Լուի դը Բրոյլ (ֆր.՝ Louis de Broglie, Լսել [dəbʁœj) (օգոստոսի 15, 1892 - մարտի 19, 1987), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից։ Ֆրանսիայի ԳԱ իսկական անդամ (1933 թվականից) և անփոփոխ քարտուղար (1942 թ-ից)։ ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1958 թ-ից)։

Լուի դը Բրոյլ
ֆր.՝ Louis de Broglie
Broglie Big.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 15, 1892(1892-08-15)[1][2][3][4][5][6]
Դյեպ
Մահացել էմարտի 19, 1987(1987-03-19)[1][2][3][4][5][6] (94 տարեկանում)
Լուվեսյեն
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտությունֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր, պատմաբան և ֆիզիկոս-տեսաբան
Հաստատություն(ներ)Սորբոնի համալսարան
Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտտեսական ֆիզիկա
Պաշտոն(ներ)նախագահ, նախագահ և seat 1 of the Académie française?[7]
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Ֆրանսիական ակադեմիա[7], Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, National Council?, Պապական գիտությունների ակադեմիա[8], IAQMS?, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Գիտության պատմության միջազգային ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՓարիզի գիտությունների ֆակուլտետ[9]
Գիտական աստիճանդոկտոր[10] (1924)
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն
Գիտական ղեկավարՊոլ Լանժևեն
Եղել է գիտական ղեկավարԱլեքսանդրու Պրոկա[11], Նիկոլաս Կաբրերա[12], Jules Géhéniau?[13], Bernard d'Espagnat?[14], Jean-Louis Destouches?[15], Olivier Costa de Beauregard?[16], Cécile DeWitt-Morette?[17] և Mioara Mugur-Schächter?[18]
Հայտնի աշակերտներJean-Pierre Vigier?
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[19][20] Ակադեմիկական արմավենիների շքանշանի կոմանդոր CNRS ոսկե մեդալ[21] Մաքս Պլանկի անվան մեդալ Քալինգի մրցանակ[22] Հելմհոլցի մեդալ Լավալի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[23] honorary doctor of the University of Warsaw? Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ և Քաջալերումից մինչև պրոգրես ընկերության Մեծ ոսկե մեդալ
Երեխա(ներ)չկա
ՀայրՎիկտոր դե Բրայլ
ՄայրPauline Célestine de La Forest d'Armaillé?
Ստորագրություն
Signature Louis de Broglie.svg
Louis de Broglie Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ավարտել է Փարիզի համալսարանը, ստացել պատմության (1909 թ.) և ճշգրիտ գիտությունների (1913 թ.) բակալավրի աստիճաններ։ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր (1926-1928 թթ.)։ 1928 թ-ից Ա․ Պուանկարեի անվան ինստիտուտի տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։ 1945 թ-ից Ֆրանսիայի ատոմային էներգիայի գերագույն հանձնաժողովի տեխ․ խորհըրդական, գրող-գիտնականների ֆրանսիական ասոցիացիայի պատվավոր նախագահ։ 1919 թ-ից աշխատել է եղբոր՝ Մորիս դը Բրոյլի լաբորատորիայում, ուր զբաղվել է ռենտգենյան ճառագայթների սպեկտրների և ֆոտոէֆեկտի հետագոտմամբ։ 1924 թ. առաջ, է քաշել տարրական մասնիկների այիքային հատկությունների հիպոթեզը, որն ընկած է քվանտամեխանիկական պատկերացումների հիմքում։ Բրոյլի աշխատանքները վերաբերում են ալիքային մեխանիկայի, ռենտգենյան ու գամմա-ճառագայթների, ռելյատիվիստական քվանտային մեխանիկայի, միջուկի կառուցվածքի, տարրական մասնիկների, արագացուցիչների, ատոմային էներգիայի և կիբեռնետիկայի պրոբլեմներին։ Բրոյլն իր դասախոսություններում և գիտահանրամատչելի գրքերում քննարկել է քվանտային մեխանիկայի, հարաբերականության տեսության փիլիսոփայական պրոբլեմները։ Քաչինգի մրցանակի դափնեկիր է (1952 թ.)։ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի է արժանացել էլեկտրոնի ալիքային բնույթի հայտնագործման համար (1929 թ.)։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  2. 2,0 2,1 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  3. 3,0 3,1 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 Munzinger-Archiv — 1913.
  6. 6,0 6,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. 7,0 7,1 Ֆրանսիական ակադեմիա — 1635.
  8. http://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/deceased/de_broglie.html
  9. SUDOC — 2001.
  10. http://www.sudoc.fr/026169460
  11. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  12. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  13. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  14. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  15. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  16. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  17. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  18. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  19. The Nobel Prize in Physics 1929Nobel Foundation.
  20. The Nobel Prize amountsNobel Foundation.
  21. http://www.cnrs.fr/fr/recherche/prix/medaillesor.htmNational Center for Scientific Research.
  22. List of Kalinga Prize Laureates
  23. https://www.ulaval.ca/notre-universite/prix-et-distinctions/doctorats-honoris-causa-de-luniversite-laval/liste-complete-des-recipiendaires-de-1864-a-aujourdhui.html#c154964Université Laval.


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։