Կոնցերտ № 1 դաշնամուրի և նվագախմբի համար (Լիստ)

Կոնցերտ № 1 դաշնամուրի և նվագախմբի համար, Ֆերենց Լիստի ստեղծագործություններից է, գրված մի բեմոլ մաժոր տոնայնությամբ: Սկսել է ստեղծագործել 1830 թվականին և ավարտել` 1849 թվականին: Կոնցերտը կազմված է չորս մասից, որոնք կատարվում են առանց ընդհատման` 20 րոպե: Կոնցերտի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1855 թվականին` Վայմարում, որտեղ դիրիժոր Հեկտոր Լուի Բեռլիոզի հետ Ֆերենց Լիստը հանդես է եկել որպես մենակատար:

Ստեղծագործության առաջին տակտը

Կոնցերտ № 1 դաշնամուրի և նվագախմբի համար տերմինը հանդիպում է այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում.

Ստեղծման պատմությունըԽմբագրել

Լիստը կոնցերտը գրել է 19 տարեկանում, 1830 թվականին: 1849 թվականին ավարտել է աշխատանքը, սակայն 1853 թվականին նորից վերանայել և կատարել է շտկումներ: 1855 թվականին առաջին ներկայացման և 1856 թվականին հրատարակված աշխատանքներում նույնպես կատարվել են փոփոխություններ: Բելա Բարտոկը «Կոնցերտ № 1 դաշնամուրի և նվագախմբի համար» աշխատանքը բնութագրել է որպես պարբերական սոնատային ձևի առաջին կատարյալ կիրառումը, հիմնված վարիացիաների վրա:

  the first perfect realization of cyclic sonata form, with common themes treated on the variation principle
- Béla Bartók
 


Ստեղծագործության մասերըԽմբագրել

Կոնցերտ № 1 դաշնամուրի և նվագախմբի համար
Կոնցերտի առաջին և երկրորդ մաս
Օգնություն
Կոնցերտ № 1 դաշնամուրի և նվագախմբի համար
Կոնցերտի երրորդ և չորրորդ մաս
Օգնություն
  1. Allegro maestoso Նվագախումբը կատարում է ստեղծագործության հիմնական թեման[1]: Այնուհետև սկսվում է դաշնամուրային սուր ելևէջող հատվածը, որն ընդգրկում է չորս օկտավա, դաշնամուրի և կլառնետի հետ վեր է ածվում հանգիստ զուգերգի, հետո նորից անցնում հիմնական թեմային:
  2. Quasi adagio Թավջութակը և կոնտրաբասը մտնում են Ադաջիոյի մեջ, հանգիստ, երգող Կանտաբիլեով: Հետո դաշնամուրը զարգացնում է լարային գործիքների թեման և ֆորիսիմոյի մի մասը գագաթնակետին հասնելով` աստիճանաբար թուլացնում է դինամիկան: Կարճ դադարից հետո մտնում է ամբողջ նվագախումբը, թավջութակը նվագում է հիմնական թեման, իսկ դաշնամուրը տալիս է արագ և հապճեպ պատասխաններ: Այնուհետև փողային գործիքները սկսում են նվագել նոր մոտիվներով, իսկ դաշնամուրը նվագում է վերին ռեգիստրում և ավարտում հատվածը:
  3. Allegretto vivace — Allegro animato Այս բաժինը բացվում է հարվածային գործիք` եռանկյունով, ապա մտնում է լարային քառյակը: Այնուհետև դաշնամուրը նվագակցում է նույն մեղեդիով և զարգացնում այն, ներառելով նախորդ հատվածները, որոնք ստեղծագործությանը տալիս են յուրահատուկ ձև: Հատվածն ավարտվում է դաշնամուրի ձայնանցումով և ֆա մինոր ակորդով:
  4. Allegro marziale animato Նվագախումբը նվագում է նույն եղանակով, ինչպես նախորդ հատվածում` փողային գործիքներով: Հետագայում կոնցերտում հնչեցրած բոլոր հատվածները համակցվում են` ձևավորելով նոր մեղեդի: Վերջնական հատվածներում դաշնամուրը նվագում է տրիոլի և քառորդ նոտաներ` ցույց տալով բազմառիթմ: Ստեղծագործությունն ավարտվում է Ֆերենց Լիստի բնավորությանը համապատասխան աշխույժ ոճով: Վերջին մի քանի նոտաները կատարում է միայն նվագախումբը` առանց դաշնամուրի:

Նվագախմբի կազմըԽմբագրել

Նվագախումբը աշխատանքը կատարում է հետևյալ կազմով.

Արտաքին հղումներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. The Cambridge Companion to Liszt։ Cambridge Companions to Music։ Cambridge University Press։ 2005։ էջ 162։ ISBN 0-521-62204-2