էդուարդ Մեյեր (գերմ.՝ Eduard Meyer, հունվարի 25, 1855(1855-01-25)[1][2][3][…], Համբուրգ, Գերմանական միություն[4][5] - օգոստոսի 31, 1930(1930-08-31)[4][1][2][…], Բեռլին, Գերմանական ռայխ[4][5]), գերմանացի պատմաբան։ Հին պատմության պրոֆեսոր Լայպցիգում (1884 թվականից), Բրեսլաուում (Վրոցլավ, 1885 թվականից), Հալլեում (1889 թվականից), Բեռլինում (1902-1923 թվականներին)։

Էդուարդ Մեյեր
Eduard Meyer
Eduard Meyer.jpg
Ծնվել էհունվարի 25, 1855(1855-01-25)[1][2][3][…]
Համբուրգ, Գերմանական միություն[4][5]
Մահացել էօգոստոսի 31, 1930(1930-08-31)[4][1][2][…] (75 տարեկան)
Բեռլին, Գերմանական ռայխ[4][5]
ԳերեզմանParkfriedhof Lichterfelde
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Գերմանիա
Մասնագիտությունդասական անտիկ պատմաբան, եգիպտագետ, համալսարանի դասախոս և ասորագետ
Հաստատություն(ներ)Լայպցիգի համալսարան, Հարվարդի համալսարան, Հալլե-Վիտենբերգի համալսարան, Վրոցլավի համալսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտՀին աշխարհի պատմություն, Եգիպտագիտություն և Ասորագիտություն
ԱնդամակցությունԳերմանիայի հնագիտական ինստիտուտ, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի բանահյուսության, պատմության և հնավաճառության թագավորական ակադեմիա և Թուրինի գիտությունների ակադեմիա[5]
Ալմա մատերԲոննի համալսարան և Լայպցիգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինլատիներեն, հին հունարեն, սանսկրիտ, պարսկերեն, թուրքերեն, եբրայերեն, արաբերեն, սիրիերեն, եգիպտերեն, անգլերեն և գերմաներեն[1]
Գիտական ղեկավարGeorg Ebers?[6] և Ludolf Christoph Ehrenfried Krehl?[6]
Եղել է գիտական ղեկավարUlrich Kahrstedt? և Օտտո Նեյրատ
Հայտնի աշակերտներFritz Schachermeyr?, Emil Forrer?, Gottfried von Lücken?, Ulrich Kahrstedt?, Harold Mattingly?, Helene Homeyer? և Hans Möbius?
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան
ԿուսակցությունԳերմանական ազգային ժողովրդական կուսակցություն և German Fatherland Party?
Eduard Meyer Վիքիպահեստում

Տարբեր սկզբնաղբյուրների (հնագիտական, վիմագրական, գրական և այլն) հիման վրա ուսումնասիրել է Հին Արևելքի (նաև Հայաստանի), Հին Հունաստանի և Հին Հռոմի պատմության հարցերը։ Հիմնական աշխատության՝ «Հին ժամանակների պատմության» (հ․ 1-5, 1884-1902) մեջ շարադրել է համաշխարհային պատմությունը՝ Արևելքի հին քաղաքակրթությունների առաջացումից մինչև մ․թ․ա․ 355 թվականը (Սիկիլիայում հույների տիրապետության անկումը)։ Թեև զգալի ուշադրություն է դարձրել տնտեսական և սոցիալական պատմությանը, Մեյերն իր շարադրանքի հիմքում դրել է քաղաքական իրադարձություններն ու պետականության պատմությունը՝ գտնելով, որ պետության ձևն է որոշում ժողովրդի ճակատագիրը։ Ժողովուրդների գաղթերն ու տեղաշարժերը համարել է պատմական զարգացման կարևոր գործոն (օրինակ, Եգիպտոսի նվաճումը հյուքսոսներից, մ․թ․ա․ 12-րդ դարի հնդեվրոպական ցեղերի գաղթերը և այլն)։ Մեյերն իր հին պատմությունը շարադրել է ցիկլիզմի և մոդեռնիզմի տեսությունների դիրքերից։ Հունաստանի պատմության հոմերոսյան ժամանակաշրջանը (մ․թ․ա․ XI-IX դդ․) բնորոշել է իբրև հուն, միջնադար, դասական ու հելլենիստական ժամանակաշրջանը (մ․թ․ա․ V-I դդ․)՝ կապիտալիզմ, իսկ Հռոմի պատմությամբ ավարտվել է հին աշխարհի կապիտալիստական զարգացումը։ Ժխտել է պատմական զարգացման առաջընթաց շարժումը՝ կապիտալիզմը համարելով հասարակության զարգացման բարձրագույն աստիճանը, որի անկումը իբր կհանգեցնի մշակույթի անկման։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  3. 3,0 3,1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.)LZMK, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Мейер Эдуард // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Թուրինի գիտությունների ակադեմիա — 1757.
  6. 6,0 6,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 454