Լուի դը Բրոյլ (ֆր.՝ Louis de Broglie, Լսել [dəbʁœj, օգոստոսի 15, 1892(1892-08-15)[1][2][3][…], Դյեպ - մարտի 19, 1987(1987-03-19)[1][2][3][…], Լուվեսյեն), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից։ Ֆրանսիայի ԳԱ իսկական անդամ (1933 թվականից) և անփոփոխ քարտուղար (1942 թ-ից)։ ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1958 թ-ից)։

Լուի դը Բրոյլ
ֆր.՝ Louis de Broglie
Broglie Big.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 15, 1892(1892-08-15)[1][2][3][…]
Դյեպ
Մահացել էմարտի 19, 1987(1987-03-19)[1][2][3][…] (94 տարեկան)
Լուվեսյեն
ԳերեզմանNeuilly-sur-Seine Old Communal Cemetery[4]
Բնակության վայր(եր)Նյոյի սյուր Սեն
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտությունֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, համալսարանի դասախոս, պատմաբան, ֆիզիկոս-տեսաբան և փիլիսոփա
Հաստատություն(ներ)Սորբոնի համալսարան
Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտտեսական ֆիզիկա
Պաշտոն(ներ)նախագահ, նախագահ և seat 1 of the Académie française?[5]
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն[1], Ֆրանսիական ակադեմիա[5], Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[1], ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, National Council?, Պապական գիտությունների ակադեմիա[6], International Academy of Quantum Molecular Science?, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Գիտության պատմության միջազգային ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՓարիզի գիտությունների ֆակուլտետ (1924)[7] և Ժանսոն-դը-Սայի լիցեյ (1909)[1]
Գիտական աստիճանդոկտոր[8] (1924)
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն
Գիտական ղեկավարՊոլ Լանժևեն
Եղել է գիտական ղեկավարԱլեքսանդրու Պրոկա[9], Նիկոլաս Կաբրերա[10], Jules Géhéniau?[11], Bernard d'Espagnat?[12], Jean-Louis Destouches?[13], Olivier Costa de Beauregard?[14], Cécile DeWitt-Morette?[15], Mioara Mugur-Schächter?[16], Mioara Mugur-Schachter?[17] և José António Vieira Vassalo Pereira?[17]
Հայտնի աշակերտներJean-Pierre Vigier?
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[18][19] Ակադեմիկական արմավենիների շքանշանի կոմանդոր CNRS ոսկե մեդալ[20] Մաքս Պլանկի անվան մեդալ Քալինգի մրցանակ[21] Հելմհոլցի մեդալ Լավալի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[22] Վարշավայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[1] Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ[1] Քաջալերումից մինչև պրոգրես ընկերության Մեծ ոսկե մեդալ և Officer of the Order of Leopold?[1]
ՀայրՎիկտոր դե Բրայլ
ՄայրPauline Célestine de La Forest d'Armaillé?
Ստորագրություն
Signature Louis de Broglie.svg
Louis de Broglie Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ավարտել է Փարիզի համալսարանը, ստացել պատմության (1909 թ.) և ճշգրիտ գիտությունների (1913 թ.) բակալավրի աստիճաններ։ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր (1926-1928 թթ.)։ 1928 թ-ից Ա․ Պուանկարեի անվան ինստիտուտի տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։ 1945 թ-ից Ֆրանսիայի ատոմային էներգիայի գերագույն հանձնաժողովի տեխ․ խորհըրդական, գրող-գիտնականների ֆրանսիական ասոցիացիայի պատվավոր նախագահ։ 1919 թ-ից աշխատել է եղբոր՝ Մորիս դը Բրոյլի լաբորատորիայում, ուր զբաղվել է ռենտգենյան ճառագայթների սպեկտրների և ֆոտոէֆեկտի հետագոտմամբ։ 1924 թ. առաջ, է քաշել տարրական մասնիկների այիքային հատկությունների հիպոթեզը, որն ընկած է քվանտամեխանիկական պատկերացումների հիմքում։ Բրոյլի աշխատանքները վերաբերում են ալիքային մեխանիկայի, ռենտգենյան ու գամմա-ճառագայթների, ռելյատիվիստական քվանտային մեխանիկայի, միջուկի կառուցվածքի, տարրական մասնիկների, արագացուցիչների, ատոմային էներգիայի և կիբեռնետիկայի պրոբլեմներին։ Բրոյլն իր դասախոսություններում և գիտահանրամատչելի գրքերում քննարկել է քվանտային մեխանիկայի, հարաբերականության տեսության փիլիսոփայական պրոբլեմները։ Քաչինգի մրցանակի դափնեկիր է (1952 թ.)։ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի է արժանացել էլեկտրոնի ալիքային բնույթի հայտնագործման համար (1929 թ.)։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.)Grup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  4. Find A Grave — 1995.
  5. 5,0 5,1 Académie française (ֆր.)
  6. http://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/deceased/de_broglie.html
  7. Agence bibliographique de l'enseignement supérieur (France) Système universitaire de documentation (ֆր.)Montpellier: ABES, 2001.
  8. http://www.sudoc.fr/026169460
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  10. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  11. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  12. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  13. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  14. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  15. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  16. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  17. 17,0 17,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  18. The Nobel Prize in Physics 1929Nobel Foundation.
  19. The Nobel Prize amountsNobel Foundation.
  20. http://www.cnrs.fr/fr/recherche/prix/medaillesor.htmNational Center for Scientific Research.
  21. List of Kalinga Prize Laureates
  22. https://www.ulaval.ca/notre-universite/prix-et-distinctions/doctorats-honoris-causa-de-luniversite-laval/liste-complete-des-recipiendaires-de-1864-a-aujourdhui.html#c154964Laval University.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 573