Բացել գլխավոր ցանկը

Հայոց Միջագետք

նահանգ, երկրամաս

Հայոց Միջագետք նաև՝ Հայկական Միջագետք, Հյուսիսային Միջագետք, Միջագետք Հայոց, երկրամաս Միջագետքում, նահանգ Մեծ Հայքում, նրա հարավ-արևմտյան կողմում։

Հայոց Միջագետք
ԵրկիրՄեծ Հայք Մեծ Հայք Մեծ Հայք
Ներառում էԵդեսիայի գավառ, Միգդոնիա, Ծավդեք գավառ
Գլխավոր քաղաքԵդեսիա
Այլ քաղաքներԱմիդ, Մծբին
Կառավարող տոհմ(եր)Երվանդունիներ, Արշակունիներ (նաև Օսրոյենեի Արշակունիներ), Արտաշեսյաններ
Ստեղծվել էՄ.թ.ա. 189
Վերացել էՄ.թ. 387
ԲԾՄ
 • Առավելագույն բարձրություն
 • Ամենացածր կետ

 - մ
 - մ
Ներկայիս երկրներԹուրքիա Թուրքիա
Սիրիա Սիրիա
Իրաք Իրաք
ՊատմականՀայեր
ՆերկաՀայեր, ասորիներ, արաբներ, քրդեր, թուրքեր
ՊատմականՀայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
ՆերկաԻսլամ
Հայոց Միջագետքը Մեծ Հայքի քարտեզի վրա

ՍահմաններըԽմբագրել

Հայոց Միջագետքը ընդգրքում էր Մասիուս լեռնաշղթայի հարավային, մասամբ հյուսիսային շրջանները, Եփրատ գետի ձախ կողմում։ Հյուսիսից սահմանակից էր Ծոփք և Աղձնիք աշխարհներին, հարավից Ասորական Միջագետքին, արևմուտքից Կոմմագենեին, հարավ-արևելքից Ադիաբենեին։

ԳյուղատնտեսությունԽմբագրել

Հայոց Միջագետքը ուներ արգավանդ հողատարածություններ, որոնք ոռոգվում էին Եփրատի և Տիգրիսի ու նրանց վտակների ջրերով։ Հայտնի էր խաղողի, տարբեր տեսակի պտուղների, բամբակի ու հացահատիկների մշակությամբ, խոշոր ու մանր անասնապահությամբ ու ձիաբուծությամբ։ Հնում երկրամասի տարածքում եղել են նաև անտառներ։ Ընդերքն ունի նավթի հարուստ պաշարներ։

ՊատմությունԽմբագրել

Ոմանք Հայոց Միջագետքը նույնացնում են Աղձնիքի և Չորրորդ Հայքի հարավային գավառների հետ, որը անընդունելի է։ Հայոց Միջագետքը հնագույն ժամանակներից մտնում էր Մեծ Հայքի կազմի մեջ։ Մ.թ.ա. 37 թվականին Մեծ Հայքից անջատվեց, բայց նրա հյուսիսային գավառները մնացին Աղձնիքի և Ծոփքի կազմում։ Դրանից հետո, երկար ժամանակ Հայոց Միջագետքը դարձավ կռվախնձոր Հռոմի և Պարսկաստանի համար, դրա համար էլ Անանիա Շիրակացու «Աշխարհացոյց»-ում այն իբրև Մեծ Հայքի նահանգ չի հիշատակվում։

ԲնակչությունըԽմբագրել

Հայոց Միջագետքի ազգաբնակչության մի զգալի մասը մ.թ.ա. 37 թվականի հետո էլ դարեր շարունակ կազմում էին հայերը։

Նշանավոր քաղաքներըԽմբագրել

Հայոց Միջագետքի նշանավոր քաղաքներն էին Ամիդը, Մծբինը, Ուռհան։

Թուրքական տիրապետությունԽմբագրել

Թուրքական տիրապետության շրջանում երկրամասի տարածքը բաժանված էր Ուրֆայի, Ռաքքայի, Բիրեջիկի, Մոսուլի, Մարդինի և այլ շրջանների, որոնցում ապրող հայերը զանգվածաբար կոտորվեցին կամ տարագրվեցին 1915-1920 թվականներին։

Տես նաևԽմբագրել

ԱղբյուրներԽմբագրել