Զինաիդա Վոլկոնսկայա

Արքայադուստր Զինաիդա Ալեքսանդրովնա Վոլկոնսկայա (Зинаида Александровна Волконская; դեկտեմբերի 3 (14), 1789[1][2] կամ դեկտեմբերի 3 (14), 1792[3][4], Դրեզդեն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[1][2] և Թուրին, Սարդինիայի թագավորություն, Իտալիա[3][5] - փետրվարի 5, 1862(1862-02-05)[1][3][6][…], Հռոմ, Պապական մարզ[3][1][5][…]), ռուս գրող, բանաստեղծուհի, երգիչ, երգահան, սալոնիստ և ֆրեյլինա, XIX դարի ռուսական մշակութային կյանքում կարևոր գործիչ։ Որպես սիրողական օպերային երգչուհի հանդես է եկել Փարիզում և Լոնդոնում։

Զինաիդա Վոլկոնսկայա
Դիմանկար
Ծնվել էդեկտեմբերի 3 (14), 1789[1][2] կամ դեկտեմբերի 3 (14), 1792[3][4]
ԾննդավայրԴրեզդեն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[1][2] կամ Թուրին, Սարդինիայի թագավորություն, Իտալիա[3][5]
Մահացել էփետրվարի 5, 1862(1862-02-05)[1][3][6][…]
Մահվան վայրՀռոմ, Պապական մարզ[3][1][5][…]
ՔաղաքացիությունFlag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտությունֆրեյլինա, գրական սալոնի տեր, օպերային երգչուհի, կոմպոզիտոր, բանաստեղծուհի, գրող և երգչուհի
ԱմուսինNikita Volkonsky?[3]
Ծնողներհայր՝ Aleksandr Beloselsky-Belozersky?, մայր՝ Varvara Tatishcheva?
Commons-logo.svg Zinaida Volkonskaya Վիքիպահեստում
Դիմանկար, հեղինակ՝ Օրեստ Կիպրենսկի

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է Թուրինում ռուս դեսպան, իշխան Ալեքսանդր Բելոսելսկի-Բելոզյորսկու ընտանիքում, որը հայրական կողմով սերում էր Բելոզյորսկ քաղաքի միջնադարյան տիրակալներից։ Մայրը Տատիշչևի տոհմից էր, Ռյուրիկովիչների ազգակցուհի։

1808 թվականին Պրուսիայի Լուիզա թագուհու պալատական ֆրեյլինաներից էր և մտերիմ էր Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր I-ին, որը դարձել է նրա ցմահ նամակագրական ընկերն ու գուցե սիրեկանը։ Բամբասանքներից խուսափելու համար 1810 թվականին ամուսնացել է Ալեքսանդրի ադյուտանտ իշխան Նիկիտա Վոլկոնսկու հետ։ Նրանք աչքի են ընկել Վիեննայի և Վերոնայի վեհաժողովներում։

1817 թվականին տեղափոխվել է Ռուսաստան, իսկ 1822 թվականին՝ Մոսկվա։ 1820-ական թվականներին հյուսիսի «Կորիննան» Մոսկվայի Տվերսկայա փողոցի մի առանձնատան մեջ ուներ գրական և երաժշտական սրահ։ Ադամ Միցկևիչը, Եվգենի Բարատինսկին, Դմիտրի Վենեվիտինովը և Ալեքսանդր Պուշկինը հաճախ էին հյուրընկալվում նրա տանը։ Պուշկինը նրան բանաստեղծորեն անվանել է «Երաժշտության և գեղեցկության թագուհի»։

 
Զինաիդայի սալոնը Մոսկվայում, նկարիչ՝ Գրիգորի Մյասոեդով

Ալեքսանդր I-ի մահից հետո նրա ամուսնու եղբայրը՝ Սերգեյ Վոլկոնսկին, կազմակերպել է դեկաբրիստների ապստաբությունը նրա իրավահաջորդ Նիկոլայ I-ի դեմ։ Դեկաբրիստներին աքսորել են Սիբիր, և նրանց կանայք որոշել են հետևել ամուսիններին։ Զինաիդան հրաժեշտի երեկույթ է կազմակերպել այս կանանց համար՝ հարուցելով թագավորի դժգոհությունը։ Նրան սկսել են կասկածել գաղտնի կաթոլիկություն ընդունելու և հավանաբար Հիսուսի միաբանության գործակալ լինելու մեջ։

Այս ճնշումները ստիպել են Զինաիդային 1829 թվականին տեղափոխվել Հռոմ։ Նրան ուղեկցել են որդին և որդու դաստիարակ Ստեփան Շևիրևը։ Հռոմում բնակվել է մի շարք առանձնատներում, այդ թվում՝ Պալացցո Պոլիում, Վոլկոնսկայայի վիլլայում և այլուր։ Նրա սրահի մշտական այցելուների թվում էին Կառլ Բրյուլովը, Ալեքսանդր Իվանովը, Բերտել Տորվալդսենը, Վինչենցո Կամուչինին, Ստենդալը և Վալտեր Սքոթը։ Նիկոլայ Գոգոլն իր «Մեռած հոգիների» մեծ մասը գրել է նրա վիլլայում։

Արքայադուստր Վոլկոնսկայան մահացել է թոքաբորբից (հավանաբար այն բանից հետո, երբ իր տաք վերարկուն փողոցում տվել է մի տարեց կնոջ) և թաղվել է Santi Vincenzo e Anastasio a Trevi գերեզմանոցում։ Մարիա Ֆեյրուեդերի կողմից գրված նրա անգլերեն կենսագրությունը՝ «Ուխտագնաց արքայադուստր. Արքայադուստր Զինաիդա Վոլկոնսկու կյանքը»[7] հրատարակվել է 1998 թվականին։


Անգլերեն թարգմանություններԽմբագրել

  • The Dream: A Letter, (story), from An Anthology of Russian Women's Writing, 1777-1992, Oxford, 1994. 0-19-871505-6

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել