Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Օստվալդ (լատիշ․՝ Vilhelms Ostvalds, սեպտեմբերի 2, 1853(1853-09-02)[1][2][3][…], Ռիգա, Լիֆլանդիայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[4][5] - ապրիլի 4, 1932(1932-04-04)[4][1][3][…], Գրոսբոթեն, Պրուսիայի ազատ պետություն, Գերմանական ռայխ[6]), գերմանացի ֆիզիկաքիմիկոս, իդեալիստ փիլիսոփա։ Պետերբուրգի ԳԱ թղթակից անդամ (1896)։ Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ (1901-2000), (քիմիայի գծով, 1909)։

Վիլհելմ Օստվալդ
գերմ.՝ Wilhelm Friedrich Ostwald
Ծնվել էսեպտեմբերի 2, 1853(1853-09-02)[1][2][3][…]
Ռիգա, Լիֆլանդիայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[4][5]
Մահացել էապրիլի 4, 1932(1932-04-04)[4][1][3][…] (78 տարեկան)
Գրոսբոթեն, Պրուսիայի ազատ պետություն, Գերմանական ռայխ[6]
ԳերեզմանՄեծ գերեզմանատուն[7] և Wilhelm Ostwald Park[8]
Քաղաքացիություն Գերմանիա և  Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտությունքիմիկոս, էսպերանտիստ, գյուտարար, համալսարանի դասախոս, Idist, գրող, ֆիզիկոս, փիլիսոփա և ուսուցիչ
Հաստատություն(ներ)Լայպցիգի համալսարան[9], Դորպատի կայսերական համալսարան[9], Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ և Ռիգայի տեխնիկական համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկական քիմիա
ԱնդամակցությունKorporatsioon Fraternitas Rigensis?[10], Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Սաքսոնիայի գիտությունների ակադեմիա[11], German Bunsen Society for Physical Chemistry?[12], Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա[13], Royal Society of Sciences in Uppsala?[14], Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա[14], Նիդերլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա[12], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա[15], Թուրինի գիտությունների ակադեմիա[5], ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[16], Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[14] և Լեոպոլդինա[14]
Ալմա մատերԴորպատի կայսերական համալսարան (անհայտ)[9] և Ռիգայի առաջին պետական գիմնազիա
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան[17]
Տիրապետում է լեզուներինէսպերանտո, Իդո և գերմաներեն[1][18]
Գիտական ղեկավարԿառլ Շմիդտ[19] և Arthur von Oettingen?[19]
Եղել է գիտական ղեկավարԷյնար Հերցշպրունգ[20], Arthur Amos Noyes?[21], Alwin Mittasch?, Arthur Amos Noyes?[22], Christian Füchtbauer?[22], George Jaffé?[22], Max Trautz?[22], Otto Pufahl?[22], Colin G. Fink?[23], Georg Bredig?[22] և Frederick G. Donnan?[22]
Պարգևներ
Ամուսին(ներ)Flora Helene* Mathilde Ostwald (von Reyher)?[30]
Երեխա(ներ)Վոլֆգանգ Օստվալդ և Walter Ostwald?[31]
ՀայրGottfried Ostwald?[8]
ՄայրElisabeth Ostwald?
Ստորագրություն
Изображение автографа
 Wilhelm Ostwald Վիքիպահեստում

Կենսագրություն

խմբագրել

1875 թվականին ավարտել է Դորպատի (Տարտու) համալսարանը։ 1882-1887 թվականներին եղել է Ռիգայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի, 1887-1906 թվականներին՝ Լայպցիգի համալսարանի պրոֆեսոր։ Օստվալդի հիմնական գիտական աշխատանքները վերաբերում են Էլեկտրոլիտային դիսոցման տեսության զարգացմանը։ 1884 թվականին հայտնաբերել է թթուների լուծույթների էլեկտրահաղորդականության կապը նրանց էլեկտրոլիտային դիսոցման աստիճանի հետ, սահմանել այժմ իր անվամբ հայտնի նոսրացումների օրենքը (1888), առաջարկել է վերլուծական քիմիայի ռեակցիաները դիտել որպես իոնների միջև փոխազդեցություն (1894)։

Ուսումնասիրել է նաև քիմիական կինետիկայի և կատալիզի հարցերը, մշակել ամոնիակի կատալիտիկ օքսիդացման հիմունքները։

