Հարրի Փոթերը և Փիլիսոփայական քարը (ֆիլմ)

HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հարրի Փոթերը և Փիլիսոփայական քարը (այլ կիրառումներ)

«Հարրի Փոթերը և Փիլիսոփայական քարը» (անգլ.՝ Harry Potter and the Philosopher's Stone կամ Harry Potter and the Sorcerer's Stone (ԱՄՆում և Հնդկաստանում)[6][7][8]), ռեժիսոր Քրիս Քոլամբուսի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Դենիել Ռեդկլիֆը, Ռուպերտ Գրինթը, Էմմա Վաթսոնը, Ռիչարդ Հարրիսը, Ալան Ռիկմանը, Մեգի Սմիթը, Ռոբբի Կոլտրեյնը, Թոմ Ֆելթոնը, Մեթյու Լյուիսը, Յեն Հարտը։ Ֆիլմը նկարահանվել է անգլիացի գրող Ջոան Ռոուլինգի համանուն վեպի հիման վրա։

Picto infobox cinema.png
Հարրի Փոթերը և Փիլիսոփայական քարը
Harry Potter and the Philosopher's Stone և Harry Potter and the Sorcerer's Stone
Harry Potter and the Philosopher's Stone — movie.jpg
ԵրկիրFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Ժանրֆենթեզի ֆիլմ, արկածային ֆիլմ, մանկական ֆիլմ, վեպի մոտիվներով ֆիլմ և կինոֆանտաստիկա[1]
ՀիմքՀարի Փոթերը և Փիլիսոփայական քարը
Թվականնոյեմբերի 4, 2001
Լեզուանգլերեն
ՌեժիսորՔրիստոֆեր Կոլամբուս
ՊրոդյուսերԴևիդ Հեյման
Սցենարի հեղինակՍթիվ Քլովս և Ջոան Ռոուլինգ
ԴերակատարներԴենիել Ռեդկլիֆ, Ռուպերտ Գրինթ, Էմմա Ուոթսոն, Ջոն Քլիզ, Ռօբի Կոլտրեյն, Ուորիկ Դևիս, Ռիչարդ Գրիֆիտս, Ռիչարդ Հարիս, Ջոն Հըրթ, Ալան Ռիքման, Ֆիոնա Շոու, Մեգի Սմիթ, Ջուլի Ուոլտերս, Harry Melling?, Քրիս Ռենքին, Դեյվիդ Բրեդլի, Մեթյու Լյուիս, Devon Murray?, Շոն Բիգերսթաֆ, Joshua Herdman?, Զոյի Ուոնամեյկեր, Simon Fisher-Becker?, Նինա Յանգ, Էդրիան Ռոուլինս, Ջերալդին Սոմերվիլ, Jean Southern?, Elizabeth Spriggs?, Թոմ Ֆելթոն, Բոննի Ռայթ, Tamara Taylor?, James Phelps?, Oliver Phelps?, Terence Bayler?, Derek Deadman?, Վեռն Թրոյեր, Ջեյմի Ուեյլեթ, Ռիչարդ Բրեմեր, Ian Hart?, Luke Youngblood?, Ray Fearon?, Scott Fern?, Derek Hough?, Ջուլիանա Հաֆ, Richard Reid?, Ալֆրեդ Ենոք, Danielle Tabor?, Paul Marc Davis?, David Brett?, Stefan Pejic?, David Holmes?, Լեսլի Ֆիլիպս, Emily Dale?, Will Theakston?, Miles Richardson?, Leilah Sutherland? և Էլեանոր Քոլամբուս
ՕպերատորՋոն Սիլ
ԵրաժշտությունՋոն Ուիլյամս
ՄոնտաժՌիչարդ Ֆրենսիս-Բրյուս
Պատմվածքի վայրԼոնդոն և Անգլիա
Նկարահանման վայրԱլնիկ դղյակ[2], Gloucester Cathedral?[2], Լևեսդենի Warner Bros. Studios ընկերություն, Goathland railway station?[2], Դարհեմի տաճար[2], Լոնդոնի կենդանաբանական այգի[2], Glen Nevis?[2], Leadenhall Market?[2], Հերոու դպրոց[2] և Քրայսթ Չյորչ[2]
ԿինոընկերությունHeyday Films, 1492 Pictures և Warner Bros.
Տևողություն152 րոպե[3][1]
Բյուջե125 000 000 ԱՄՆ դոլար[4]
Շահույթ978 087 613 ԱՄՆ դոլար[4], 317 557 891 ԱՄՆ դոլար[4], 48 137 835 ԱՄՆ դոլար[4] և 65 216 953 Չեխական կրոնա[5]
ՀաջորդՀարրի Փոթերը և Գաղտնիքների սենյակը
Պաշտոնական կայքէջ
Harry Potter and the Philosopher's Stone (film) Վիքիպահեստում

