Վիտալի Լազարևիչ Գինզբուրգ (ռուս.՝ Виталий Лазаревич Гинзбург, սեպտեմբերի 21, հոկտեմբերի 4, 1916, Մոսկվա - նոյեմբերի 8, 2009, Մոսկվա[21]), խորհրդային ֆիզիկոս։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1966 թվականից)։ ԽՄԿԿ անդամ 1944 թվականից։

Վիտալի Գինզբուրգ
ռուս.՝ Виталий Гинзбург
Ginzburg in MSU opaque.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 21 (հոկտեմբերի 4), 1916[1]
Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն[2][3][4][…]
Մահացել էնոյեմբերի 8, 2009(2009-11-08)[1][5][6][…] (93 տարեկան)
Մոսկվա, Ռուսաստան[3][7]
ԳերեզմանՆովոդեվիչյան գերեզմանոց
Բնակության վայր(եր)ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն, Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Խորհրդային Ռուսաստան, Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Russia.svg Ռուսաստան[8][9][10]
Ազգությունհրեա
Դավանանքաթեիզմ[11]
Մասնագիտությունֆիզիկոս, աստղաֆիզիկոս, գյուտարար, համալսարանի պրոֆեսոր, գիտնական և ֆիզիկոս-տեսաբան
Հաստատություն(ներ)Պ․ Ն․ Լեբեդևի անվ, ֆիզիկայի ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտտեսական ֆիզիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[12], Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա[13], Մոլդովայի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա և Եվրոպական ակադեմիա[14]
Ալմա մատերՄՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետ
ԿոչումԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս և Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամներ
Գիտական աստիճանֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1942)
Տիրապետում է լեզուներինռուսերեն[1]
Գիտական ղեկավարԻգոր Տամմ
Եղել է գիտական ղեկավարEfim Fradkin?, Լեոնիդ Կելդիշ, Viatcheslav Mukhanov?, Վինիամին Ֆայն, Q4164540?, Vladimir Zheleznyakov?, Q22045643?, Q22045640? և Vladislav Pustovoyt?
Հայտնի աշակերտներԼեոնիդ Կելդիշ, David Abramovich Kirzhnits? և Vladimir Zheleznyakov?
Ազդվել էՎինիամին Ֆայն
ՊարգևներՍտալինյան մրցանակ Լենինի շքանշան Նիլս Բորի մեդալ «Պատվո նշան» շքանշան ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[15][16] «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան[17] Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 3-րդ աստիճանի շքանշան[18] Թագավորական աստղագիտական ընկերության ոսկե մեդալ Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան մեծ ոսկե մեդալ[19] Ֆիզիկայի Վոլֆի մրցանակ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ Լենինյան մրցանակ Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ Մոսկվայի 800-րդ ամյակին նվիրված մեդալ Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ[20] Հումբոլդտի մրցանակ և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Vitaly Ginzburg Վիքիպահեստում

Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը (19381940 թվականից աշխատում է ԽՍՀՄ ԳԱ ֆիզիկայի ինստիտուտում։ Աշխատանքները վերաբերում են իոնոլորտում ալիքների տարածման տեսությանը, ռադիոաստղագիտությանը, տիեզերական ճառագայթների առաջացման հարցերին, սեգնետոէլեկտրական երևույթների թերմոդինամիկական տեսությանը, գերհաղորդականության տեսությանը, օպտիկային, ճառագայթման տեսությանը, աստղաֆիզիկային և այլն։ 1940 թ. մշակել է Վավիլով-Չերենկովի էֆեկտի քվանտային տեսությունը և բյուրեղներում չերենկովյան ճառագայթման տեսությունը։ 1946 թ. Ի․ Մ․ Ֆրանկի հետ կանխատեսել է նոր բնույթի ճառագայթման գոյությունը հաճախականությունների օպտիկական տիրույթում։ Այդ ճառագայթումը, որը կոչվեց անցումային, առաջանում է, երբ հաստատուն արագության մասնիկն անցնում է դիէլեկտրիկ միջավայրերի սահմանով։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. Гинзбург Виталий Лазаревич // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. 3,0 3,1 Ginzburg V. L. On the theory of superconductivity // Il nuovo cimento giornale di fisica — 1955. — Vol. 2, Iss. 6. — P. 1234—1250. — ISSN 1827-6121doi:10.1007/BF02731579
  4. Nobel-winning Russian physicist dies at 93 // Dawn — 2009. — ISSN 1563-9444
  5. Week ending Saturday, November 14, 2009
  6. Encyclopædia Britannica
  7. Vitaly Ginzburg // The Daily Telegraph / C. EvansLondon, Thailand: 2009. — ed. size: 622719 — ISSN 0307-1235
  8. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/416856/Nobel-Prize/93434/The-prizes
  9. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/928354/Alexey-A-Abrikosov
  10. http://www.theguardian.com/science/2009/nov/15/physics-russia
  11. Close F. Vitaly Ginzburg obituary (բրիտ․ անգլ.) // The Guardian / A. Rusbridger, K. Viner — 2009. — ed. size: 161152 — ISSN 0261-3077
  12. Notable Names Database — 2002.
  13. http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-315.ln-ru.dl-.pr-inf.uk-12
  14. https://www.ae-info.org/ae/User/Ginzburg_Vitaly
  15. The Nobel Prize in Physics 2003Nobel Foundation.
  16. Table showing prize amountsNobel Foundation, 2019.
  17. О награждении орденом "За заслуги перед Отечеством" I степени Гинзбурга В.Л. — 2006.
  18. О награждении орденом "За заслуги перед Отечеством" III степени Гинзбурга В.Л. — 1996.
  19. Большая золотая медаль РАН имени М.В.ЛомоносоваRussian Academy of Sciences.
  20. APS Fellow ArchiveAmerican Physical Society.
  21. Մահացել է Ակադեմիկոս Վիտալի Գինզբուրգը
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 71