Բացել գլխավոր ցանկը

Լեոպոլդ Կրոնեկեր (անգլ.՝ Leopold Kronecker, 7-ը դեկտեմբերի 1823, Լիգնից, Գերմանիա, այժմ՝ Լեգնիցա, Լեհաստան - 29-ը դեկտեմբերի 1891, Բեռլին, Գերմանիա), գերմանացի մաթեմատիկոս, ով աշխատել է թվերի տեսության, հանրահաշվի ու տրամաբանության ոլորտներում։ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի օտարազգի անդամ-թղթակից (1872), Բեռլինի ԳԱ անդամ (1861), Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր: Նա քննադատել է Գեորգ Կանտորի բազմությունների տեսությունը։ Հայտնի է իր "Die ganzen Zahlen hat der liebe Gott gemacht, alles andere ist Menschenwerk" ("Աստված ստեղծել է միայն ամբողջ թվերը, մնացածը մարդու ձեռքի գործն է") արտահայտությամբ[11]։ Կրոնեկերը Էռնստ Էդուարդ Կումմերի ուսանողն ու մտերիմ ընկերն էր, հայտնի ֆիզիոլոգ Հուգո Կրոնեկերի (1830—1914) եղբայրը: Նա շարունակել է Կումմերի աշխատությունները քառակուսային ձևերի ու խմբերի տեսությունների մասին:Ծնվել է հրեաների ընտանիքում, բայց մահից մեկ տարի առաջ ընդունել է քրիստոնեություն[12][13](անգլ.):

Լեոպոլդ Կրոնեկեր
գերմ.՝ Leopold Kronecker
Leopold Kronecker.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 7, 1823(1823-12-07)[1][2][3][4][5][6]
Լեգնիցա, Silesia Province, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական միություն[3]
Մահացել էդեկտեմբերի 29, 1891(1891-12-29)[1][2][3][4][5] (68 տարեկանում)
Բեռլին, Գերմանիա[7]
ԳերեզմանՍուրբ Մաթևոսի հին գերեզմանատուն[8]
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Գերմանական միություն
Flag of the German Empire.svg Գերմանական կայսրություն
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտթվերի տեսություն և մաթեմատիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն[4], Լեոպոլդինա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա[4] և Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԲոննի համալսարան, Հումբոլդտի համալսարան և Վրոցլավի համալսարան[4]
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր[4] (օգոստոսի 14, 1845)
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[2]
Գիտական ղեկավարՅոհան Էնկե[9] և Պետեր Գուստավ Լըժյոն Դիրիխլե[9]
Եղել է գիտական ղեկավարKurt Hensel?[10], Adolf Kneser?[10], Ernst Kötter?[10], Mathias Lerch?[10], Franz Mertens?[10], Jules Molk?[10], Ludwig Schlesinger?[10] և Paul Stäckel?[10]
Հայտնի աշակերտներDmitry Selivanov? և Էդմունդ Հուսերլ
ՊարգևներԼոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Leopold Kronecker Վիքիպահեստում

Բովանդակություն

ԿենսագրությունԽմբագրել

Լեոպոլդ Կրոնեկերը ծնվել է 1823 թվականին դեկտեմբերի 7ին Պրուսիայի Լիգնից քաղաքում (այժմ` Լեգնիցա, Լեհաստան) ապահովված հրեաների ընտանիքում: Ծնողները` Իսիդորն ու Յոհաննան, իրենց երեխաների կրթությունը վերցրել էին իրենց վրա և կրթում էին տանը: Լեոպոլդի կրտսեր եղբայրը` Հուգո Կրոնեկերը նույնպես գիտական ուղով գնաց: Այժմ նա հայտնի է ֆիզիոլոգիայի ոլորտում իր անգնահատելի ավանդի համար: Ավելի ուշ Լեոպոլդը ընդունվում է Լիգնիցի գիմնազիա, որտեղ հետաքրքրվում էր միաժամանակ գիտություններով, պատմությամբ ու փիլիսոփայությամբ: Դրան զուգահեռ նա հաճախում էր գիմնաստիկայի ու լողի խմբակների: Գիմնազիայում նրա ուսուցիչներից էր Էռնստ Կումմերը, ով նկատեց ու խրախուսեց տղայի հետաքրքրությունը մաթեմատիկայի նկատմամբ:[14](անգլ.):

Գիտական գործունեությունԽմբագրել

Մաթեմատիկայի «հանրահաշվացման» կողմնակից էր, և հատկապես կողմ էր, որ դա արվի ամբողջ թվերի միջոցով, քանի որ նրա կարծիքով դա ամենաիրական բազմությունն է: Այդ հայացքները պաշտպանելով նա համառ քննարկումների մեջ էր Վեյերշտրասի տեսական-ֆունցիոնալ ու Կանտորի տեսական-բազմությունների դպրոցների մասին:

Պատվավոր կոչումներԽմբագրել

Կրոնեկերը մի շարք ակադեմիաների անդամ է՝

  • Գիտությունների Պրուսական ակադեմիա (1861)
  • French Academy of Sciences (1868)
  • Թագավորական հասարակություն (1884)

25624 Կրոնեկեր աստերոիդն անվանակոչվել է նրա անունով։

ՀրապարակումներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118567020 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 Cantor Kronecker, Leopold // Allgemeine Deutsche BiographieL: 1906. — Vol. 51. — S. 393–395.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  5. 5,0 5,1 SNAC — 2010.
  6. Indiana Philosophy Ontology Project
  7. Кронекер Леопольд // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. http://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/egab/eg.pl?fieldname=grab&search=messel&Search=Start
  9. 9,0 9,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 10,7 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  11. The English translation is from Gray. In a footnote, Gray attributes the German quote to: "Weber 1891/92, 19, quoting from a lecture of Kronecker's of 1886."
    Gray, Jeremy (2008), Plato's Ghost: The Modernist Transformation of Mathematics, Princeton University Press, p. 153, https://books.google.am/books?id=ldzseiuZbsIC&q=%22God+made+the+integers%2C+all+else+is+the+work+of+man.%22#v=snippet&q=%22God%20made%20the%20integers%2C%20all%20else%20is%20the%20work%20of%20man.%22&f=false 
    Weber, Heinrich L. 1891-2. Kronecker. Jahresbericht der Deutschen Mathematiker-Vereinigung 2:5-23. (The quote is on p. 19.)
  12. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ MacTutor անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  13. [1] Jewish Encyclopedia. Funk and Wagnalls, 1901—1906
  14. James Ioan Mackenzie (2009)։ Driven to Innovate A Century of Jewish Mathematicians and Physicists։ Peter Lang։ էջեր 90–94։ ISBN 978-1-906165-22-2