Լյուդվիգ Էդուարդ Բոլցման (Ludwig Eduard Boltzmann, փետրվարի 20, 1844(1844-02-20)[1][2][3][…], Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն[4][5] - սեպտեմբերի 5, 1906(1906-09-05)[1][6][7][…], Դուինո Աուրիզինա, Gorizia and Gradisca, Austrian Littoral, Ավստրո-Հունգարիա[5]), ավստրիացի ֆիզիկոս, վիճակագրական ֆիզիկայի հիմնադիրներից։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են մոլեկուլային ֆիզիկային, ջերմադինամիկային և ճառագայթման տեսությանը։ Ապացուցել է ջերմադինամիկայի երկրորդ օրենքի վիճակագրական բնույթը։

Լյուդվիգ Բոլցման
Ludwig Boltzmann
Boltzmann-Ludwig.jpg
Ծնվել էփետրվարի 20, 1844(1844-02-20)[1][2][3][…]
Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն[4][5]
Մահացել էսեպտեմբերի 5, 1906(1906-09-05)[1][6][7][…] (62 տարեկան)
Դուինո Աուրիզինա, Gorizia and Gradisca, Austrian Littoral, Ավստրո-Հունգարիա[5]
ինքնասպանություն
ԳերեզմանՎիենայի կենտրոնական գերեզմանատուն
Բնակության վայր(եր)Ավստրիական կայսրություն
ՔաղաքացիությունFlag of Hungary (1896-1915; angels; 3-2 aspect ratio).svg Ավստրո-Հունգարիա
Մասնագիտությունֆիզիկոս, քիմիկոս, համալսարանի դասախոս, մաթեմատիկոս, փիլիսոփա և ֆիզիկոս-տեսաբան
Հաստատություն(ներ)Վիեննայի համալսարան, Լայպցիգի համալսարան, Գրացի համալսարան և Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան
Գործունեության ոլորտտեսական ֆիզիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Սաքսոնիայի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա, Սաքսոնիայի գիտությունների ակադեմիա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Թուրինի գիտությունների ակադեմիա[5]
Ալմա մատերՎիեննայի համալսարան
Գիտական աստիճանգիտությունների թեկնածու[8] (1866)
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[1]
Գիտական ղեկավարՅոզեֆ Ստեֆան[9]
Եղել է գիտական ղեկավարՊաուլ Էրենֆեստ[10], Լիզա Մեյտներ[8], Գուստավ Հերցոգ[8], Philipp Frank?[8] և Hermann von Lewinski?[11]
Հայտնի աշակերտներՊաուլ Էրենֆեստ, Մարիան Սմոլուխովսկի և Ֆրիդրիխ Հազենորլ
ՊարգևներԳիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան Օսլոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Օքսֆորդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Ամուսին(ներ)Henriette Boltzmann?
Երեխա(ներ)Henriette Boltzmann? և Ida Boltzmann?
Ստորագրություն
Ludwig Boltzmann signature.svg
Ludwig Boltzmann Վիքիպահեստում

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  3. 3,0 3,1 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 Больцман Людвиг // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Թուրինի գիտությունների ակադեմիա — 1757.
  6. 6,0 6,1 6,2 Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.)Grup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  7. 7,0 7,1 7,2 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.)LZMK, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  10. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  11. Mathematics Genealogy Project — 1997.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 512