Բլեզ Պասկալ (ֆր.՝ Blaise Pascal, հունիսի 19, 1623(1623-06-19)[1][2][3][…], Կլերմոն Ֆերան[4][2] - օգոստոսի 19, 1662(1662-08-19)[1][5][6][…], Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[7][8]), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, փիլիսոփա և գրող։ Հիդրոստատիկայի հիմնական օրենքի հեղինակը։

Բլեզ Պասկալ
Blaise Pascal
Blaise pascal.jpg
Ծնվել էհունիսի 19, 1623(1623-06-19)[1][2][3][…]
Կլերմոն Ֆերան[4][2]
Մահացել էօգոստոսի 19, 1662(1662-08-19)[1][5][6][…] (39 տարեկան)
Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[7][8]
բնական մահով[2]
ԳերեզմանSaint-Étienne-du-Mont[2]
ՔաղաքացիությունRoyal Standard of the King of France.svg Ֆրանսիայի թագավորություն[2]
Դավանանքկաթոլիկություն և jansenism?[2]
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, փիլիսոփա, աստվածաբան, ֆիզիկոս, գրող, French moralist և վիճակագրագետ
Գործունեության ոլորտհավանականությունների տեսություն[2]
Տիրապետում է լեզուներինլատիներեն[2] և ֆրանսերեն[1][2]
Ազդվել էՕգոստինոս Երանելի, Միշել դը Մոնտեն[2], Ռենե Դեկարտ[2], Կորնելիուս Յանսեն և Էպիկտետոս
ՀայրԷտիեն Պասկալ[2]
Ստորագրություն
Blaise Pascal signature.JPG
Քաղվածքներ Վիքիքաղվածքում
Blaise Pascal Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է Ֆրանսիայի հարավում գտնվող Օվերն գավառի Կլերմոն քաղաքում 1623 թ. հունիսի 19-ին։ Հայրը՝ Էտյեն Պասկալը եղել է հարկային տեսչության նախագահ և նույնպես հետաքրքվում էր մաթեմատիկայով և գիտություններով։ Ունեցել է երկու քույր՝ Ժակլին և Ժիլբերտա անուններով։ Մայրը Օվերնի սենեշալի դուստրն էր և մահացել է, երբ Բլեզը երեք տարեկան էր։
1631 թ. Պասկալների ընտանիքը տեղափոխվում է Փարիզ[9], իսկ 1640 թ. հունվարին այնտեղից՝ Ռուան։
Ռուանում Պասկալի առանց այդ էլ վատ առողջությունը գնալով ավելի է վատանում։ Չնայած դրան, նա շարունակում է աշխատել։ Այստեղ նա իր հոր հաշվապահական աշխատանքներին օգնելու ժամանակ ստեղծում է գումարումներ կատարող սարք։
1658 թվականից սկսած Պասկալի առողջությունը կտրուկ վատանում է։ Մեր օրերի տվյալներով, իր ամբողջ կյանքի ընթացքում Պասկալն ունեցել է մի շարք հիվանդություններ՝ ուղեղի քաղցկեղ, աղիքային տուբերկուլյոզ, ռևմատիզմ։

Բլեզ Պասկալը մահացել է 1662 թ. օգոստոսի 19-ին։

ԺառանգությունըԽմբագրել

 
Օգյուստեն Պաժու (1730—1809): Պասկալ։ Լուվր:

Պասկալի գիտական ձեռքեբերումների, հայտնագործությունների պատվին իրենց անուններն են ստացել ճնշման միավորը Միջազգային Միավորների Համակարգում, ամերիկացի գիտնական Նիքլաուս Ուիրթի Pascal ծրագրավորման լեզուն, հիդրոստատիկայի կարևոր սկզբունք համարվող Պասկալի օրենքը և Պասկալի եռանկյունին։

Մաթեմատիկայում Պասկալի ամենախոշոր ներդրումը հավանականության տեսության զարգացումն է։

Գրականության ասպարեզում Պասկալը համարվում է Ֆրանսիական Դասական Շրջանի ամենակարևոր հեղինակներից մեկը, և առ այսօր էլ նրա գրածները կարդում են որպես ֆրանսիական արձակի ամենամեծ վարպետի գործեր։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 https://www.biography.com/people/blaise-pascal-9434176
  3. 3,0 3,1 Indiana Philosophy Ontology Project
  4. 4,0 4,1 4,2 Record #11918679x // общий каталог Национальной библиотеки Франции
  5. 5,0 5,1 5,2 Discogs — 2000.
  6. 6,0 6,1 6,2 Энциклопедия Брокгауз (գերմ.)
  7. 7,0 7,1 7,2 Аверинцев С. С. Паскаль Блез (ռուս.) // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1975. — Т. 19 : Отоми — Пластырь. — С. 260—261.
  8. 8,0 8,1 8,2 Аверинцев С. С. Паскаль Блез // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1975. — Т. 19 : Отоми — Пластырь. — С. 260—261.
  9. «Étienne Pascal»։ Սբ. Էնդրյուսի համալսարան, Շոտլանդիա։։ August 2006։ Վերցված է փետրվարի 5, 2010 

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Բլեզ Պասկալ հոդվածին