Կառլո Ռուբիա (իտալ.՝ Carlo Rubbia, մարտի 31, 1934(1934-03-31)[1][2][3][…], Գորիցիա, Ֆրիուլի Վենեցիա Ջուլյա, Իտալիա[1]), իտալացի ֆիզիկոս, աշխատել է Հարվարդի համալսարանում։ 1978 թվականի ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր: Մրցանակը շնորհվել է նրան Սիմոն վան դեր Մեերի հետ համատեղ, թույլ փոխազդեցությունների կրող W և Z դաշտերի քվանտների հայտնաբերմանն ուղղված նախագծում հսկայական ներդրման համար[22][23]:

Կառլո Ռուբիա
իտալ.՝ Carlo Rubbia
Carlo Rubbia 2012.jpg
Ծնվել էմարտի 31, 1934(1934-03-31)[1][2][3][…] (86 տարեկան)
Գորիցիա, Ֆրիուլի Վենեցիա Ջուլյա, Իտալիա[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Italy.svg Իտալիա
Մասնագիտությունֆիզիկոս և քաղաքական գործիչ
ԳործակիցCERN
Հաստատություն(ներ)Հարվարդի համալսարան և Պավիայի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
Պաշտոն(ներ)Ցմահ սենատոր[4] և Director General of CERN?
ԱնդամակցությունԼինչեի ազգային ակադեմիա[5][6], Պապական գիտությունների ակադեմիա[5], Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա[7][5], European Academy of Sciences?[5][8], Լոնդոնի թագավորական ընկերություն[5][9], ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[5][10], Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա[5][11], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա[5][12], Լեհական գիտությունների ակադեմիա[5][13][14], Խորվաթիայի գիտությունների և արվեստների ակադեմիա[5][15], Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Եվրոպական ակադեմիա[16] և Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԿոլումբիայի համալսարան, Պիզայի համալսարան և Բարձրագույն նորմալ դպրոց
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան[17]
Տիրապետում է լեզուներինիտալերեն և անգլերեն
ՊարգևներԱսպետական մեծ խաչի շքանշան. «Իտալիայի Հանրապետության համար ունեցած վաստակի համար»[18][5] ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[19][20] Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա[5] Դիրաքի արծաթե մեդալ տեսական ֆիզիկայի բնագավառում ունեցած հաջողությունների համար Բեյքերյան լեկցիա honorary doctor of the China University of Mining and Technology?[21] Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ Commander of the Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland? Q96622669? և Q97446358?
Կուսակցությունանկախ քաղաքական գործիչ
Carlo Rubbia Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ռուբիան ծնվել է փոքր իտալական քաղաք Գորիցիայում: Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Պիզայի համալսարանի ֆիզիկայի բաժին, որտեղ և պաշտպանել է դիպլոմ տիեզերական ճառագայթերի վերաբերյալ:

1958 թվականին դարձել է հետազոտող Կոլումբիայի համալսարանում (ԱՄՆ): 1960 թվականին վերադարձել է Եվրոպա այն ժամանակ նոր ստեղծված ՑԵՌՆ-ում աշխատելու համար: Այստեղ նա աշխատել է թույլ փոխազդեցությունների կառուցվածքի փորձերի վրա: 1970 թվականին նա դարձավ Հարվարդի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր, սակայն շարունակում էր աշխատել ՑԵՌՆ-ում:

1984 թվականին Կառլո Ռուբիան և Սիմոն վան դեր Մերը դարձան Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ:

1989 թվականին Ռուբիան դարձավ ՑԵՌՆ-ի գշխավոր տնօրեն, այս պաշտոնին նա աշխատել է մինչև 1993 թվականը:

2013 թվականի օգոստոսի 30-ին Իտալիայի Սենատի կողմից նշանակվեց ցմահ սենտաոր[24]:

ԸնտանիքԽմբագրել

Կինը՝ Մարիսա, ֆիզիկայի ուսուցչուհի դպրոցում Դուստրը՝ Լաուրա, բժշկուհի Որդին՝ Անդրե, ֆիզիկոս[25]

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Carlo Rubbia – Facts
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 Munzinger Archiv (нем.) — 1913.
  4. Il Presidente Napolitano ha nominato quattro senatori a vita (իտալ.)presidenza della Repubblica Italiana, 2013.
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 Carlo RubbiaPontifical Academy of Sciences.
  6. Scheda del socio (իտալ.)Accademia Nazionale dei Lincei.
  7. Руббия Карло (рус.)Российская академия наук.
  8. List of the members (Fellows and Honorary members) of the European Academy of SciencesEuropean Academy of Sciences.
  9. Foreign Members of the Royal SocietyRoyal Society.
  10. Carlo RubbiaNational Academy of Sciences.
  11. Elenco cronologico Soci Nazionali (իտալ.)Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL.
  12. Professor Carlo RubbiaAmerican Academy of Arts and Sciences.
  13. Członkowie zagraniczni (польск.)PAN.
  14. http://czlonkowie.pan.pl/czlonkowie/sites/WynikiWyszukiwania.html?s=RUBBIA,%20Carlo
  15. Carlo Rubbia (хорв.)Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti.
  16. https://www.ae-info.org/ae/User/Rubbia_Carlo
  17. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #134039866 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  18. Dettaglio decorato (իտալ.)presidenza della Repubblica Italiana.
  19. The Nobel Prize in Physics 1984
  20. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  21. http://www.moe.gov.cn/s78/A22/xwb_left/moe_829/201802/t20180228_328136.html (չին.)中华人民共和国教育部.
  22. «The Nobel Prize in Physics 1984»։ The Nobel Foundation։ Վերցված է հոկտեմբերի 31, 2009 
  23. Darriulat Pierre։ «The W and Z particles: a personal recollection»։ CERN Courier 44 (3): 13–16 
  24. «Carlo Rubbia appointed senator for life»։ CERN Courier։ CERN։ Վերցված է սեպտեմբերի 1, 2015 
  25. Carlo Rubbia - Biographical

Արտաքին հղումներԽմբագրել