Ռիխարդ Մարտին Վշտետեր (անգլ.՝ Richard Martin Willstätter, օգոստոսի 13, 1872(1872-08-13)[1][2][3][…], Կարլսրուե, Բադեն-Վյուրթեմբերգ[4] - օգոստոսի 3, 1942(1942-08-03)[1][2][3][…], Մուրալտո[5] և Մուրալտո[4]), գերմանացի քիմիկոս, կենսաքիմիկոս, Ռուսաստանյան ԳԱ արտասահմանյան թղթակից-անդամ (1923), ՍՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան պատվավոր անդամ (1929

Ռիխարդ Վիլշտետեր
Richard Willstätter
Richard Willstätter.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 13, 1872(1872-08-13)[1][2][3][…]
Կարլսրուե, Բադեն-Վյուրթեմբերգ[4]
Մահացել էօգոստոսի 3, 1942(1942-08-03)[1][2][3][…] (69 տարեկան)
Մուրալտո[5] կամ Մուրալտո[4]
բնական մահով
Բնակության վայր(եր)Գերմանիա
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (1935–1945).svg Նացիստական Գերմանիա և Flag of Switzerland.svg Շվեյցարիա
Մասնագիտությունհամալսարանի պրոֆեսոր և քիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան, Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոց, Հումբոլդտի համալսարան, Կայզեր Վիլհելմի գիտական միություն և Ցյուրիխի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկական քիմիա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա[4]
Ալմա մատերԼյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[1]
Գիտական ղեկավարAlfred Einhorn? և Ադոլֆ Բայեր
Եղել է գիտական ղեկավարAntonio Madinaveitia?, Richard Kuhn? և Paul Emile Cherbuliez?[6]
ՊարգևներՖարադեյի դասախոսության նրցանակ Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ[7][8] Վիլարդ Գիբսի պարգև Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան Ադոլֆ ֆոն Բայերի ոսկե մեդալ Մանչեսթերի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Դևիի շքանշան[9] Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցի պատվավոր դոկտոր Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ honorary doctorate at the Johann Wolfgang Goethe University? Q88533749? Bressa Prize?[10] և Goethe-Medaille für Kunst und Wissenschaft?
Richard Willstätter Վիքիպահեստում

Ավարտել է Մյունխենի համալսարանը։ 1905 թվականից աշխատել է Ցյուրիխի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցում, 1916 - 1925 թվականին՝ Մյունխենի համալսարանի պրոֆեսոր։ 1939 թվականից ապրել է Շվեյցարիայում։ Գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են բուսական, պիգմենտների, այդ թվում՝ քրոլոֆիլի և անտոցիանների, ալկալոիդների քիմիական կազմության, անիլինային ներկանյութերի, ֆոտոսինթեզի, ֆերմենտների ուսումնասիրությանը։ Նոբելյան մրցանակ (1915)։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 443