Օտտո Յուլիևիչ Շմիդտ, (սեպտեմբերի 18 (30), 1891, Մոգիլյով, Ռուսական կայսրություն[1] - սեպտեմբերի 7, 1956(1956-09-07)[1][2][3][4][5][6], Մոսկվա, ԽՍՀՄ[1]), խորհրդային մաթեմատիկոս, երկրաֆիզիկոս, աստղագետ, Արկտիկայի հետազոտող, պետական և հասարակական գործիչ, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1935), Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1934), Սովետական Միության հերոս (1937)։ ՍՄԿԿ անդամ 1918 թվականից։

Օտտո Շմիդտ
ռուս.՝ Отто Юльевич Шмидт
Otto Schmidt 1936.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 18 (30), 1891
Մոգիլյով, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել էսեպտեմբերի 7, 1956(1956-09-07)[1][2][3][4][5][6] (64 տարեկանում)
Մոսկվա, ԽՍՀՄ[1]
բնական մահով
ԳերեզմանՆովոդեվիչյան գերեզմանոց
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Flag of Russia.svg Ռուսական հանրապետություն
Խորհրդային Ռուսաստան
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունաստղագետ, մաթեմատիկոս, ճանապարհորդ հետազոտող, քաղաքական գործիչ, համալսարանի պրոֆեսոր և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Սուրբ Վլադիմիրի անվան կայսերական համալսարան և Մոսկվայի պետական համալսարան
Գործունեության ոլորտխմբերի տեսություն, աստղագիտություն, մաթեմատիկա, աշխարհագրություն և Երկրաֆիզիկա
Պաշտոն(ներ)ԽՍՀՄ գերագույն խորհրդի պատգամավոր և պրիվատ-դոցենտ
ԱնդամակցությունՈւկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՇևչենկոյի անվան համալսարան և Սուրբ Վլադիմիրի անվան կայսերական համալսարան
Կոչումպրոֆեսոր, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս և պրոֆեսոր
Գիտական աստիճանմագիստրոս
Տիրապետում է լեզուներինռուսերեն
Գիտական ղեկավարԴմիտրի Գրավե
ՊարգևներԽորհրդային Միության հերոս Լենինի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան Կարմիր Աստղի շքանշան «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ և Մոսկվայի 800-րդ ամյակին նվիրված մեդալ
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Ամուսին(ներ)Vera Schmidt?
Երեխա(ներ)Sigurd Ottovich Schmidt?
Otto Schmidt Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

1913 թվականին ավարտել է Կիևի համալսարանը։ 1916 թվականից նույն համալսարանի դոցենտ։ 1918-1921 թվականներին եղել է մի շարք ժողկոմատների կոլեգիաների անդամ, 1923-1956-ը՝ Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր, 1930-1932 թվականները՝ Արկտիկական ինստիտուտի տնօրեն, 1932-1939 թվականները՝ Հյուսիսային ծովային գլխավոր ուղու վարչության պետ, 1924-1941 թվականները՝ Սովետական մեծ հանրագիտարանի գլխավոր խմբագիր, 1939-1942 թվականները՝ ԽՍՀՄ ԳԱ փոխնախագահ։ 1937 թվականին Շմիդտի նախաձեռնությամբ կազմակերպվել է ԽՍՀՄ ԳԱ տեսական երկրաֆիզիկայի ինստիտուտը։ Մասնակցել է Պամիրյան սովետա-գերմանական առաջին արշավախմբին։ 1929-1930 թվականներին ղեկավարել է արշավախոլմբ «Գեորգի Սեդով» սառցահատով, կազմակերպել առաջին գիտահետազոտական կայանը Ֆրանց Ցոսիֆի երկրում, ուսումնասիրել Կարայի ծովի հյուսիսարևելյան մասը, Հյուսիսային երկրի արմ․ ափը և հայտնաբերել մի շարք կղզիներ։ Շմիդտի արշավախումբը «Սիբիրյակով» սառցահատով, առաջին անգամ մեկ նավարկության ընթացքում, անցավ Հյուսիսային․ ծովային ուղին՝ Արխանգելսկից Խաղաղ օվկիանոս։ 1933-1934 թվականները Շմիդտը ղեկավարել է «Չելյուսկին» շոգենավով նավարկությունը, որը 1934 թվականի փետրվարի 13-ին Չուկոտի ծովում ճզմվեց սառույցներով և ընկղմվեց։ 1937 թվականին ղեկավարել է «Հյուսիսային բևեռ-1» դրեյֆող կայանի կազմակերպման օդային արշավախումբը։ 1943 թվականին Շմիդտը առաջ քաշեց Երկրի և Արեգակնային համակարգի մյուս մոլորակների առաջացման կոսմոգոնիական տեսությունը։ Շմիդտը եղել է ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի անդամ, ԽՍՀՄ I գումարման Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է Լենինի 3 շքանշանով։ Շմիդտի անվամբ են կոչվել կղզի Կարայի ծովում, հրվանդան Չուկոտի ծովի ափին, ԽՍՀՄ ԳԱ Երկրի ֆիզիկայի ինստիտուտը։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Шмидт Отто Юльевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  3. 3,0 3,1 3,2 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. 5,0 5,1 5,2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  6. 6,0 6,1 6,2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։