Բացել գլխավոր ցանկը

Իլյա Ճավճավաձե (վրաց.՝ ილია ჭავჭავაძე, հոկտեմբերի 27 (նոյեմբերի 8), 1837, Ղվարել, Կախեթի մարզ, Վրաստան[1] - օգոստոսի 30 (սեպտեմբերի 12), 1907, Ծիծամուր, Սագուրամո, Մցխեթի շրջան, Մցխեթ-Մթիանեթ, Վրաստան), Վրաստանի 19-րդ դարի երկրորդ կեսի գաղափարական առաջնորդներից, հրապարակախոս, բանաստեղծ, վրաց նոր գրականության և գրական նոր լեզվի հիմնադիր (Ակակի Ծերեթելիի հետ միասին), վրաց եկեղեցու սուրբ։

Իլյա Ճավճավաձե
վրաց.՝ ილია ჭავჭავაძე
Ilia Tchavtchavadze.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 27 (նոյեմբերի 8), 1837
ԾննդավայրՂվարել, Կախեթի մարզ, Վրաստան[1]
Վախճանվել էօգոստոսի 30 (սեպտեմբերի 12), 1907 (69 տարեկանում)
Վախճանի վայրԾիծամուր, Սագուրամո, Մցխեթի շրջան, Մցխեթ-Մթիանեթ, Վրաստան
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, բանաստեղծ, հրատարակիչ, փիլիսոփա, գրող, պատմաբան և լրագրող
Լեզուռուսերեն և վրացերեն[2]
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Գրական ուղղություններռեալիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներQ16370990? և Q12863005?
Signature of Ilia Chavchavadze.svg
Իլյա Ճավճավաձե Վիքիքաղվածքում
Իլյա Ճավճավաձե Վիքիդարանում
Ilia Chavchavadze Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է Կախեթի մարզի Ղվարելի գյուղում, մեծահարուստ ֆեոդալի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի գյուղում, 1848-1951 թթ. ուսանել է Թբիլիսիի մասնավոր պանսիոններից մեկում, 1852-1956 թթ.՝ Թբիլիսիի գիմնազիայում, իսկ 1857-1961 թթ.՝ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 4-րդ կուրսի դասընթացները կիսատ թողնելով՝ վերադարձել է հայրենիք և մինչև 60-ական թթ.-ի վերջը աշխատել արդարադատության բնագավառում, այնուհետև տեղափոխվել Թբիլիսի և ամբողջովին նվիրվել գրական, հասարակական, քաղաքական և կուլտուր-լուսավորական գործունեության։

1906 թվականին ընտրվել է պետական խորհրդի անդամ, հարել դեպուտատներ ձախ թևին։

Սպանվել է 1907 թվականին՝ ցարական ինքնակալության պահնորդական բաժանմունքի գործակալների կողմից[3]:

Ճավճավաձեն և հայերըԽմբագրել

Ճավճավաձեն հայտնի էր իր ընդգծված հակահայկական կեցվածքով, որն իր արտացոլումն է գտել 1902 թ. հրատարակված «Հայ գիտնականներն ու հառաչող քարերը» հոդվածում։ Իր ղեկավարած «Իվերիա» պարբերականում վերատպում էր Վ. Վելիչկոյի հայատյաց ակնարկները։

Իլյա Ճավճավաձեն հայերենԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 Чавчавадзе Илья Григорьевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. Վրացական պոեզիա։ Երևանի համալսարանի հրատարակչություն։ 1983։ էջ էջ 414 
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Իլյա Ճավճավաձե հոդվածին
Վիքիդարանը ունի բնօրինակ գործեր, որոնց հեղինակն է՝