Ֆրից Շտերն

ամերիկացի պատմաբան

Ֆրից Շտերն (գերմ.՝ Fritz Richard Stern; փետրվարի 2, 1926(1926-02-02)[1][2][3][…], Վրոցլավ, Lower Silesia Province, Պրուսիայի ազատ պետություն, Վայմարյան Հանրապետություն[4] - մայիսի 18, 2016(2016-05-18)[5][6][1][…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), գերմանահրեական ծագմամբ ամերիկացի պատմաբան:

Ֆրից Շտերն
STERNFFM.jpg
Ծնվել էփետրվարի 2, 1926(1926-02-02)[1][2][3][…]
Վրոցլավ, Lower Silesia Province, Պրուսիայի ազատ պետություն, Վայմարյան Հանրապետություն[4]
Մահացել էմայիսի 18, 2016(2016-05-18)[5][6][1][…] (90 տարեկան)
Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա և Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունպատմաբան, ոչ գեղարվեստական գրող և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Կոլումբիայի համալսարան, Ենայի համալսարան, Կոռնելի համալսարան և Բեռլինի ազատ համալսարան
Գործունեության ոլորտպատմագրություն
ԱնդամակցությունԲեռլին-Բրանդենբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Լեզվի և պոեզիայի գերմանական ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն
Ալմա մատերԿոլումբիայի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[7]
Ազդվել էLionel Trilling?
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Գուգենհայմի կրթաթոշակ Մեծ Խաչ աստղով և ուսի ժապավենով Գերմանական գրավաճառների խաղաղության պարգև[8] Marion Dönhoff Award? Q17353958? Դոկտոր Լեոպոլդ Լուկասի մրցանակ Լեո Բաեքի մեդալ Deutscher Nationalpreis? honorary doctor of the University of Wrocław? Օքսֆորդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր և Փրինսթոնի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
Ամուսին(ներ)Elisabeth Sifton?
ՄայրCatherine Stern?
Fritz Stern Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ֆրից Շտերնը հայրը եղել է բժիշկ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի վետերան: Մայրը եղել է ուսուցչուհի, դասագրքերի հեղինակ, դպրոցական կրթության բարեփոխիչ: 19-րդ դարի վերջին ընտանիքը հուդայականությունից հրաժարվել և լյութերականություն է ընդունել: Ֆրիցը կնքվել և անվանվել է պապի անունով, ով հայտնի քիմիկոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ֆրից Հաբերն էր: Նա նույնպես ժամանակին ընդունել է լյութերականություն: 1938 թվականին ընտանիքը, փախչելով նացիստներից, տեղափոխվել է ԱՄՆ և հիմնվել Նյու Յորքում: Ֆրից Շտերնը ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանը, իսկ 1953- 1997 թվականներին դասավանդել այնտեղ:

Գիտական գործունեությունԽմբագրել

Ֆրից Շտերնի գիտական հետաքրքրությունների կենտրոնում են գերմանացիների և հրեաների հարաբերությունները 19-20-րդ դարերում՝ գերմանական նացիոնալիզմի վերելքի, հակասեմականության, քսենոֆոբիայի, «հատուկ ճանապարհի» գաղափարախոսության, նացիզմի ձևավորման և զարգացման, Հոլոքոստի սկսման և ծավալման շրջանակներում: Նրա բոլոր աշխատությունները թարգմանվել են աշխարհի տարբեր լեզուներով:

ԱշխատություններԽմբագրել

  • Մշակութային հուսահատության քաղաքականությունը: Աշխատանք գերմանական գաղափարախոսության վերելքի մասին (1963)
  • Պատմության տարբերակումները. Վոլտերից մինչ մեր օրերը (1970)
  • Ոսկի և երկաթ. Բիսմարկը, Բլեյքրոդերը և Գերմանական կայսրության հիմնադրումը (1977)
  • Ապազատականացման ձախողումները: Էսսեներ Գերմանիայի ժամանակակից քաղաքական մշակույթի մասին (1973)
  • Գերմանիա 1933. 50 տարի անց (1983)
  • Երազանքներ և շփոթություններ.գերմանական պատմության դրաման (1987)
  • Էյնշտեյնի գերմանական աշխարհը (1999)
  • Հինգ Գերմանիաներ, որոնք ես գիտեմ (2006, հիշողություններ)
  • Ոչ սովորական մարդիկ Դետրիխ Բոնհոֆֆեր և Հանս ֆոն Դոհնայի, and Hans von Dohnanyi, Հիտլերի դեմ են դուրս գալիս եկեղեցին և պետությունը (Էլիզաբեթ Շիֆթոնի համահեղինակությամբ), (New York Review Books Collections: 2013, ISBN 978-1590176818:

ՃանաչումԽմբագրել

Ֆրից Շտերնը 1999 թվականին արժանացել է «Գերմանացի գրավաճառների խաղաղության մրցանակին»: 2002 թվականին դարձել է Վրոցլավի համալսարանի պատվավոր դոկտոր: 2006 թվականին արժանացել է Գերմանիայի պատվավոր շքանշանի: 2007 թվականին Բեռլինի հրեական թանգարանի կողմից արժանացել է «համբերության մրցանակի»: 2009 թվականին արժանացել է «Մարիոն Դենգոֆի միցանակի» և այլ մրցանակների:

ԳրականությունԽմբագրել

  • Fritz Stern at 70/ Marion Fishel Deshmukh, Jerry Z. Muller, eds. Washington: German Historical Institute, 1997

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել