Բացել գլխավոր ցանկը

Աքուրեյրի (իսլ.՝ Akureyri), քաղաք և համայնք Իսլանդիայի հյուսիսային մասում, պետության չորրորդ խոշոր քաղաքը (Ռեյկյավիկից, Կոուպավոգյուրից և Հաբնարֆյորդյուրից հետո)։ 2009 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմում է 17 563 մարդ։ Քաղաքը նաև անվանում են Իսլանդիայի «հյուսիսային մայրաքաղաք» (իսլ.՝ Höfuðstaður Norðurlands

Քաղաք
Աքուրեյրի
իսլ.՝ Akureyri
Զինանշան
Coat of Arms of Akureyri.png

Akureyri-12-Zentrum-2018-gje.jpg
Կոորդինատներ: 65°41′0″ հս․ լ. 18°06′0″ ամ. ե. / 65.68333° հս․. լ. 18.10000° ավ. ե. / 65.68333; 18.10000
ԵրկիրԻսլանդիա Իսլանդիա
Մակերես125 կմ²
Բնակչություն17 304 մարդ (2008)
Ժամային գոտիUTC+0
Հեռախոսային կոդ461
Փոստային ինդեքսներ600-603
Պաշտոնական կայքakureyri.is(իսլանդ.) (անգլ.)
##Աքուրեյրի (Իսլանդիա)
Red pog.png

Բովանդակություն

ՊատմությունԽմբագրել

Առաջին վիկինգները բնակվել են Աքուրեյրիում դեռևս մ. թ. IX դարում: Քաղաքի անվանումը հիշատակվում է 1562 թվականից, երբ այստեղ ամուսնական դավաճանության համար կին է արտաքսվել։ Մշտական բնակավայրերը ի հայտ են եկել 1778 թվականից։ 1786 թվականից Աքուրեյրին Դանիայի թագավորի կողմից ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։

ԱշխարհագրությունԽմբագրել

Աքուրեյրիի աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 65°41′ հս․ լ. 18°06′ ամ. ե. / 65.683° հս․. լ. 18.100° ավ. ե. / 65.683; 18.100 Քաղաքը տեղակայված է Էյա-Ֆյորդ (Eyjafjörður) ֆյորդի արևմտյան հատվածում, շրջապատված է լեռներով, որոնցից ամենաբարձրը Սուլուր (Súlur) լեռն է՝ 1213 մ։

Ծովային առափնյան իրենից ներկայացնում է նեղ, հարթ գիծ զառիթափ ոչ բարձր բլրի առջև։ Քաղաքի միջով անցնում է Գլերաու (իսլ.՝ Glerá) գետը։ Լեռներով շրջապատված երկար ֆյորդի վերջում գտնվելու պատճառով քաղաքում ավելի զգայուն են ջերմաստիճանի տատանումները (տաք ամառ, ցուրտ ձմեռ)։ Լեռները Աքուրեյրին պաշտպանում են քամիներից։

Աքուրեյրիից ոչ հեռու գտնվում է հայտնի Գոդաֆոս ջրվեժը (իսլ.՝ Goðafoss, «Աստծո ջրվեժ»), որտեղ Իսլանդիայի բնակիչների մկրտության ժամանակ նետում էին հեթանոսական կուռքերին:

ԿլիմաԽմբագրել

Աքուրեյրի, Իսլանդիաի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 13.0
(55.4)
13.8
(56.8)
15.0
(59)
19.8
(67.6)
24.6
(76.3)
29.4
(84.9)
27.6
(81.7)
27.7
(81.9)
21.8
(71.2)
19.5
(67.1)
17.6
(63.7)
N/A 29.4
(84.9)
Միջին բարձր °C (°F) 0.9
(33.6)
1.7
(35.1)
2.1
(35.8)
5.4
(41.7)
9.5
(49.1)
13.2
(55.8)
14.5
(58.1)
13.9
(57)
9.9
(49.8)
5.9
(42.6)
2.6
(36.7)
1.3
(34.3)
6.74
(44.13)
Միջին օրական °C (°F) −2.2
(28)
−1.5
(29.3)
−1.3
(29.7)
1.6
(34.9)
5.5
(41.9)
9.1
(48.4)
10.5
(50.9)
10.0
(50)
6.3
(43.3)
3.0
(37.4)
−0.4
(31.3)
−1.9
(28.6)
3.23
(37.81)
Միջին ցածր °C (°F) −5.5
(22.1)
−4.7
(23.5)
−4.2
(24.4)
1.5
(34.7)
2.3
(36.1)
6.0
(42.8)
7.5
(45.5)
7.1
(44.8)
3.5
(38.3)
−0.4
(31.3)
−3.0
(26.6)
−5.1
(22.8)
0.42
(32.74)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −21.6
(−6.9)
−21.2
(−6.2)
−23.0
(−9.4)
−18.2
(−0.8)
−10.4
(13.3)
−2.1
(28.2)
1.3
(34.3)
−2.1
(28.2)
−7.3
(18.9)
−13.6
(7.5)
−18.5
(−1.3)
−20.2
(−4.4)
−23
(−9.4)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 55.2
(2.173)
42.5
(1.673)
43.3
(1.705)
29.2
(1.15)
19.3
(0.76)
28.2
(1.11)
33.0
(1.299)
34.1
(1.343)
39.1
(1.539)
58.0
(2.283)
54.2
(2.134)
52.8
(2.079)
488.9
(19.248)
Միջ. տեղումների օրեր (≥ 1.0mm) 11.1 8.3 9.8 6.2 4.8 6.4 7.3 7.1 7.9 11.0 10.9 11.3 102.1
Միջին ամսական արևային ժամ 6.2 36.4 77.5 129.0 173.6 177.0 158.1 136.4 84.0 52.7 12.0 0.0 1042,9
Աղբյուր #1: Hong Kong Observatory[1]
Աղբյուր #2: Icelandic Meteorological Office (IMO)

Մշակույթ և սպորտԽմբագրել

Քաղաքում գործում է համալսարան և երկու բուսաբանական այգի: Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրը լյութերանական Աքուրեյրարկիրկյա (իսլ.՝ Akureyrarkirkja) եկեղեցին է։

Աքուրեյրին համարվում է պետության ձմեռային մարզաձևերի կենտրոն։ Այստեղ կազմակերպվում են մի շարք ճանապարհորդություններ, հոկեյի առաջնություններ։

Հայտնի մարդիկԽմբագրել

Աքուրեյրիում է բնակվել երգչուհի, Եվրատեսիլ 2009 մրցույթի մասնակից Յոհաննան: Աքուրեյրիում է ծնվել Եվրատեսիլ 2008 մասնակից Ֆրիդրիկ Օմարը, ով մտնում էր Eurobandið խմբի կազմի մեջ։

Տեսարժան վայրերԽմբագրել

Քույր-քաղաքներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Climatological Information for Akureyri, Iceland»։ Hong Kong Observatory 
  2. Города-побратимы Мурманской области // Кольская энциклопедия. В 4-х т. Т. 1. А — Д / гл. ред. А. А. Киселёв. — Санкт-Петербург : ИС ; Апатиты : КНЦ РАН, 2008. — С. 502

Արտաքին հղումներԽմբագրել

  • Акурейри // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.