Ֆրանչեսկո Գրանաչի

Իտալացի նկարիչ (1469-1543)

Ֆրանչեսկո Գրանաչի (իտալ.՝ Francesco Granacci, հուլիսի 23, 1469[1], Villamagna, Բանո ա Ռիպոլի, Ֆլորենցիա, Տոսկանա, Իտալիա[1] - նոյեմբերի 30, 1543[1], Ֆլորենցիա, Ֆլորենցիայի դքսություն[2][1]), իտալացի նկարիչ, իտալական Վերածննդի գեղանկարչության ներկայացուցիչ:

Ֆրանչեսկո Գրանաչի
122 le vite, francesco granacci.jpg
Ծնվել էհուլիսի 23, 1469[1]
ԾննդավայրVillamagna, Բանո ա Ռիպոլի, Ֆլորենցիա, Տոսկանա, Իտալիա[1]
Վախճանվել էնոյեմբերի 30, 1543[1] (74 տարեկան)
Մահվան վայրՖլորենցիա, Ֆլորենցիայի դքսություն[2][1]
Մասնագիտություննկարիչ
Ուշագրավ աշխատանքներՀովսեփը բանտ է գնում և Հովսեփը փարավոնին է ներկայացնում իր հորը և եղբայրներին
Commons-logo.svg Francesco Granacci Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Գրանաչին ծնվել է 1469 թվականին Վոլտերայում[Ն 1]:

Գրանաչիի գեղարվեստական կարիերան հավանաբար սկսվել է 1480-ականների կեսերին, երբ նա սովորել է Դոմենիկո Գիրլանդայոյի արվեստանոցում և օգնել նրան նկարելիս` տեմպերայի փոխարեն օգտագործելով յուղաներկեր: Այնտեղ նա հանդիպել է Միքելանջելոյին, որի հետ ընկերություն է արել ողջ կյանքի ընթացքում: Լորենցո Մեդիչիի պատվերով Գրանաչին մասնակցել է Ֆլորենցիայի Սան Մարկոյի որմնանկարների նկարազարդման աշխատանքներին: Ավելի ուշ աշխատել է Լեոնարդո դա Վինչիի, Միքելանջելոյի և Ռաֆայելի հետ:

Երբ քանդակագործ Բերտոլդո դի Ջովանին` Դոնատելլոյի աշակերտը, Սան Մարկոյի մոտակայքում գտնվող իր քանդակների պարտեզի համար աշակերտներ էր փնտրում, երիտասարդ Գրանաչին և Միքելանջելոն, որոնց բնականաբար ավելի շատ գրավում էր քանդակագործությունը, տեղափոխվել են նրա արվեստանոց: Որպես քանդակագործ աշակերտելուց հետո Գրանաչին, հրաժարվելով որմնանկարչությունից և քանդակագործությունից, նվիրվել է տեմպերային և յուղանկարչությանը:

Գրանաչիի ոճի վրա ազդեցություն են ունեցել Ֆիլիպինո Լիպպին և Ֆրա Բարտոլոմեոն:

Ըստ Ջորջո Վազարիի` երբ Գրանաչին դեռ երիտասարդ էր, որպես բնորդ հանդես է եկել Ֆիլիպինոյի ստեղծագործություններից մեկի համար[3]:

1508 թվականին Գրանաչին տեղափոխվել է Հռոմ, որտեղ այլ նկարիչների հետ օգնել է Միքելանջելոյին Սիքստինյան կապելլայի որմնանկարի աշխատանքներում: Սակայն Միքելանջելոն որոշել է աշխատանքը միայնակ ավարտել և ազատ է արձակել բոլոր օգնականներին:

Հռոմ վերադառնալուց հետո Գրանաչիի ոճը սկսել է փոխվել. մի շարք նկարներ, որոնք նկարել է Ֆլորենցիա վերադառնալուց հետո, կրում են մաներիզմի ազդեցությունը, որը, ամենայն հավանականությամբ, կապված է Միքելանջելոյի հետ: Սակայն 1520-1525 թվականների աշխատանքները մոտ են Ֆրա Բարտոլոմեոյի ոճին:

Գրանաչին մահացել է 1543 թվականին և թաղվել է Ֆլորենցիայի Սանտ Ամբրոջո եկեղեցում:

ՀիշատակումԽմբագրել

  • Գրանաչին հիշատակվում է Ջորջո Վազարիի «Առավել հայտնի նկարիչների, քանդակագործների կյանքի նկարագրություններ»-ում[Ն 2] (իտալ.՝ Le Vite de’piu eccelenti Pittori, Scultori e Architetti):
  • Հիշատակվում է նաև Իրվինգ Սթոունի «Տառապանք և զմայլանք» (անգլ.՝ The Agony and the Ecstasy) վեպում (Միքելանջելոյի կյանքի մասին):

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԱղբյուրներԽմբագրել

  • Holst, Christian von. Francesco Granacci, Munich: Bruckmann, 1974.
  • Markova, Vittoria. “Una tavola data di Francesco Granacci e qualche nota sul percorso,” Mitteilungen des Kunsthistorichen Institutes in Florenz, 37, Bd., H. 2/3 (1993): pp. 293-302.
  • Aquino, Lucia and Giordani, Simone, eds. Francesco Granacci e Giovanni Larciani all’Oratorio di Santa Caterina all’Antella. Florence: Polistampa, 2013.

ՆշումներԽմբագրել

  1. կոմունա և քաղաք Պիզայում (Տոսկանա)
  2. Իտալիայի Վերածննդի նկարիչների 178 կենսագրությունների հավաքածու (նրանց որոշ ստեղծագործությունների նկարագրությամբ)` պատրաստված նկարիչ Ջորջո Վազարիի և մի խումբ օգնականների կողմից:

ԾանոթագրություններԽմբագրել