Բացել գլխավոր ցանկը

Ջովանի Վիրջինիո Սկիապարելլի (իտալ.՝ Giovanni Virginio Schiaparelli, մարտի 14, 1835(1835-03-14)[1][2][3][4][5][6], Սավիլիանո, Կունեո (նահանգ), Պիեմոնտ, Իտալիա[7] - հուլիսի 4, 1910(1910-07-04)[1][2][4][5][8][6], Միլան, Իտալիայի թագավորություն[7]), իտալիացի աստղագետ։

Ջովանի Սկիապարելլի
Giovanni Virginio Schiaparelli
Schiaparelli Giovanni.jpg
Ծնվել էմարտի 14, 1835(1835-03-14)[1][2][3][4][5][6]
Սավիլիանո, Կունեո (նահանգ), Պիեմոնտ, Իտալիա[7]
Մահացել էհուլիսի 4, 1910(1910-07-04)[1][2][4][5][8][6] (75 տարեկանում)
Միլան, Իտալիայի թագավորություն[7]
ԳերեզմանՄիլանի մոնումենտալ գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Italy (1861–1946).svg Իտալիայի թագավորություն
Մասնագիտությունաստղագետ և քաղաքական գործիչ
Հաստատություն(ներ)Պուլկովոյի աստղադիտարան և Բրերա աստղադիտարան
Գործունեության ոլորտաստղագիտություն
Պաշտոն(ներ)Իտալիայի սենատոր և Իտալիայի թագավորության սենատոր
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Ակադեմիա դելա Կրուսկա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԹուրինի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինիտալերեն[2]
Գիտական ղեկավարՅոհան Էնկե և Օտտո Ստրուվե
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Թագավորական աստղագիտական ընկերության ոսկե մեդալ Լալանդի մրցանակ Քոթենիուսի մեդալ Քեթրին Բրյուսի մեդալ Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ և Լալանդի մրցանակ
Giovanni Schiaparelli Վիքիպահեստում

1854 թվականին ավարտել է Թուրինի համալսարանը, հետո աշխատել է Բեռլինում Յոհան Էնկեի ղեկավարության տակ։ 1859 - 1860 թվականներին աշխատել է Պուլկովյան աստղադիտարանում Օտտո Ստրուվեի ղեկավարության տակ, 1862 թվականին դարձել է Բրերա աստղադիտարանի տնօրեն Միլանում։

Սկիապարելլին զբաղվել է կրկնակի աստղերի և Արեգակնային համակարգի մարմինների ուսումնասիրություններով, մասնավորապես, Մարս մոլորակի։ 1861 թվականի ապրիլի 26-ին հայտնաբերել է (69) Հեսպերիա աստերոիդը։ 1866 թվականին առաջին անգամ ապացուցեց, որ Լեոնիդներ և Պերսեիդներ ասուպային հոսքերը կապ ունեն գիսաստղների հետ։

Մարսի մակերևույթի քարտեզը ըստ Սկիապարելլիի

1877 թվականին Սկիապարելլին հայտնաբերեց Մարսի ջրանցքները, ինչպես ինքը անվանեց առաջին հայտնաբերված գծերը մոլորակի վրա։ Հիմնականում այսպիսի անվանման և անգլերեն լեզվի թարգմանության անճշտության պատճառով[9] XIX դարի վերջում - XX դարի սկզբում տարածում գտավ այն կարծիքը որ այս «ջրանցքները» ունեն արհեստական ծագում և Մարսի վրա գոյություն ունի քաղաքակրթություն։

Սկիապարելլին հանդիսանում էր Պետերբուրգյան գիտությունների ակադեմիայի անդամ, 1872 թվականում պարգևատրվել է Թագավորական աստղագիտական միության ոսկե մեդալով։ Նրա պատվին են անվանվել հարվածային խառնարաններ Լուսնի և Մարսի վրա, ինչպես նաև (4062) Սկիապարելլի աստերոիդը։

Ջովանի Սկիապարելլին հանդիսանում է հայտնի կուտյուրյե Էլզա Սկիապարելլիի հորեղբայրը։

ԳրքերԽմբագրել

  • 1873 - Le stelle cadenti (The Falling Stars)
  • 1893 - La vita sul pianeta Marte (Life on Mars)
  • 1925 - Scritti sulla storia della astronomia antica (Writings on the History of Classical Astronomy) in three volumes. Bologna. Reprint։ Milano, Mimesis, 1997.

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #117225967 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Brockhaus Enzyklopädie
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Скиапарелли Джованни Вирджинио // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. 8,0 8,1 8,2 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  9. Տիեզերական սխալները (անգլ.) // Սմիթսոնյան ամսագիր, 12.2010

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Տես նաևԽմբագրել