Այս հոդվածը առաջարկվել է անվանափոխել
Վիքիպեդիայի մեկ կամ մի քանի մասնակիցներ առաջարկել են այս հոդվածը անվանափոխել։ Ավելի մանրամասն ծանոթանալու համար առաջադրվող պատճառներին, ինչպես նաև ձեր տեսակետը հայտնելու համար, այցելեք Անվանափոխման առաջադրված հոդվածներ։
Ուշադրություն նախքան վերոհիշյալ քննարկման էջում համաձայնության գալը, պետք չէ հեռացնել այս կաղապարը։


Հիշեցում. եթե դուք եք տեղադրել այս կաղապարը, ապա մի մոռացեք անվանափոխման առաջադրված հոդվածանվանումն ավելացնել Անվանափոխման առաջադրված հոդվածներ քննարկման էջում, մեկ կամ երկու տողով նշելով անվանափոխման առաջադրելու ձեր պատճառաբանությունը։

Ռոբերտ Օպենհեյմեր (անգլ.՝ Julius Robert Oppenheimer, ապրիլի 22, 1904(1904-04-22)[1][2][3][…], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4] - փետրվարի 18, 1967(1967-02-18)[5][1][2][…], Փրինսթոն, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ[5]), ազգությամբ հրեա ամերիկացի ֆիզիկոս։

Ռոբերտ Օպենհեյմեր
Robert Oppenheimer
Ծնվել էապրիլի 22, 1904(1904-04-22)[1][2][3][…]
Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4]
Մահացել էփետրվարի 18, 1967(1967-02-18)[5][1][2][…] (62 տարեկան)
Փրինսթոն, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ[5]
բնական մահով[6]
Բնակության վայր(եր)Փրինսթոն[7], Լոս Ալամոս[8], Բերկլի[9], Նյու Յորք[10], Գյոթինգեն[11] և Քեմբրիջ[12]
Քաղաքացիություն ԱՄՆ[13][14]
Մասնագիտությունֆիզիկոս-տեսաբան, ճարտարագետ, միջուկային ֆիզիկոս, արվեստի կոլեկցիոներ, համալսարանի դասախոս և science administrator
Հաստատություն(ներ)Կալիֆոռնիայի համալսարան, Բերքլի, Քեմբրիջի համալսարան, Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, Մանհեթթենյան նախագիծ և Ընդլայնված հետազոտությունների ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտapplied physics?, տեսական ֆիզիկա և Միջուկային ֆիզիկա
Պաշտոն(ներ)տնօրեն և տնօրեն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Phi Beta Kappa և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՀարվարդի համալսարան[15], Կավենդիշ լաբորատորիա, Ֆիլդսթոնի էթիկական-մշակութային դպրոց, Հիսուսի քոլեջ, Հարվարդի քոլեջ, Քեմբրիջի համալսարան և Գյոթինգենի համալսարան
Գիտական աստիճանֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր և փիլիսոփայության դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[1][16], ֆրանսերեն, գերմաներեն, լատիներեն, հունարեն, սանսկրիտ և հոլանդերեն
Գիտական ղեկավարՄաքս Բոռն[17]
Եղել է գիտական ղեկավարԴեվիդ Բոմ[18], Սեմյուել Օլդերսոն[19], Ռոբերտ Քրիստի[20], Սիդնի Դանցոֆ[21][22], Stan Frankel?[23], Ուիլիս Լամբ[24], Հարոլդ Լյուիս[25], Ֆիլիպ Մոռիսոն[26], Բերնարդ Պետերս[27], Ռոբերտ Սերբեր[28], Հարտլանդ Սնայդեր[29], Ջորջ Վոլկոֆ[30], Հարվի Հոլ[31], Մելբա Ֆիլիպս[32], Ջոզեֆ Ուայնբերգ[27], Սիգֆրեդ Ադոլֆ Վուտհույսեն, Arnold Nordsieck?, Leslie Lawrance Foldy?[22] և Eldred C. Nelson?
Հայտնի աշակերտներԴեվիդ Բոմ, Ուիլիս Լամբ, Ֆիլիպ Մոռիսոն, Հարտլանդ Սնայդեր, Ջորջ Վոլկոֆ և Մելբա Ֆիլիպս
Պարգևներ
Ամուսին(ներ)Քեթրին Օփենհայմեր
Երեխա(ներ)Peter Oppenheimer? և Թոնի Օփենհայմեր
Ստորագրություն
Изображение автографа
 J. Robert Oppenheimer Վիքիպահեստում