Ֆիլմը պատմում է մի լոնդոնցի հասարակ երեխայի՝ Հարրի Փոթերի մասին, որն իր 11-ամյակի օրն իմանում է, որ ինքը երկու հզոր հրաշագործների որբացած որդին է։ Նա էլ է օժտված մոգական ուժերով, և նրան հրավիրում են Հոգվարթս՝ հրաշագործության և մոգության ինստիտուտ, որտեղ Հարրին ընկնում է անհավանական արկածների շրջապտույտի մեջ։ Նա սովորում է մոգական սպորտի տեսակ հանդիսացող քվիդիչը, խաղում է ուշագրավ շախմատ կենդանի քարերի հետ և հանդիպում է Խավարի Հրաշագործին, որը ցանկանում էր վերացնել Հարրիին։

ՍյուժեԽմբագրել

Նորածին Հարրի Փոթերի ծնողներին սպանում է խավարի տիրակալ Վոլան դե Մորտը և անհետանում՝ ցանկանալով սպանել նաև Հարրիին։ Երեկոյան Հոգվարթս հրաշագործության դպրոցի տնօրեն Ալբուս Դամբլդորը և նրա օգնական Միներվա ՄաքԳոնագալը թողնում են Հարրիին նրա միակ հարազատների Վերնոն և Փեթունիա Դուրսլների մոտ։ Անցնում է տասը տարի։ Հարրիի հետ տարօրինակություններ են սկսում տեղի ունենալ։ Տասնմեկամյակի տարեդարձի ժամանակ նա ստանում է մի նամակ, որը խլում է նրա ձեռքից քեռին։ Գիշերը նրան այցի է գալիս Հագրիդը և ասում, որ Հարրին կախարդ է և պետք է սովորի Հոգվարթսի դպրոցում։ Նրանք միասին գնում են այն ամենն, ինչ պետք է դպրոցի համար։

Սեպտեմբերի մեկին Հարրին գնացքով ուղևորվում է Հոգվարթս։ Ճանապարհին նա ծանոթանում է Ռոն Ուիզլիի և Հերմայոնի Գրեյնջերի հետ, որոնք հետագայում դառնում են նրա լավագույն ընկերները։ Կախարդական գլխարկը նրանց ուղարկում է Գրիֆինդոր։ Հարրին ծանոթանում է քվիդիչ խաղի հետ և սկսում խաղալ թիմում։

Մի օր երեխաները դղյակում պատահաբար գտնում են մի մեծ երեքգլխանի շան, որը պահպանում էր ստորգետնյա ինչ-որ սենյակ։ Նրանք պարզում են, որ շունը պահպանում է փիլիսոփայական քարը։ Հարրին գտնում է նաև մի կախարդական հայելի, որտեղ մարդը տեսնում է այն, ինչ ամենաշատն է ցանկանում։

