Աննա դե Նոայ (ֆր.՝ Anna de Noailles, ի ծնե՝ Anna Elisabeth Bibesco-Bassaraba, Princess de Brancovan, ամուսնացած Marquise Mathieu de Noailles-ի հետ, նոյեմբերի 15, 1876(1876-11-15)[1][2][3][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[1] - ապրիլի 30, 1933(1933-04-30)[1][2][3][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[1]), ֆրանսիացի բանաստեղծուհի, գրական սալոնի տիրուհի։

Աննա դե Նոայ
ֆր.՝ Anna de Noailles
Laszlo - Anna de Noailles.jpg
Ծննդյան անունֆր.՝ Bibesco Bassaraba de Brancovan
Ծնվել էնոյեմբերի 15, 1876(1876-11-15)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՓարիզ, Ֆրանսիա[1]
Վախճանվել էապրիլի 30, 1933(1933-04-30)[1][2][3][…] (56 տարեկան)
Վախճանի վայրՓարիզ, Ֆրանսիա[1]
ԳերեզմանՊեր Լաշեզ
Մասնագիտությունգրող, գրական սալոնի տեր, բանաստեղծուհի և մոդել
Լեզուֆրանսերեն
ՔաղաքացիությունFlag of France (1794–1815, 1830–1958).svg Ֆրանսիա[1]
Ժանրերպոեզիա և վեպ
ԱնդամակցությունԲելգիայի ֆրանսերեն լեզվի և գրականության թագավորական ակադեմիա[4]
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ[1] Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ[1] Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի սպա[1] Ֆրանսիական ակադեմիայի գրական մեծ մրցանակ և prix Archon-Despérouses
Signature of Anna de Noailles.png
Anna de Noailles Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ռումինացի իշխան Գրիգորե Բիբեսկու-Բրանկովյանուի և հունական իշխանուհի Ռալուկա Մուզուրոսի (Raluca Moussouros) դուստրը, հայտնի դաշնակահար, որը մի քանի ստեղծագործություն նվիրեց Իգնացի Պադերևսկուն։ Ռալուկա Մուզուրոսի նախնիների թվում էին Բուլղարիայի Վերածննդի գործիչներ Սոֆրոնի Վրաչանսկին և Ստեֆան Բոգորիդին։

Աննայի հորեղբոր կինը՝ իշխանուհի Ելենա Բիբեսկոն, 19-րդ դարի վերջին մեծ դեր է խաղացել Փարիզի գրական և գեղարվեստական կյանքում։

1897 թվականին Աննան ամուսնացել է մարքիզ դե Նոայի (Marquis de Noay) հետ։ Նրանց տունը աշխարհիկ և մտավորական Փարիզի կենտրոնն էր։ Թաղվել է Պեր Լաշեզ գերեզմանոցում։

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

Բանաստեղծությունների մի քանի գրքերի, երեք վեպերի, ինքնակենսագրության հեղինակ է։ Մոտ էր սիմվոլիզմին։ Նրա բանաստեղծությունները կատարել են Սառա Բեռնարը (1901):

ԵրկերԽմբագրել

 
Ժան-Լուի Ֆորեն: Աննա դե Նոայի դիմանկարը, 1914
  • Le Cœur innombrable (1901)
  • L’Ombre des jours (1902)
  • La Nouvelle Espérance (1903)
  • Les Éblouissements (1907)
  • Les Vivants et les Morts (1913)
  • Les Forces éternelles (1920)
  • Poème de l’amour (1924)
  • Passions et vanités (1926)
  • L’Honneur de souffrir (1927)
  • Exactitudes, Paris (1930)
  • Derniers Vers et Poèmes d’enfance (1934)

Սրահի տիրուհիԽմբագրել

Օշ պողոտայի իր սրահում, ի թիվս այլոց, եղել են.

Կերպարը արվեստումԽմբագրել

Բանաստեղծուհու դիմանկարը ստեղծել են՝

1906 թվականին Օգյուստ Ռոդենը կերտել է նրա դիմաքանդակը։

ՃանաչումԽմբագրել

Պատվո լեգեոնի շքանշանակիր։ Առաջին կինն է, որն ընդունվել է Բելգիայի ֆրանսիական գրականության և լեզվի թագավորական ակադեմիան։ 1910 թվականին Ֆրանսիական ակադեմիան հիմնել է Աննա դե Նոայի մրցանակ։ 1921 թվականին բանաստեղծուհին արժանացել է Ֆրանսիական ակադեմիայի գրական մեծ մրցանակին[5]։ Ֆլորանս Մեյե Բլյումենթալի հետ եղել է Բլյումենթալի մրցանակի արժանի նկարիչներին, գրողներին, երաժիշտներին որոշողը[6]։

Աննա դե Նոայը ՌուսաստանումԽմբագրել

Նրա «Նոր Հույս» վեպը (1903) թարգմանվել է 1916 թվականին Մարինա Ցվետաևայի կողմից (1927 թվականին նա հեղինակին նամակ է գրել՝ տես այն. [2]): Բանաստեղծությունները թարգմանել են Իվան Տխորժեվսկին, Վսեվոլոդ Ռոժդեստվենսկին, Պավել Լիժինը (1896-1969), Յուրի Կորնեեվը և ուրիշներ։

Ռուսերեն հրատարակություններԽմբագրել

  • Сады / Пер. Вл. Гусева. Киевիև]], 1913
  • Стихи// Семь веков французской поэзии в русских переводах. СПб: Евразия, 1999, с.527-530
  • Стихи// Французская поэзия XX века. М.: Эксмо, 2005, с.86-91

ԳրականությունԽմբագրել

  • Higonnet-Dugua E. Anna de Noailles, cœur innombrable: biographie, correspondance. Paris: Michel de Maule, 1989
  • Broche F. Anna de Noailles: un mystère en pleine lumière. Paris: Robert Laffont, 1989
  • Bargenda A. La poésie d’Anna de Noailles. Paris: L’Harmattan, 1995
  • Perry C. Persephone Unbound: Dionysian Aesthetics in the Works of Anna de Noailles. Lewisburg: Bucknell UP, 2003

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 Base Léonore (ֆր.)ministère de la Culture.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. http://www.arllfb.be/composition/successions.html
  5. Catherine Perry, Sensual Deviations and Verbal Abuse: Anna de Noailles in the Critic's Eye, in Diana Holmes and Carrie Tarr, Eds., A 'Belle Epoque'? Women in French Society and Culture 1890-1914. Oxford and New York: Berghahn Books, 2006, p.239.
  6. «Florence Meyer Blumenthal»։ Jewish Women's Archive, Michele Siegel 

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Վիքիդարանը ունի բնօրինակ գործեր, որոնց հեղինակն է՝