Բացել գլխավոր ցանկը

Հարալդ Զուր Հաուզեն (գերմ.՝ Harald zur Hausen, մարտի 11, 1936(1936-03-11)[1][2][3], Գելզենկիրխեն, Münster Government Region, Province of Westphalia, Պրուսիա[4]), գերմանացի բժիշկ և գիտնական, մարդու մոտ արգանդի վզիկի քաղցկեղ առաջացնող պապիլոմա վիրուսի հայտնագործման համար արժանացել է Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակի, պատվավոր պրոֆեսոր, Երևանի պետական բժշկական համալսարանի պատվավոր դոկտոր[14]։

Հարալդ Զուր Հաուզեն
գերմ.՝ Harald zur Hausen
Harald zur Hausen 03.jpg
Ծնվել էմարտի 11, 1936(1936-03-11)[1][2][3] (83 տարեկան)
ԾննդավայրԳելզենկիրխեն, Münster Government Region, Province of Westphalia, Պրուսիա[4]
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Ազգությունգերմանացի
ԿրթությունԲոննի համալսարան, Համբուրգի համալսարան, University of Düsseldorf? և Հայդելբերգի համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան[4]
Մասնագիտությունվիրուսաբան, բժիշկ, համալսարանի պրոֆեսոր և ուռուցքաբան
ԱշխատավայրԷրլանգեն-Նյուրնբերգի համալսարան, Ֆրայբուրգի համալսարան, Հայդելբերգի համալսարան, Վյուրցբուրգի համալսարան և Փենսիլվանիայի համալսարան
Պարգևներ և
մրցանակներ
Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակ[5][6] «Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշան «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի սպայական մեծ խաչ Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա M. W. Beijerinck Prize for Virology? Գայդների միջազգային պարգև William B. Coley Award? German Cancer Aid Award? Պաուլ Էրլիխի և Լյուդվիգ Դամշտեդտերի մրցանակ Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան Tsungming Tu Award? Jacob-Henle-Medaille? German Cancer Award? Ernst-Jung-Preis für Medizin? Johann Georg Zimmermann Medal? Johann Gottlieb Fichte Prize? Loeffler-Frosch medal? Warren Alpert Foundation Prize? ASTDA Distinguished Career Award?[7] Robert Koch Prize?[8][9] և Charles S. Mott Prize?[10]
ԱնդամությունԲեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Հայդելբերգի գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[11], Լեհական գիտությունների ակադեմիա[12], Մոլեկուլային կենսաբանության եվրոպական կազմակերպություն, Եվրոպական ակադեմիա[13] և Սլովենական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա
Harald zur Hausen Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Հարալդ Զուր Հաուզենը ծնվել է Գերմանիայի Գելզենկիրխեն քաղաքում, ընդունվել է Ֆիխտա քաղաքի գիմնազիան, դասավանդել է բժշկություն Բոննի, Համբուրգի, Դյուսելդորֆի համալսարաններում։ 1960 թվականին Դյուսելդորֆի Հայնրիխ Հայնեի համալսարանում դասավանդելու ընթացքում ստացել է բժշկական գիտությունների դոկտորի աստիճան և զբավել բժշկությամբ։ 1960-ական թվականների կեսերին նա մեկնել է Ֆիլադելֆիա, որտեղ նախ աշխատել է Ֆիլադելֆիայի մանկական հիվանդանոցում, ապա՝ դասավանդել Փենսիլվանիայի համալսարանում։ 1969 թվականին վերադարձել է Գերմանիա և դարձել Վյուրցբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր։ Հետագայում աշխատել է Էրթանգենի-Նյուրնբերգ համալսարանում (Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու քաղաք)։ 1983- 2003 թվականներին եղել է Հայդելբերգ քաղաքի քաղցկեղի հետազոտության գերմանական կենտրոնի ղեկավարը։


Հասարակական գործունեությունԽմբագրել

2016 թվականին Հարալդ Զուր Հաուզենը նամակ է գրել Գրինփիս միջազգային հասարակական բնապահպանական կազմակերպությանը, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը և աշխարհի բազմաթիվ երկրների կառավարություններին՝ կոչ անելով դադարեցնել պայքարը գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմի դեմ[15][16][17]։

Պարգևներ և մրցանակներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 Munzinger-Archiv — 1913.
  3. 3,0 3,1 Brockhaus Enzyklopädie
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #121279731 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2008/
  6. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  7. https://www.astda.org/recognition-awards/
  8. Robert Koch Award
  9. https://www.robert-koch-stiftung.de/index.php?article_id=15&clang=0
  10. GM Cancer Previous Prize Winners
  11. Notable Names Database — 2002.
  12. http://czlonkowie.pan.pl/czlonkowie/sites/WynikiWyszukiwania.html?s=HAUSEN,%20Harald%20zur
  13. https://www.ae-info.org/ae/User/Hausen_Harald
  14. www.ysmu.am https://www.ysmu.am/hy/main/update_your_browser/։ Վերցված է 2019-05-23 
  15. 107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs
  16. Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs)
  17. Список нобелевских лауреатов подписавших письмо