Հարրին հասկանում է, որ պրոֆեսոր Սնեյփը ցանկանում է տիրանալ քարին։ Նա, Ռոնը և Հերմայոնին անցնում են երեքգլխանի շան, օձանման խոտերի, թռչող բանալիների, կենդանի շախմատի միջով, որպեսզի փրկեն քարը։ Ռոնը և Հերմայոնին մնում են շախմատի սենյակում, իսկ Հարրին գնում է առաջ։ Քարի սենյակում պարզ է դառնում, որ Սնեյփն իրականում փորձել է փրկել Հարրիին, իսկ Վոլան դե Մորտի իրական ծառան պրոֆեսոր Քվիրելն է։ Վոլան դե Մորտի դեմքը փորձում է խաբել Հարրիին և սպանել նրան, սակայն դա նրան չի հաջողվում։ Քարը հայտնվում է Հարրիի մոտ, որին դիպչելով՝ Հարրիի ձեռքերը դառնում են գերբնական և Վոլան դե Մորտին ու Քվիրելին վերածում են փոշու։ Հաջորդ առավոտյան Հարրին արթնանում է Հոգվարթսի իր սենյակում և Դամբլդորը նրան հայտնում է, որ քարը ոչնչացված է։

ԴերերումԽմբագրել

Դերասան Դեր
Դենիել Ռեդկլիֆ Հարրի Փոթեր
Ռուպերտ Գրինթ Ռոն Ուիզլի
Էմմա Վաթսոն Հերմիոնե Գրեյնջեր
Ռիչարդ Հարրիս պրոֆեսոր Ալբուս Դամբլդոր
Ալան Ռիկման Սևերուս Սնեյփ
Մեգի Սմիթ պրոֆեսոր Միներվա ՄաքԳոնագալ
Ռոբբի Կոլտրեյն Ռուբեուս Հագրիդ
Թոմ Ֆելթոն Դրակո Մալֆոյ
Մեթյու Լյուիս Նևլի Լոնգբոթոմ
Յեն Հարտ պրոֆեսոր Քուիրինուս Քուիրիել
Դևիդ Բրեդլի Արգուս Ֆիլչ
Շոն Բիգերսթաֆ Օլիվեր Վուդ
Ջեյմս Ֆելփս Ֆրեդ Ուիզլի
Օլիվեր Ֆելփս Ջորջ Ուիզլի
Ֆիոնա Շոու հորաքույր Պետունիա Դուրսլի
Ռիչարդ Գրիֆիտս Վերնոն Դուրսլի
Գարի Մելինգ Դադլի Դուրսլի
Էլիզաբեթ Սպրիգս գեր կին
Ջուլի Ուոլտերս Մոլլի Ուիզլի
Ջոն Հերտ միստր Օլիվանդեր
Բոննի Ռայթ Ջիննի Ուիզլի
Քրիս Ռենկին Պերսի Ուիզլի
Ջեմի Վայլետ Վինսենտ Կրեբ
Էդրիան Ռոուլինզ Ջեյմս Փոթեր
Ջերալդին Սոմերվիլ Լիլի Փոթեր
Ալֆրեդ Էնոկ Դին Թոմաս
Ջոն Քլիզ Համարյա Անգլուխ Նիկ
Զոե Ուոնամեյքեր մադամ Հուչ
Լյուկ Յանբլադ Լի Ջորդան
Ջոշուա Հերդման Գրեգորի Գոյլ
Դևոն Մյուրեյ Սեմեուս Ֆինիգան
Ուորվիկ Դևիս գոբլին բանկում / պրոֆեսոր Ֆլիտվիկ
Սաունդերս եռյակ Հարրի Փոթեր (երեխա)
Դերեկ Դեդմեն Թոմ, բարմեն Լիքի Կաուլդրոնում
Բեն Բորովեցկի տղա Դիագոն Ալեյից
Վեռն Տրոյեր Գրիփհուկի Գոբլին
Ռիչարդ Բրեմեր Նա Ում Անունը Չպետք Է Ասել
Գարի Թեյլոր կայարանի պահակ
Ժան Սաուզերն կնճռոտված կին գնացքում
Լեսլի Ֆիլիպս Ընտրող Գլխարկ (հնչյունավորում)
Էլինոր Կոլամբուս Սուսան Բոնս
Թերենս Բեյլեր Արյունալի Բարոն
Սայմոն Ֆիշեր-Բեկեր Գեև Ֆրիար
Նինա Յանգ Մոխրագույն Լեդի
Դանիել Տաբոր Անջելինա Ջոլի
Լեյլա Սազերլենդ Ալիսիա Սպինետ
Էմիլի Դեյլ Քեթի Բել
Դևիդ Հոլմս Ադրիան Պերսի
Ուիլ Տիկսթոն Մարկուս Ֆլինտ
Սքոթ Ֆիրն Թերենս Հիգս
Ռեյ Ֆիարոն Ֆիրենզ (հնչյունավորում)
Դևիդ Բրեթ Դեդալուս Դիգլ (տիտրերում նշված չէ)
Պոլ Մարկ Դևիս Ասպետի ուրվականը (տիտրերում նշված չէ)
Դևիդ Ուիլյամ Ջեյմս Էլիոթ Գրիֆինդորի Սենյոր (տիտրերում նշված չէ)
Հոլի Էն Ֆիտնես աշակերտուհի (տիտրերում նշված չէ)
Պոլ Գրանտ գոբլին (տիտրերում նշված չէ)
Դերեկ Հաֆ Հոթվարթսի աշակերտ (տիտրերում նշված չէ)
Ջուլիաննա Հաֆ Հոթվարթսի աշակերտուհի (տիտրերում նշված չէ)
Ուիլ Հոուս Հոթվարթսի աշակերտ (տիտրերում նշված չէ)
Կիերի Նոդինգս երեխա գազանանոցում (տիտրերում նշված չէ)
Օլիվեր Լևերի-Ֆարագ Հոթվարթսի ուսանող (տիտրերում նշված չէ)
Լիզա Օսմոնդ Գրինգոթսի գոբլին (տիտրերում նշված չէ)
Քեթ Պիկին Հոթվարթսի աշակերտ (տիտրերում նշված չէ)
Ստեֆան Պեջիչ ուսանող (տիտրերում նշված չէ)
Էմի Պուլյա Կվիդիչ խաղացող (տիտրերում նշված չէ)
Նիկոլաս Ռիդ գոբլին (տիտրերում նշված չէ)
Ռիչարդ Ռեյդ Գրիֆինդորցի (տիտրերում նշված չէ)
Մայլզ Ռիչարդսոն մարդ Զրահի պատկերից (տիտրերում նշված չէ)
Բյանկա Սոերբի Հոթվարթսի ուսանող (տիտրերում նշված չէ)
Դարեն Տաֆ Հոթվարթսի աշակերտ (տիտրերում նշված չէ)
Բերնադեթ Ջեյն Վանդերկար Հոթվարթսի ուսանող (տիտրերում նշված չէ)

