Բացել գլխավոր ցանկը

Էրազմ Ռոտերդամցի

Էրազմ Ռոտերդամցի (Desiderius Erasmus Roterodamus, հոկտեմբերի 28, 1466[1][2], Ռոտերդամ, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[1] - հուլիսի 12, 1536[3], Բազել, Շվեյցարիա[1]), նիդեռլանդական հումանիստական գրականության ամենաականավոր դեմքը։

Picto infobox auteur.png
Էրազմ Ռոտերդամցի
Erasmus Roterodamus
Holbein-erasmus.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 28, 1466[1][2] Ռոտերդամ, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[1]
Մահացել է հուլիսի 12, 1536[3] (69 տարեկանում) Բազել, Շվեյցարիա[1]
բնական մահով
Գերեզման Բազելի տաճար
Քաղաքացիություն Seventeen Provinces
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ուղղություն Վերածննդի դարաշրջանի փիլիսոփայություն
Մասնագիտություն թարգմանիչ, փիլիսոփա, աստվածաբան, ուսուցիչ, ակնարկագիր, աստվածաշնչի թարգմանիչ, գրող, Lady Margaret's Professor of Divinity, latinist և քահանա
Հաստատություն(ներ) Old University of Leuven
Գործունեության ոլորտ Christian philosophy և renaissance humanism
Ալմա մատեր Փարիզի համալսարան, Քուինս Քոլեջ և Քեմբրիջի համալսարան
Գիտական աստիճան Doctor of Divinity (1506)
Տիրապետում է լեզուներին լատիներեն
Գիտական ղեկավար Jan Standonck[4] և Alexander Hegius von Heek[5]
Եղել է գիտական ղեկավար Wolfgang Capito[6] և Jacob Milich[7]
Ազդվել է էպիկուրիզմ, Կիկերոն և Ջովաննի Պիկո Դելլա Միրանդոլա
Ուսուցիչ George Hermonymus, Alexander Hegius von Heek, Jan Standonck և John Colet
Աշակերտներ Gabriel Mudaeus և Richard Croke
Desiderius Erasmus Վիքիպահեստում

Բովանդակություն

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է Ռոտերդամ քաղաքում, ծագումով հոլանդացի էր, հոլանդական մի բյուրգերի «ապօրինի զավակը»։ Վաղ հասակից, զրկվելով ծնողներից` նա ստիպված է լինում վանք մտնել թե՛ իր գոյությունը պահպանելու, թե՛ ուսումը շարունակելու նպատակով։ Այստեղ նա մնում է մոտ երկու և կես տարի։ Նա ամբողջ ժամանակը նվիրում է ուսման գործին, սովորում է դասական լեզուներ և ուսումնասիրում հին հունական ու հռոմեական գրողների գործերը։ Վանքից դուրս գալով` 1496-ին ուսումը շարունակելու նպատակով գնում է Փարիզ։ Այնուհետև սկսում է ճանապարհորդություններ կատարել Եվրոպայում, լինում է իր հայրենքում, Նիդերլանդներում, Իտալիայում, ապա անցնում է Անգլիա։ Քեմբրիջի համալսարանում դասավանդում է հունարեն և աստվածաբանություն։ Ծանոթանում է Թոմաս Մորի հետ և դառնում նրա ամենամոտ բարեկամներից մեկը։

Վերադառնալով Անգլիայից` նա ապրում է Գերմանիայում, մի քանի տարի ծառայում է Կառլոս V-ի պալատում։ Կյանքի վերջին տարիներին անցկացնում է Շվեյցարիայում, որտեղ էլ մահանում է[8]։

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

  • «Գովք հիմարության» (թարգմանվել է հայերեն Վահե Միքայելյանի կողմից[9])
  • «Դատողություն կամքի ազատության մասին»
  • «Քրիստոնյա մարտիկի զենքը»

Էրազմ Ռոտերդամցին հայերենԽմբագրել

  • Գովք հիմարության, Ե., Հայպետհրատ, 1964, 343 էջ: Ռուսերենից թարգմ.՝ Վ. Միքայելյան:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Эразм Роттердамский // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 http://webdept.fiu.edu/~mirandas/bios1535.htm#Erasmus
  3. 3,0 3,1 3,2 http://www.biografischportaal.nl/persoon/29366356
  4. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  5. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  6. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. Հ. Մամիկոնյան (1961)։ Արտասահմանյան գրականության պատմություն (վերածննության դարաշրջան)։ Երևան: Հայպետուսմանկհրատ։ էջ էջ 243 
  9. Գովք հիմարության։ [Վեպ] / Է. Ռոտերդամցի; Թարգմ.՝ Վ. Միքայելյան; Ծանոթագր.՝ Լ. Պինսկի; Խմբ.՝ Ի. Կարումյան. - Երևան։ Հայպետհրատ, 1964. - 343 էջ։
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են