Տմորիք (նաև՝ Տամորիտիս, Տմորիկ, Տմորիս, Տմորյաց գավառ, Տոմաշեկ), գավառ և ռազմական ամրությունների համակարգ Կորճայք նահանգում։ Կոչվել է գլխավոր ամրոցի անունով[1][2]։

Picto infobox map.png
Տմորիք
Korchayk page659-2166px-Հայկական Սովետական Հանրագիտարան (Soviet Armenian Encyclopedia) 5.jpg
ԵրկիրՄեծ Հայք Մեծ Հայք
Կարգավիճակգավառ
Մտնում էԿորճայք
Ներառում էՎերին Կորդրիք, Միջին Կորդրիք, Ներքին Կորդրիք
ՎարչկենտրոնԱլկի (Տմորիք)
Խոշորագույն քաղաքԱլկի (Տմորիք)
Հիմնական լեզուհայերեն
Ազգային կազմհայեր
Կրոնական կազմհեթանոսներ (մինչև՝ 301 թ․), քրիստոնյաներ (սկսած 301-ից)
Առաջին հիշատակումմ.թ.ա. 13-րդ դար
Պատմական շրջան(ներ)Մեծ Հայք
Սահմանակցում էԿորդուք (Կորճայք), Մոկք, Ճահուկ (Կորճայք), Այտրվանք (Կորճայք), Դասն (Նոր Շիրական), Ադիաբենե, Արվաստան, Ծավդեք

Աշխարհագրական դիրքԽմբագրել

Տմորիքը տարածքով համապատասխանում էր մի փոքր ավելի ուշ շրջանում ձևավորված Վերին, Միջին և Ներքին Կորդրիք գավառներին, որոնք գտնվում էին Տիգրիս գետի ձախակողմյան Խաբուր վտակի ավազանում։

ՊատմությունԽմբագրել

Տմորիքը ստեղծվել է հնագույն ժամանակներում (մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակ)` ընդդեմ Միջագետքից սպառնացող վտանգի[1]: Մ.թ.ա. 13-7-րդ դարերում ասորեստանյան սեպաձև արձանագրություններում հիշատակվում է Նաիրի «երկրների» թվում՝ Տումե, Տումուրու անվանումներով[1]։ Մ.թ.ա. 4-րդ դարում եղել է առանձին գավառ՝ համանուն կենտրոնով[1]։ Հետագայում (հավանաբար Արշակունիների թագավորության ժամանակ) միացվել է Կորդուքին[1]:

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 ՏՄՈՐԻՔ
  2. Հակոբյան Թ. Խ., Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ., Բարսեղյան Հ. Խ., Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 5 [-] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 2001, էջ 109 — 916 էջ։