Ստեղծման պատմությունԽմբագրել

Ջոան Ռոուլինգը վաճառեց առաջին չորս գրքի էկրանավորմանիրավունքները 1999 թվականին, մեկ միլիոն ֆունտ ստեռլինգով։ Պայմանագրում նշված էր, որ Ռոուլինգը պետք է ստանա նաև ֆիլմի շահույթից որոշակի եկամուտ և կարողանա հետևել նկարահանման գործընթացին։ Նա որոշեց, որ բոլոր ֆիլմերի դերասանները պետք է լինեն բրիտանացիներ[9]: Միայն չորրորդ ֆիլմից հետո, ֆիլմում հայտնվեցին օտար դերասաններ։

Սկզբնական շրջանում ռեժիսորի գլխավոր թեկնածուն Սթիվեն Սփիլբերգն էր[10]: Բանակցություններն ավարտվեցին նրանով, որ 2000 թվականին նա հրաժարվեց նախագծից։ Բանն այն էր, որ Սփիլբերգը ցանկանում էր գիրքը մուլտֆիլմի վերածել, որտեղ գլխավոր հերոսին պետք է հնչյունավորեր Հեյլի Ջոել Օսմենթը[11], ինչը դուր չեկավ ո՛չ ստուդիային, ո՛չ Ռոուլինգին։ Սփիլբերգի նախագծից հրաժարվելու պատճառներից էր նաև հետաքրքրության բացակայությունը։ Ըստ նրա՝ ֆիլմը հաջողություն է ունենալու և ուշադրություն չի դարձվելու նրա որակին[12]:

Սփիլբերգի հրաժարականից հետո բանակցություններ սկսվեցին միանգամից մի քանի ռեժիսորների՝ Քրիս Քոլամբուսի, Թերրի Գիլիամի, Ջոնաթան Դեմմիի, Մայք Նյուելլի, Ալան Փարքերի, Վոլֆգանգ Փեթերսենի, Ռոբ Ռայների, Թիմ Ռոբինսի, Բրեդ Սիլբերլինգի և Փիթեր Ուիրի հետ[13][14][15]: 2000 թվականին Փեթերսենն ու Ռայները տարբեր պատճառներով հրաժարվեցին նախագծից[16] և մնացին չորս թեկնածու՝ Քրիս Քոլամբուսը, Թերրի Գիլիամը, Ալան Փարքերը և Բրեդ Սիլբերլինգը[17], որոնցից Ռոուլինգը հավանություն էր տալիս Գիլիամին[18]: Սակայն ռեժիսոր ընտրվեց Քրիս Քոլամբուսը, որը երեխաների հետ աշխատելու մեծ փորձ ուներ և նախկին աշխատանքները մեծ հաջողությունների էին հասել[19]:

Սցենարիստ ընտրվեց Սթիվեն Կլովզը, որը դեռևս բանակցությունների ժամանակ հանդիպել էր նախկին ռեժիսոր Սթիվեն Սփիլբերգի հետ[20]: Սցենարիստի խոսքերով՝ նրան մի շարք առաջարկներ էին արվել, սակայն նա ընտրել էր հենց «Հարրի Փոթեր»-ը[13]: Նա գնեց գիրքը, կարդաց այն և միանգամից դարձավ Ռոուլինգի երկրպագուն[20]: Կլովզը միանգամից համաձայնվեց գրել նաև մյուս ֆիլմերի սցենարը։

Սկզբում պրեմիերան նախատեսվում էր Անկախության օրը (հուլիսի 4, 2001) կամ Հարրի Փոթերի ծննդյան օրը (հուլիսի 31)։ Բայց այն ձգձգվեց մինչև մինչև 2001 թվականի նոյեմբերի 16-ը։

Դերասանների ընտրության քասթինքներին մասնակցում էին հազարավոր երեխաներ, սակայն ոչ մեկը չէր համապատասխանում գլխավոր երեք կերպարների դերերին[21][22]: Վերջապես՝ 2000 թվականի օգոստոսի 8-ին հայտարարվեց, որ դերերի համար ընտրվել են բոլորովին անհայտ Դենիել Ռեդկլիֆը, Ռուպերտ Գրինթը և Էմմա Ուոթսոնը[23]:

ՆկարահանումներԽմբագրել

Ֆիլմի նկարահանումներն սկսվեցին 2000 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Leavesden Studios ստուդիայի սրահներում՝ տեղակայված Լոնդոնից 50կմ հեռավորության վրա[14]: Դրվագները, որոնք պետք է տեղի ունենային Հոգվարթսում և նրա շրջակայքում, նկարահանվում էին Գլոստեր և Դարհեմ քաղաքների Մայր տաճարներում[24]: Իմանալով այս լուրը՝ տեղի բնակիչները սկսում են բողոքի ցույցեր անցկացնել։ Որոշ տեսարաններ նկարահանվեցին նաև լոնդոնյան կենդանաբանական այգում[25] և Քինգս-Քրոսս կայարանում[26]: Նկարահանումներն ավարտվեցին 2001 թվականի հուլիսին:

ՊրեմիերաԽմբագրել

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի ունեցավ Անգլիայում՝ միջազգային Լոնդոնյան Կինոփառատոնում։

Վիդեո հրատարակումներԽմբագրել

2002 մայիսին ֆիլմը հրատարակվեց VHS տեսաերիզի վրա։

ՇահույթԽմբագրել

Ամբողջ աշխարհում ֆիլմի շահույթը կազմեց 974,5 միլիոն դոլար, որից 317,4 միլիոնը (32,5 %)՝ ԱՄՆում: Այն դարձավ աշխարհի ամենամեծ շահույթ ունեցող ֆիլմերից մեկը։