1887 թվականին Ցա․ Վանտ Հոֆֆի հետ միասին հիմնել է «Ցայտշրիֆտ ֆյուր ֆիզիկոլիշե Խեմի» («Zeitschrift fiir physikolische Chemie») ամսագիրը, 1889 թվականին իրականացրել է «ճշգրիտ գիտությունների դասականները» հրատարակությունը։

Օստվալդը «ֆիզիկական» իդեալիզմի տարատեսակներից մեկի՝ էներգետիզմի տեսության հեղինակն է։

Հրատարակություններ

խմբագրել
  • Ostwald, W. (1900). Grundriss der allgemeinen Chemie. Leipzig: Engelmann.
  • Ostwald, W. (1906). Process of manufacturing nitric acid. Patent.
  • Ostwald, W. (1909). Energetische Grundlagen der Kulturwissenschaft (1st ed.). Leipzig.{{cite book}}: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
  • Couturat, L.; Jespersen O., Lorenz R., Ostwald Wilhelm, and Pfaundler L. (1910). International language and science: Considerations on the introduction of an international language into science. London: Constable and Company Limited.{{cite book}}: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
  • Ostwald, W. (1917). Grundriss der allgemeinen Chemie (5th ed.). Dresden: Steinkopff.

Աշխատություններ

խմբագրել
  • Leitlinien der Chemie : 7 gemeinverständliche Vorträge aus der Geschichte der Chemie. Leipzig։ Akad. Verl.-Ges., 1906. Digital edition of the University and State Library Düsseldorf.

Ծանոթագրություններ

խմբագրել
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Biografisch Portaal — 2009.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Schummer J. Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Оствальд Вильгельм Фридрих // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1974. — Т. 18 : Никко — Отолиты. — С. 580.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 www.accademiadellescienze.it (իտալ.)
  6. 6,0 6,1 6,2 https://wilhelm-ostwald-park.de/en/biografie
  7. Find A Grave — 1996.
  8. 8,0 8,1 Wilhelm Ostwald (գերմ.): Physiko-Chemiker, Nobelpreisträger, Universalgelehrter
  9. 9,0 9,1 9,2 WILHELM OSTWALD (գերմ.): Physiko-Chemiker, Nobelpreisträger, Universalgelehrter
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 Leben und Wirken des Gelehrten (գերմ.)
  11. Wilhelm Ostwald, Prof. Dr. phil. habil. (գերմ.) / Hrsg.: Sächsische Akademie der Wissenschaften
  12. 12,0 12,1 Curriculum Vitae Prof. Dr. Friedrich Wilhelm Ostwald (գերմ.) / Hrsg.: Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina — S. 1.
  13. Манойленко К. В. В.В. Лепешкин: путь к эмиграции, The emigration of Vladimir W.Lepeschkin (ռուս.) // Историко-биологические исследования — 2010. — Т. 2, вып. 2. — С. 25—42. — ISSN 2076-8176; 2500-1221
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 Curriculum Vitae Prof. Dr. Friedrich Wilhelm Ostwald (գերմ.) / Hrsg.: Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina — S. 3.
  15. https://www.amacad.org/person/wilhelm-ostwald / American Academy of Arts and Sciences
  16. https://www.nasonline.org/directory-entry/wilhelm-ostwald-8se45y/ / National Academy of Sciences
  17. Deutsche Nationalbibliothek Record #11859057X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
  18. CONOR.Sl
  19. 19,0 19,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  20. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  21. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 22,5 22,6 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  23. The Academic Family Tree — 2005.
  24. 24,0 24,1 Curriculum Vitae Prof. Dr. Friedrich Wilhelm Ostwald / German Academy of Sciences Leopoldina — P. 2.
  25. Zott R. Biographie von Wilhelm Ostwald (գերմ.)
  26. Curriculum Vitae Prof. Dr. Friedrich Wilhelm Ostwald (գերմ.) / Hrsg.: Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina — S. 2.
  27. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1909/
  28. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  29. https://www.wilhelmexner.org/en/medalists/
  30. https://de.findagrave.com/memorial/41759315/helene-ostwald
  31. Familie Ostwald (գերմ.)
 Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վիլհելմ Օստվալդ» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 569