Բացել գլխավոր ցանկը

Սանտա Կրոչե (իտալ.՝ Basilica di Santa Croce, Սուրբ Խաչ եկեղեցի), բազիլիկ Ֆլորենցիայի կենտրոնում, քաղաքի ամենահեղինակավոր տեսարժան վայրերից մեկը: Ֆրանցիսկյան ամենամեծ եկեղեցին է աշխարհում: Հայտնի է Ջոտտոյի ֆրեսկոներով և Իտալիայի հանրահայտ մարդկանց շիրիմներով:

Սանտա Կրոչե
իտալ.՝ Basilica di Santa Croce
Eglise santa croce.jpg
Հիմնական տվյալներ
Տեսակեկեղեցի[1] և Բազիլիկ
ԵրկիրԻտալիա Իտալիա
ՏեղագրությունՖլորենցիա[1]
Դավանանքկաթոլիկություն
ԹեմՖլորենցիայի թեմ
Օծման թվական1260
Հոգևոր կարգավիճակտաճար
Ներկա վիճակգործող
Կազմված էMuseo dell'Opera di Santa Croce, Medici chapel, Peruzzi Chapel, Bardi Chapel, Sassetti Chapel, Baroncelli Chapel, Q16536528? և Q3657322?
Ժառանգության կարգավիճակItalian national heritage
Նվիրվածքրիստոնեական խաչ
ԱնվանվածTrue Cross
Ճարտարապետական նկարագրություն
ՃարտարապետԱռնոլֆո դի Կամբիո
Ճարտարապետական ոճԳոթական ճարտարապետություն
Կառուցման սկիզբ1294
Կառուցման ավարտ1385
Հիմնադրված1294
Կոորդինատներ: 43°46′6.2000001003985″ հս․ լ. 11°15′46.200000098803″ ավ. ե. / 43.768388888916774704° հս․. լ. 11.26283333336077774° ավ. ե. / 43.768388888916774704; 11.26283333336077774
santacroceopera.it

Բովանդակություն

ՊատմությունԽմբագրել

Լեգենդի համաձայն` եկեղեցին հիմնադրել է ինքը սուրբ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցին: Նա մահացել է 1226 թվականին, իսկ մահից ընդամենը երկու տարի անց դասվել է սրբերի շարքին: 1229 թվականին հիշատակվում է նրան նվիրված եկեղեցու մասին: Այդ կառույցի տեղում կառուցվող նոր եկեղեցու շինարարությունը սկսվում է 1294 թվականի մայիսի 12-ին (հնարավոր է, որ ճարտարապետը եղել է Առնոլֆո դի Կամբիոն)[2]: Շինարարության ծախսերը հոգացել են Ֆլորենցիայի բարեկեցիկ ընտանիքները: 1442 թվականին եկեղեցին օծվել է Հռոմի Եվգենի IV պապի կողմից:

Եկեղեցու պատուհանները զարդարված են վիտրաժներով, որոնք ընդարձակում են շինության ինտերիերը: Եկեղեցին կառուցված է եգիպտական Т-աձև խաչի տեսքով և համարվում է Իտալիայի ֆրանցիսկյան ամենամեծ եկեղեցին: Ժամանակի ընթացքում եկեղեցին բազմիցս վերաշինվել է: 16-րդ դարի երկրորդ կեսին ավերվել են փայտյա շատ մասեր: Իտալացի քանդակագործ Անդրեա Օրկանյայի ֆրեսկոները մնացել են խորանի տակ, որ նկարազարդել է Ջորջո Վազարին: Եկեղեցին գոթական ոճով է կառուցված, այդ պատճառով այն ավելի փոքր է երևում, քան Սանտա Մարիա դել Ֆիորեն: Սանտա Կրոչեն զարդարված է բազմաթիվ ֆրեսկոներով, Ջոտտոյի քանդակներով: Եկեղեցում իրենց կնիքն են թողել նշանավոր շատ այլ քանդակագործների ու նկարիչներ ևս, ինչպես օրինակ` Դոնատելլոն, Անտոնիո Կանովան, Ջովանի դա Միլանոն, Թադեո Գադդին, Անտոնիոն, Բերնարդո Ռոսելինոն: Առանձնանում է սուրբ Ֆրանցիսկին նվիրված հարթաքանդակներով եպիսկոպոսական գահը, որի հեղինակը Բենեդետո դե Մայանոն է (1472):

1866 թվականին համալիրը դարձելէ պետության սեփականություն[3][4]:

Սանտա Կրոչեն` որպես պանթեոնԽմբագրել

Եկեղեցում թաղված են մոտ 300 նշանավոր ֆլորենտացիներ` արվեստի, գիտության, քաղաքական գործիչներ: Առավել տարածված են մարմարյա տապանաքարերը` մահացածի կերպարանքի փորագրությամբ: Շինությունն ունի երկու սյունաշարերով ձգվող կամարներ:

Իտալիայի մեծ մարդկանց տապաններԽմբագրել

Բազիլիկում կան Իտալիայի հանրահայտ մարդկանց շատ գերեզմաններ ու հուշատախտակներ: Դրանց թվում են.

  • Լեոն Բատիստա Ալբերտի (ճարտարապետ, XV դար)
  • Լորենցո Բարտոլինի (քանդակագործ, XVIII—XIX դարեր)
  • Դանթե Ալիգիերի (բանաստեղծ, XIII—XIV դարեր), թաղված է Ռավեննայում, բազիլիկում գտնվում է նրա տապանարձանը, որ կառուցվել է 1829 թվականին (Ռավեննայի իշխանությունները դեմ են բանաստեղծի աճյունափոշին Ֆլորենցիա տեղափոխելուն, քանի որ մահարձանի վրա կա «էտրուսկ» մակագրությունը):
  • Վիտորիո Ալֆիերի (բանաստեղծ, դրամատուրգ, XVIII դար)
  • Գալիլեո Գալիլեյ (աստղագետ, մաթեմատիկոս, XVI դար): Ծնունդով լինելով Պիզայից` նա կյանքի մեծ մասն անցկացրել է Ֆլորենցիայում: Տապանաքարին գիտնականի կերպարանքն է` զարդարված աստղագիտական ու երկրաչափական պատկերներով: Տապանաքարը Ջուլիո Ֆոգինիի աշխատանքն է (1737):
  • Նիկոլո Մաքիավելի (փիլիսոփա, պատմաբան, XV—XVI դարեր): Թաղվել է 1527 թվականին: Տապանաքարի հեղինակը Ինոչենցո Սպինացին է (1787): Տապանի վերևում կա դիվանագիտության այլաբանական քանդակ:
  • Միքելանջելո (նկարիչ, քանդակագործ, բանաստեղծ, XV—XVI դարեր): Տապանաքարի հեղինակը Ջորջո Վազարին է (1570): Տապանաքարի վերևում գտնվում է Միքելանջելոյի կիսանդրին, իսկ ներքևի մասում այլաբանական երեք կերպարներ են, որոնք խորհրդանշում են Նկարչությունը, Ճարտարապետությունն ու Քանդակագործությունը:
  • Ջոակինո Ռոսսինի (կոմպոզիտոր, XIX դար)
  • Գուլիելմո Մարկոնի (ռադիոտեխնիկ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր անթել հեռագրի գյուտի համար, XIX—XX դարեր)
  • Միխալ Կլեոֆաս Օգինսկի (լեհ կոմպոզիտոր, նշանավոր պոլոնեզի հեղինակը, քաղաքական գործիչ)
  • Էնրիկո Ֆերմի (ֆիզիկոս, 1938 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր): Բազիլիկում գտնվում է նրան նվիրված հուշատախտակ:

ՄշակույթումԽմբագրել

Սանտա Կրոչե բազիլիկը կարելի է տեսնել Assassin’s Creed II համակարգչային խաղում: Սյուժեի համաձայն` 1476 թվականին գլխավոր հերոսը հայտնվում է եկեղեցու դարպասներից ներս, որպեսզի սպանի եկեղեցական Ուբերտո Ալբերտիին, ով ներկա էր գտնվել նկարիչ Անդրեա դել Վերոկկիոյի նկարների ցուցահանդեսին:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 archINFORM — 1994.
  2. Chiarini, Gloria (2007). "Basilica of Santa Croce". Florence Art Guide. Archived from the original on 29 July 2007. Retrieved 2007-07-30.
  3. Besse, J M (1911). "Suppression of Monasteries in Continental Europe: C. Italy". Catholic Encyclopedia. New Advent. Archived from the original on 5 September 2007. Retrieved 2007-07-30.
  4. "Santa Croce: Overview". Opera of Santa Croce. Archived from the original on 28 August 2007. Retrieved 2007-07-30.

Արտաքին հղումներԽմբագրել