Հետաքրքիր փաստերԽմբագրել

  • Ըստ սցենարի քննարկված մեկ այլ տարբերակի՝ Դրյու Բերիմորին, ով իրեն Հարրի Փոթերի գրքերի մեծ երկրպագու էր կոչում, առաջարկվելու էր կամեո։
  • Ֆիլմի առաջին դիտումը նախատեսված էր 2001 թ.-ի ամռանը, սակայն Warner Bros.-ի ղեկավարությունը որոշեց փոխել թողարկման ամսաթիվը 2001 թ., նոյեմբերի 16-ին։
  • Հարրի Փոթերի առաջին ֆիլմում գլխավոր դերակատարի համար ներկայացվել են մոտ 60.000 թեկնածուներ։
  • Բոլոր դերասանների պայմանագրերում առկա էր մի կետ, ըստ որի նրանք պիտի խաղային Հարրի Փոթերի մասին 3 վեպերի էկրանավորումների մեջ այն նույն դերերում, որոնք խաղում էին առաջին մասում։ Հենց դա պատճառ դարձավ, որ նկարահանումներից հրաժարվեցին մի շարք դերասաններ, ովքեր չէին ցանկանում կապված լինել նման երկար պայմանագրով։
  • Թիմ Ռոթը երկար ժամանակ երկմտում էր «Հարրի Փոթեր» և «Կապիկների մոլորակը» ֆիլմերի դերերի ընտրության մեջ։ Ի վերջո, նա որոշեց խաղալ կապիկի։
  • Ջո Սովերբուցը՝ Լոնդոնի երիտասարդ բնակիչը, ով հնչունավորել էր Հարրի Փոթերին Nintendo և PlayStation խաղերի համար, հրավիրվեց ֆիլմում հնչունավորելու 2 տեսարան այն բանից հետո, երբ 12-ամյա Դենիել Ռեդկլիֆի ձայն կտրվել էր նկարահանումների ընթացքում։
  • Հարրի Փոթերի բվի՝ Բուկլյայի (անգլ.՝ Hedwig) դերի համար ներգրավված են եղել միաժամանակ 3 բուեր՝ Օոկը, Գիզմոն և Սպրաուտը։
  • Առաջին ֆիլմը ամբողջ աշխարհում հայտնի է որպես «Հարրի Փոթերը և Փիլիսոփայական քարը» (անգլ.՝ "Harry Potter and the Philosopher's Stone") բացի ԱՄՆ-ից։ Հյուսիսամերիկյան վարձույթում անվանումը փոխված էր որպես «Հարրի Փոթերը և Կախարդական քարը» (անգլ.՝ "Harry Potter and the Sorcerer's Stone")։ Այդ պատճառով բոլոր այն տեսարանները, որտեղ հիշատակվում է փիլիսոփայական քարը, նկարահանվել են երկու անգամ. առաջին դեպքում դերասանները արտաբերում են «փիլիսոփայական քար» (Philosopher's Stone), երկրորդ դեպքում՝ «կախարդական քար» (Sorcerer's stone)։ Նման տարբերակվածությունը վերաբերում է համանուն խաղին ևս՝ հիմնված ֆիլմի վրա։ Դա պայմանավորված էր նրանով, որ ֆիլմի և խաղի ստեղծման ժամանակ ԱՄՆ-ում գիրքն արդեն լույս էր տեսել այլ անվանմամբ (Sorcerer's stone), քանի որ հրատարակիչները հանգել էին նրան, որ երեխաները չեն կարդա գիրք, որի վերնագրում կա «փիլիսոփայական» արտահայտությունը։
  • Ֆիլմի տեսարաններից մեկում, երբ Հարրին, Ռոնը և Հերմիոնան գալիս են Հագրիդի խրճիթ, նա նվագում էր ինքնաշեն շվիով։ Այդ պահին նա նվագում էր ֆիլմի սաունդթրեքից "Hedwig's Theme" հատվածը։
  • Անհայտացող աստիճանների մոտի դիմանկարների շարքում նկատելի է Հենրի VIII-ի երկրորդ կնոջ և Եղիսաբեթ I-ի մոր՝ Աննա Բոլեյնի պատկերը։ Նրա շատ ժամանակակիցներ են պնդում, որ Աննան կախարդուհի էր։
  • Նկարահանումների ժամանակ օգտագործող շերտավոր կատուն անհետ կորավ և գտնվեց միայն ուժեղացված փնտրտուքներից հետո 2 օր անց։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 http://www.premiere.fr/film/Harry-Potter-a-l-ecole-des-sorciers
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 http://www.imdb.com/title/tt0241527/locations?ref_=tt_dt_dt
  3. Blanc J. AlloCiné — 1993.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 http://jpbox-office.com/fichfilm.php?id=2075
