Լուի դը Բրոյլ (ֆր.՝ Louis de Broglie, Լսել [dəbʁœj) (օգոստոսի 15, 1892 - մարտի 19, 1987), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից։ Ֆրանսիայի ԳԱ իսկական անդամ (1933 թվականից) և անփոփոխ քարտուղար (1942 թ-ից)։ ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1958 թ-ից)։

Լուի դը Բրոյլ
ֆր.՝ Louis de Broglie
Broglie Big.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 15, 1892(1892-08-15)[1][2][3][…]
Դյեպ
Մահացել էմարտի 19, 1987(1987-03-19)[1][2][3][…] (94 տարեկան)
Լուվեսյեն
Բնակության վայր(եր)Նյոյի սյուր Սեն
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտությունֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր, պատմաբան և ֆիզիկոս-տեսաբան
Հաստատություն(ներ)Սորբոնի համալսարան
Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտտեսական ֆիզիկա
Պաշտոն(ներ)նախագահ, նախագահ և seat 1 of the Académie française?[4]
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Ֆրանսիական ակադեմիա[4], Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, National Council?, Պապական գիտությունների ակադեմիա[5], International Academy of Quantum Molecular Science?, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Գիտության պատմության միջազգային ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՓարիզի գիտությունների ֆակուլտետ (1924)[6]
Գիտական աստիճանդոկտոր[7] (1924)
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն
Գիտական ղեկավարՊոլ Լանժևեն
Եղել է գիտական ղեկավարԱլեքսանդրու Պրոկա[8], Նիկոլաս Կաբրերա[9], Jules Géhéniau?[10], Bernard d'Espagnat?[11], Jean-Louis Destouches?[12], Olivier Costa de Beauregard?[13], Cécile DeWitt-Morette?[14] և Mioara Mugur-Schächter?[15]
Հայտնի աշակերտներJean-Pierre Vigier?
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[16][17] Ակադեմիկական արմավենիների շքանշանի կոմանդոր CNRS ոսկե մեդալ[18] Մաքս Պլանկի անվան մեդալ Քալինգի մրցանակ[19] Հելմհոլցի մեդալ Լավալի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[20] Վարշավայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ և Քաջալերումից մինչև պրոգրես ընկերության Մեծ ոսկե մեդալ
ՀայրՎիկտոր դե Բրայլ
ՄայրPauline Célestine de La Forest d'Armaillé?
Ստորագրություն
Signature Louis de Broglie.svg
Louis de Broglie Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ավարտել է Փարիզի համալսարանը, ստացել պատմության (1909 թ.) և ճշգրիտ գիտությունների (1913 թ.) բակալավրի աստիճաններ։ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր (1926-1928 թթ.)։ 1928 թ-ից Ա․ Պուանկարեի անվան ինստիտուտի տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։ 1945 թ-ից Ֆրանսիայի ատոմային էներգիայի գերագույն հանձնաժողովի տեխ․ խորհըրդական, գրող-գիտնականների ֆրանսիական ասոցիացիայի պատվավոր նախագահ։ 1919 թ-ից աշխատել է եղբոր՝ Մորիս դը Բրոյլի լաբորատորիայում, ուր զբաղվել է ռենտգենյան ճառագայթների սպեկտրների և ֆոտոէֆեկտի հետագոտմամբ։ 1924 թ. առաջ, է քաշել տարրական մասնիկների այիքային հատկությունների հիպոթեզը, որն ընկած է քվանտամեխանիկական պատկերացումների հիմքում։ Բրոյլի աշխատանքները վերաբերում են ալիքային մեխանիկայի, ռենտգենյան ու գամմա-ճառագայթների, ռելյատիվիստական քվանտային մեխանիկայի, միջուկի կառուցվածքի, տարրական մասնիկների, արագացուցիչների, ատոմային էներգիայի և կիբեռնետիկայի պրոբլեմներին։ Բրոյլն իր դասախոսություններում և գիտահանրամատչելի գրքերում քննարկել է քվանտային մեխանիկայի, հարաբերականության տեսության փիլիսոփայական պրոբլեմները։ Քաչինգի մրցանակի դափնեկիր է (1952 թ.)։ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի է արժանացել էլեկտրոնի ալիքային բնույթի հայտնագործման համար (1929 թ.)։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։