Կենսագրություն խմբագրել

Օպենհեյմերը 1925 թվականին ավարտել է Հարվարդի համալսարանը, 1925-1926 թվականներին գիտելիքները կատարելագործել Քեմբրիջի, 1927 թվականին՝ Գյոթինգենի համալսարաններում։ 1929-1947 թվականներին աշխատել է Կալիֆոռնիայի համալսարանում ու տեխնոլոգիական ինստիտուտում, 1936 թվականից՝ պրոֆեսոր։

1939-1945 թվականներին Օպենհեյմերը ղեկավարել է ԱՄՆ-ում ատոմային ռումբի ստեղծման աշխատանքները. 1943-1945 թվականներին գլխավորել է Լոս Ալամոսի գիտական լաբորատորիան։ 1946-1952 թվականներին նա եղել է նաև ԱՄՆ-ի ատոմային էներգիայի հանձնաժողովի գլխավոր խորհրդատվական կոմիտեի նախագահը։ 1947-1966 թվականներին Փրինսթոնի հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտի տնօրենն էր։

Ջրածնային ռումբի ստեղծման դեմ հասարակական ելույթների և ատոմային էներգիան միայն խաղաղ նպատակներով օգտագործելու կոչերի համար 1953 թվականին Օպենհեյմերը զրկվել է բոլոր պաշտոններից, ԱՄՆ-ի կառավարության կողմից մեղադրվել «անօրինապահ լինելու» մեջ, արգելվել է նրա մասնակցությունը գաղտնի աշխատանքներին։

Օպենհեյմերը մի շարք երկրների գիտությունների ակադեմիաների անդամ էր, 1948 թվականից՝ նաև Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերության նախագահ։

Աշխատանքները վերաբերում են միջուկային ֆիզիկային, քվանտային մեխանիկային, իզոտոպների բաժանման, տիեզերական ճառագայթների, տարրական մասնիկների ֆիզիկային, տեսական աստղաֆիզիկային։

Մշակել է երկատոմ մոլեկուլի կառույցի տեսությունը, բացահայտել գամմա-ճառագայթներում զույգերի առաջացման մեխանիզմը, զարգացրել միջուկները դեյտրոններով ռմբահարելուց առաջացող շարժընթացների տեսությունը։

Ամերիկացի ֆիզիկոս Մ. Ֆիլիպսի հետ Օպենհեյմերը մշակել է խզվող միջուկային ռեակցիաների տեսությունը (Օպենհեյմեր-Ֆիլիպսի ռեակցիաներ), ուսումնասիրել գամմա-ճառագայթների ներքին փոխարկումը (կոնվերսիա), պարզել այդ ճառագայթներում զույգերի առաջացման մեխանիզմը, մշակել տիեզերական հեղեղների կասկադային տեսությունը։

Օպենհեյմերի մի շարք ուսումնասիրություններ վերաբերում են նեյտրոնային աստղերի մոդելների հաշվարկներին։ Նա կանխագուշակել է նաև «սև խոռոչների» գոյությունը։

Աղբյուրներ խմբագրել

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան, գիրք 1, հատոր 2, էջ 529։

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 http://www.nndb.com/people/808/000047667/
  3. 3,0 3,1 Discogs — 2000.
  4. 4,0 4,1 4,2 https://a860-historicalvitalrecords.nyc.gov/view/1593063
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Оппенгеймер Роберт // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. https://www.nndb.com/people/808/000047667/
  7. Michel Rival, Robert Oppenheimer, Flammarion, coll. « Grandes Biographies », juin 1995, ISBN 2-08-066799-8, p. 190-192
  8. Kai Bird and Martin J. Sherwin, American Prometheus: The Triumph and Tragedy of J. Robert Oppenheimer, Vintage Books, 11 avril 2006, ISBN 978-0-375-72626-2, p. 219-221
  9. Michel Rival, Robert Oppenheimer, Flammarion, coll. « Grandes Biographies », juin 1995, ISBN 2-08-066799-8, p. 57-58
  10. Kai Bird and Martin J. Sherwin, American Prometheus: The Triumph and Tragedy of J. Robert Oppenheimer, Vintage Books, 11 avril 2006, ISBN 978-0-375-72626-2, p. 9-11
  11. Michel Rival, Robert Oppenheimer, Flammarion, coll. « Grandes Biographies », juin 1995, ISBN 2-08-066799-8, p. 42
  12. Michel Rival, Robert Oppenheimer, Flammarion, coll. « Grandes Biographies », juin 1995, ISBN 2-08-066799-8, p. 35-36
  13. Robert Oppenheimer — 2002.
  14. http://www.nytimes.com/aponline/2015/01/23/world/europe/ap-eu-britain-oppenheimer.html
  15. 15,0 15,1 Anguera J. E. Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana (իսպ.)Editorial Espasa, 1905. — Vol. Suplemento 1967-1968. — P. 382. — ISBN 978-84-239-4500-9
  16. CONOR.Sl
  17. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  18. https://web.archive.org/web/20140203030303/http://www.americanscientist.org/bookshelf/pub/a-puzzle-of-a-man
  19. http://www.wired.com/thisdayintech/2011/02/0211sam-alderson-crash-test-dummie-inventor/
  20. http://www.caltech.edu/content/caltech-mourns-passing-robert-f-christy-1916%E2%80%93%C2%AD2012
  21. http://old.post-gazette.com/pg/11100/1137883-51.stm
  22. 22,0 22,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  23. Rival M. Robert Oppenheimer (ֆր.) — P. 116.
  24. Bird K., Sherwin M. J. American Prometheus: The Triumph and Tragedy of J. Robert Oppenheimer — 2005. — P. 88.
  25. Bird K., Sherwin M. J. American Prometheus: The Triumph and Tragedy of J. Robert Oppenheimer — 2005. — P. 387.
  26. http://web.mit.edu/newsoffice/2005/morrison.html
  27. 27,0 27,1 http://www.americanscientist.org/bookshelf/pub/a-puzzle-of-a-man
  28. Bird K., Sherwin M. J. American Prometheus: The Triumph and Tragedy of J. Robert Oppenheimer — 2005. — P. 102.
  29. http://scitation.aip.org/content/aip/magazine/physicstoday/article/15/7/10.1063/1.3058300
  30. Rival M. Robert Oppenheimer (ֆր.) — P. 89.
  31. http://www.arlingtoncemetery.net/harvey-hall.htm
  32. http://www-news.uchicago.edu/releases/04/041116.phillips.shtml
  33. JR O. Fermi Prize: J. Robert Oppenheimer Named to Receive Annual AEC Award. // Science / H. ThorpAAAS, 1963. — Vol. 140, Iss. 3563. — P. 161—163. — ISSN 0036-8075; 1095-9203doi:10.1126/SCIENCE.140.3563.161PMID:17819826
  34. http://www.presidency.ucsb.edu/ws/index.php?pid=26076
  35. http://www.phys.ens.fr/spip.php?article2567&lang=fr
  36. https://www.arts-et-metiers.asso.fr/page/article/id/149-le-prix-nessim-habif
  37. https://www.aapt.org/programs/awards/richtmyer.cfm
  38. http://royalsociety.org/WorkArea/DownloadAsset.aspx?id=4294972811
  39. List of Royal Society Fellows 1660-2007Royal Society. — P. 266.
 Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռոբերտ Օպենհեյմեր» հոդվածին։