  5. http://kinomaniak.cz/filmy/harry-potter-a-kamen-mudrcu/
  6. Anthikad-Chhibber, Mini։ «Harry Comes to Hyderabad»։ The Hindu։ Արխիվացված է օրիգինալից 2002-11-04-ին։ Վերցված է 7 February 2010 
  7. «Official Home Video Product Description for India»։ Big Homе Video։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-06-22-ին։ Վերցված է 19 July 2009 
  8. Indiabroad (07-30)։ «BIG Home Video To Market Warner Catalogues in India»։ Indo-Asian News Service (via Yahoo! India Movies)։ Վերցված է 7 February 2010 
  9. «Harry Potter and the Philosopher's Stone»։ Guardian Unlimited։ 16 ноября 2001։ Վերցված է 26 May 2007 
  10. Линдер Брайан (23 февраля 2000)։ «No "Harry Potter" for Spielberg»։ IGN։ Վերցված է 8 July 2007 
  11. Jensen Jeff (17 марта 2000)։ «Potter's Field»։ Entertainment Weekly։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-02-12-ին։ Վերցված է 26 May 2007 
  12. «For Spielberg, Making a Harry Potter Movie Would Have Been No Challenge»։ Hollywood.com։ 5 сентября 2001։ Արխիվացված է օրիգինալից 29 Jun 2012-ին։ Վերցված է 26 May 2007 
  13. 13,0 13,1 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ ew անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  14. 14,0 14,1 Шмитц Грег Дин։ «Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)»։ Yahoo!։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-12-15-ին։ Վերցված է 9 августа 2008 
  15. Дуглас, Эдвард (10 июля 2006)։ «A Good Night for Harry Potter?»։ ComingSoon.net։ Վերցված է 20 October 2007 
  16. Linder Brian (7 марта 2000)։ «Two Potential "Harry Potter" Director's Back Out»։ IGN։ Վերցված է 8 July 2007 
  17. Davidson Paul (15 марта 2000)։ «Harry Potter Director Narrowed Down»։ IGN։ Վերցված է 8 July 2007 
  18. «Terry Gilliam Bitter about Potter»։ Wizard News։ 29 августа 2005։ Վերցված է 8 July 2007 
  19. Linder Bran (28 марта 2000)։ «Chris Columbus to Direct Harry Potter»։ IGN։ Վերցված է 8 July 2007 
  20. 20,0 20,1 Sragow Michael (24 февраля 2000)։ «A Wizard of Hollywood»։ Salon.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-02-12-ին։ Վերցված է 8 July 2007 
  21. Linder Brian (30 мая 2000)։ «Attention All Muggles!»։ IGN։ Վերցված է 8 July 2007 
  22. Linder Brian (14 June 2000)։ «Harry Potter Casting Frenzy»։ IGN։ Վերցված է 8 July 2007 
  23. «Daniel Radcliffe, Rupert Grint and Emma Watson Bring Harry, Ron and Hermione to Life for Warner Bros. Pictures Harry Potter and the Sorcerer's Stone»։ Warner Bros.։ 21 августа 2000։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-04-04-ին։ Վերցված է 26 May 2007 
  24. Linder Brian (26 September 2000)։ «Potter Privet Drive Pics»։ IGN։ Վերցված է 8 July 2007 
  25. Linder Brian (25 ноября 2000)։ «Potter Set News & Pics»։ IGN։ Վերցված է 9 July 2007 
  26. Linder Brian (21 февраля 2001)։ «Lumos!»։ IGN։ Վերցված է 10 July 2007 

Արտաքին հղումներԽմբագրել