Ալֆոնս Դոդե

ֆրանսիացի գրող

Ալֆոնս Դոդե (ֆր.՝ Alphonse Daudet, մայիսի 13, 1840(1840-05-13)[2][3][1][…], Նիմ[3][2][4] - դեկտեմբերի 16, 1897(1897-12-16)[4][1][5][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[3][2][4]), ֆրանսիացի վիպասան և թատերագիր, Պրովանսի կյանքից վերցրած վառ պատմվածքների հեղինակ, պարծենկոտ Տարասկոնցի Տարտարենի կերպարի ստեղծողը։ Գրական ճանաչման է արժանացել «Նամակներ իմ հողմաղացից» (1869) պատմվածքների ու ակնարկների գրքով։ 1870-ական թվականներին հարել է Էմիլ Զոլայի գլխավորած նատուրալիստական դպրոցին, ստեղծել սուր քննադատական վեպեր՝ «Ֆրոմոն Կրտսերը և Ռիսլեր Ավագը» (1874), «Նաբաբը» (1877), «Նումա Ռումեստան» (1881), «Սաֆո» (1884), որտեղ մերկացված են բարձր խավի բարքերը։

Ալֆոնս Դոդե
ֆր.՝ Alphonse Daudet[1]
Alphonse Daudet 2.jpg
Ծննդյան անունֆր.՝ Louis Marie Alphonse Daudet[1]
Ծնվել էմայիսի 13, 1840(1840-05-13)[2][3][1][…]
ԾննդավայրՆիմ[3][2][4]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 16, 1897(1897-12-16)[4][1][5][…] (57 տարեկան)
Վախճանի վայրՓարիզ, Ֆրանսիա[3][2][4]
ԳերեզմանՊեր Լաշեզ[6]
Գրական անունPiccolo
Մասնագիտությունգրող, դրամատուրգ, բանաստեղծ, վիպասան, ինքնակենսագիր և սցենարիստ
Լեզուֆրանսերեն
Ազգությունֆրանսիացիներ
ՔաղաքացիությունFlag of France (1794–1815, 1830–1958).svg Ֆրանսիա[1]
Ժանրերվեպ, պոեզիա, պատմազրույց, դրամա և պատմվածք
Ուշագրավ աշխատանքներTartarin of Tarascon?, Նամակներ իմ հողմաղացից, Le Petit Chose?, Monsieur Seguin's Last Kid Goat? և L'Arlésienne?
ԱնդամակցությունՆիմի ակադեմիա
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի սպա և Jouy Prize?
ԱմուսինՋուլիա Դոդե
ԶավակներԼեոն Դոդե, Լուսիեն Դոդե և Էդմե Դոդե
Signature Alphonse Daudet.jpg
Ալֆոնս Դոդե Վիքիքաղվածքում
Ալֆոնս Դոդե Վիքիդարանում
Alphonse Daudet Վիքիպահեստում

Ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանություններԽմբագրել

Հայերեն են թարգմանվել և հրապարակվել նրա հետևյալ ստեղծագործությունները.

  • «Ջեկ» (վեպ)[7]
  • «Պստիկը» (վեպ)[8]
  • «Ֆրոմոն Կրտսերը և Ռիսլեր Ավագը» (վեպ)
  • «Տարասկոնցի Տարտարենը» (վիպակ)[9]
  • «Նամակներ իմ հողմաղացից» (Տպավորություններ Պրովանսից)[10]
  • «Լրտես տղան» (պատմվածք)[11]
  • «Կորնել պապի գաղտնիքը» (պատմվածք)[12]
  • «Պատմվածքների ընտրանի»
  • «Խոչընդոտ» (L'obstacle, կատակերգություն 4 արարով)[13]
  • «Գեղեցիկ Նիւերնեզա»[14] ։

ՎեպերԽմբագրել

ՊիեսներԽմբագրել

  • «Առլեցի աղջիկը» 1872
  • «Պայքար գոյության համար» 1889
  • «Խոչընդոտ»։

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Ալֆոնս Դոդե հոդվածին
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Daudet, Alphonse // Encyclopædia Britannica — 11 — NYC: 1911.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Тейтельбаум Ф. М. Доде // Краткая литературная энциклопедия (ռուս.)М.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 2.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Додэ, Альфонс (ռուս.) // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1893. — Т. Xа. — С. 855—856.
  5. 5,0 5,1 5,2 Encyclopædia Britannica
  6. Էստոներեն Վիքիպեդիա — 2002.
  7. Ջեկ։ [Վեպ] / Ա. Դոդե; Ռուս. թարգմ.՝ Վլ.Դանիելյան; Խմբ.՝ Ջ. Ղազարյան; Նկ.՝ Գ. Յարալյան. - Երևան։ Սովետական գրող, 1981. - 400 էջ
  8. Պստիկը։ [Վեպ] / Ա. Դոդե; Ֆրանս. թարգմ.՝ Վ. Միքայելյան ; Խմբ.՝ Ավ. Իսահակյան. - Երևան։ Հայպետհրատ , 1946. - 307 էջ
  9. Տարասկոնցի Տարտարենը։ Վիպակ / Ալ. Դոդե; Խմբ.՝ Ն.Հ. Մանուկյան. - Երևան։ Արևիկ, 1988. - 128 էջ
  10. Նամակներ իմ հողմաղացից։ [Տպավորություններ Պրովանսից] / Ա. Դոդե (1840-1897); Ֆրանս. թարգմ.՝ Ն. Վարդանյան; Խմբ.՝ Վ.Հ. Բաբայան. - Երևան։ Հայաստան, 1976. - 166 էջ
  11. Լրտես տղան։ [Պատմվածք] / Ալֆոնս Դոդե; Թարգմ. ֆրանս.՝ Վ. Միքայելյան; Նկ.՝ Բ. Մազմանյան. - Երևան։ Հայպետհրատ, 1942. - 24 էջ։
  12. Կորնել պապի գաղտնիքը։ Պատմվածք / Ա. Դոդե; Թարգմ.՝ Աթ. Խնկոյան; Խմբ.՝ Է. Չալիկյան; Նկ.՝ Ն. Գյուլամիրյան. - Երևան։ Լույս, 1983. - 16 էջ
  13. «Ալֆոնս Դոդե»։ http://haygirk.nla.am/ 
  14. Դոդե Ալֆոնս։ «Գեղեցիկ Նիւերնեզա»։ http://haygirk.nla.am/ 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 429