}}
  11. «Religion in Salvador by IBGE»։ IGBE։ Վերցված է 2012-10-11 
  12. Salvador.ba.gov.br Relaciones internacionales - Ciudades hermanas Արխիվացված է Հուլիս 15, 2009 Wayback Machine-ի միջոցով: - Página web del Gobierno de la Ciudad de Salvador (en portugués)
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 13,6 13,7 13,8 13,9 «Mayor's International Council Sister Cities Program»։ Salvador, Bahia։ Արխիվացված է օրիգինալից հուլիսի 15, 2009-ին։ Վերցված է 2008-08-17 
  14. «Lisboa - Geminações de Cidades e Vilas» [[Lisbon - Twinning of Cities and Towns]]։ Associação Nacional de Municípios Portugueses [National Association of Portuguese Municipalities] (Portuguese)։ Արխիվացված է օրիգինալից փետրվարի 1, 2015-ին։ Վերցված է 2013-08-23 
  15. «Acordos de Geminação, de Cooperação e/ou Amizade da Cidade de Lisboa» [[Lisbon - Twinning Agreements, Cooperation and Friendship]]։ Camara Municipal de Lisboa (Portuguese)։ Արխիվացված է օրիգինալից հոկտեմբերի 31, 2013-ին։ Վերցված է 2013-08-23 
  16. «Miami and Salvador are Sister Cities»։ Արխիվացված է օրիգինալից ապրիլի 26, 2012-ին 
  17. http://www.veracruzanos.info/brasil-y-veracruz-naciones-hermanas-por-naturaleza-artistas-brasilenos// |título=Copia archivada |fechaacceso=12 de noviembre de 2012 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20130921054539/http://www.veracruzanos.info/brasil-y-veracruz-naciones-hermanas-por-naturaleza-artistas-brasilenos/ |fechaarchivo=21 de septiembre de 2013 }}

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 127