Ռուդոլֆ Կառնապ (գերմ.՝ Rudolf Carnap, մայիսի 18, 1891(1891-05-18)[1][2][3][4][5][6][7], Ռոնսդորֆ, Վուպերտալ, Դյուսելդորֆ, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն[1][8][9][10] - սեպտեմբերի 14, 1970(1970-09-14)[1][2][11][12][13][4][14][5][6][7], Սանտա Մոնիկա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[1][15][16][17]), գերմանա-ամերիկյան փիլիսոփա և տրամաբան։ Պրահայի գերմանական համալսարանի պրոֆեսոր 1931—1935 թթ.։ 1935 թ. գաղթել է ԱՄՆ։ Չիկագոյի 1936—52 թթ. և Կալիֆոռնիայի 1954 թ. համալսարանների պրոֆեսոր, Ամերիկյան ԳԱ անդամ։ Փիլիսոփայության հիմնական խնդիրը համարելով մաթեմատիկական տրամաբանության ապարատի միջոցով գիտության ելակետային հասկացությունների ճշգրտումը՝ Կառնապը սահմանափակել է նրա առարկան գիտելիքի կառուցվածքային վերլուծությամբ, դրանով իսկ մերժելով փիլիսոփայության աշխարհայացքային բնույթը։ Ժխտել է գիտության լեզվի և մատերիական օբյեկտների միջև եղած կապերի գիտական բացահայտման հնարավորությունը, գիտության տրամաբանությունը սահմանափակել հասկացությունների, նախադասությունների ու տեսությունների միջև գոյություն ունեցող կապերի զուտ ձևաբանական վերլուծությամբ։ Հետագայում նա լրացրել է այդ վերլուծությունը իմաստաբանական տեսությամբ, ինդուկտիվ տրամաբանությունը ներկայացրել է որպես հավանականային տրամաբանություն, զարգացրել է մոդալ տրամաբանության իմաստաբանական մեկնաբանությունը և, որոնց արդյունքներից շատերը կիրառվել են կիբեռնետիկայում։ Կառնապի վերջին շրջանի աշխատություններում ակնհայտ են բնագիտական-մատերիալիստական միտումները, որոնք, սակայն, անհրաժեշտ զարգացում չեն ստացել։

Picto infobox auteur.png
Ռուդոլֆ Կառնապ
Rudolf Carnap
Ծնվել էմայիսի 18, 1891(1891-05-18)[1][2][3][4][5][6][7] Ռոնսդորֆ, Վուպերտալ, Դյուսելդորֆ, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն[1][8][9][10]
Մահացել էսեպտեմբերի 14, 1970(1970-09-14)[1][2][11][12][13][4][14][5][6][7] (79 տարեկանում) Սանտա Մոնիկա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[1][15][16][17]
Բնակության վայր(եր)Վուպերտալ և Կալիֆոռնիա
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա[18][19][13]
Flag of the United States.svg ԱՄՆ[20][21][22]
Դավանանքաթեիզմ
Մասնագիտությունվերլուծաբան փիլիսոփա, էսպերանտիստ, լեզվի փիլիսիփա, տրամաբան, գիտության փիլիսոփա, համալսարանի պրոֆեսոր և փիլիսոփա
Հաստատություն(ներ)Վիեննայի համալսարան, Պրահայի Կարլի համալսարան, Չիկագոյի համալսարան և Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարան
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԵնայի համալսարան, Հումբոլդտի համալսարան, Ֆրայբուրգի համալսարան և Վիեննայի համալսարան
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր (1921)
Տիրապետում է լեզուներինէսպերանտո, գերմաներեն և անգլերեն[2]
Գիտական ղեկավարBruno Bauch?
Եղել է գիտական ղեկավարAbner Shimony?
Ազդվել էԳոտլոբ Ֆրեգե, Ալբերտ Այնշտայն, Էռնստ Մախ, Իմանուիլ Կանտ, Ալֆրեդ Տարսկի, Ֆրանց Բրենտանո, Էդմունդ Հուսերլ և Լյուդվիգ Վիտգենշթայն
ՊարգևներԳուգենհայմի կրթաթոշակ
Rudolf Carnap Վիքիպահեստում

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118519158 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 http://www.nndb.com/people/754/000113415/
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Indiana Philosophy Ontology Project
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  8. 8,0 8,1 8,2 http://books.google.com/books/about/An_Introduction_to_the_Philosophy_of_Sci.html?id=Ce_obykgf8cC
  9. 9,0 9,1 9,2 http://books.google.com/books/about/The_Logical_Structure_of_the_World.html?id=WgY2ZMsJtQgC
  10. 10,0 10,1 10,2 http://books.google.com/books/about/Logical_Empiricism_at_Its_Peak.html?id=hf0Ar62uA34C
  11. 11,0 11,1 11,2 http://www.britannica.com/EBchecked/topic/96234/Rudolf-Carnap
  12. 12,0 12,1 12,2 http://www.brainyquote.com/quotes/authors/r/rudolf_carnap.html
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 http://en.wikiquote.org/wiki/Rudolf_Carnap
  14. 14,0 14,1 14,2 Nationalencyklopedin — 1999.
  15. 15,0 15,1 15,2 http://www.astro.com/astro-databank/Carnap,_Rudolf
  16. 16,0 16,1 16,2 http://www.wisdomsupreme.com/dictionary/rudolf-carnap.php
  17. 17,0 17,1 17,2 https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Rudolf_Carnap
  18. http://www.amazon.com/Rudolf-Carnap/e/B001HCU3KC
  19. https://www.facebook.com/Carnap.Rudolf
  20. http://www.jstor.org/stable/2693704
  21. http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/10350339309384418
  22. http://www.infoplease.com/encyclopedia/people/carnap-rudolf.html
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 271