Ֆյորդ կամ ֆիորդ (նորվ.՝ fjord, /ˈfjɔːrd, fˈɔːrd/ ( );[1]), ցամաքի խորքերը խրված, սառցադաշտային ծագմամբ, զառիթափ կամ ժայռոտ ափեր ունեցող, նեղ և ոլորուն ծովածոց[2]։ Ֆյորդի երկարությունը սովորաբար մի քանի անգամ (շատ դեպքերում՝ տասնապատիկ) մեծ է լայնությունից։ Ֆյորդի ափերը հիմնականում կազմված են մինչև 1000 մետր բարձրություն ունեցող ժայռերից։ Բազմաթիվ ֆյորդեր կան Ալյասկայի, Անտարկտիդայի, Բրիտանական Կոլումբիայի, Չիլիի, Դանիա, Գերմանիայի, Գրենլանդիայի, Իսլանդիայի, Իռլանդիայի, Կամչատկա, Կերգելեն կղզիների, Լաբրադորի, Նյուֆաունդլենդի, Նոր Զելանդիայի, Նորվեգիայի, Նոր Երկիր կղզու, Մեծ Բրիտանիայի, ամերիկյան Վաշինգտոն նահանգի ափամերձ ջրերում[3]։ Նորվեգիայի ափագծին, որ մոտավորապես 29.000 կիլոմետր է, 1.200 ֆյորդ կա, և ափագծի ընդամենը 2.500 կիլոմետրն է առանց ֆյորդերի[4][5]։

Ֆյորդ Քրիստիանիայում, Կլոդ Մոնե (1895 թ.)

Հանրահայտ ֆյորդերԽմբագրել

Անվանում Տեղագրություն Երկարություն (կմ) Լայնություն (կմ) Խորություն (մ)
Սոգնեֆյորդ   Նորվեգիա 219 6 1308
Հարդանգեր-ֆյորդ   Նորվեգիա 183 10 750
Տրոնհեյմս-ֆյորդ   Նորվեգիա 137 24 600
Նուր-ֆյորդ   Նորվեգիա 113 5 565
Կոլյան ծովածոց   Ռուսաստան 57 7 300
Միլֆորդ Սաունդ   Նոր Զելանդիա 19 3 390
Պորթլենդ Քանալ   Ալյասկա (ԱՄՆ) 145 3 385
Լոհ Մորար   Շոտլանդիա (Մեծ Բրիտանիա) 19 3 310
Սագենեյ   Քվեբեք (Կանադա) 120 5 30

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. cite Merriam-Webster|fjord
  2. «What is a Fjord, and how is it formed»։ Norway Today (en-US)։ 2016-05-08։ Վերցված է 2017-12-30 
  3. Syvitsky James P. M., Burrell David C., Skei Jens M. (1987)։ Fjords: Processes and Products։ New York: Springer։ էջեր 46–49։ ISBN 0-387-96342-1։ «The NE coast, from Victoria Fjord to the Scoresby Sund fjord complex ..., has approximately 60 major fjords, some of them the world's largest and deepest. ... The SE coast, from Scoresby Sund to Kap Farvel ..., has approximately 100 fjords.» 
  4. «Geografiske forhold (Geography of Norway)»։ Statistics Norway։ Վերցված է 24 March 2016 
  5. Gregory J. W. (1913)։ The Nature and Origin of Fiords։ London: John Murray 

ԳրականությունԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել