Սամցխե-Ջավախեթի մարզ

մարզ Վրաստանում
(Վերահղված է Սամցխե-Ջավախքից)

Սամցխե-Ջավախեթի մարզ (վրացերեն՝ სამცხე-ჯავახეთის მხარე՝ Սամցխե-Ջավախեթիս մխարե), վարչական միավոր Վրաստանի հարավարևմուտքում։ Սահմանակից է հարավից Հայաստանի Շիրակի մարզին, արևմուտքից՝ Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետությանը, հյուսիս-արևմուտքից՝ Գուրիայի, հյուսիսից՝ Իմերեթի, հյուսիս-արևելքից՝ Շիդա Քարթլիի, արևելքից՝ Քվեմո Քարթլիի մարզերին։ Վարչական կենտրոնը Ախալցխա քաղաքն է։

Picto infobox map.png
Սամցխե-Ջավախեթի մարզ
სამცხე-ჯავახეთი
Სამცხე ჯავახეთი ზამთარში 5.jpg
ԵրկիրՎրաստան Վրաստան
ԿարգավիճակՄխարե
Մտնում էՎրաստան
ՎարչկենտրոնԱխալցխա
ՆահանգապետԳեորգի Խաչիձե
Պաշտոնական լեզուներվրացերեն
Բնակչություն (2014)160 504
Ազգային կազմհայեր (50,5%),
վրացիներ (48,3%),
ռուսներ (0,4%),
օսեր և հույներ (0,3%)[1]
Կրոնական կազմՎրաց Ուղղափառ եկեղեցի (45,24%),
Հայ Առաքելական եկեղեցի (39,95%),
Կաթոլիկ եկեղեցի (9,36%),
մուսուլմաններ (3,78%)[2]
Տարածք6413
Samtskhe-Javakheti region highlighted on the map of Georgia.svg
Հիմնադրված է1995 թ.
Ժամային գոտիUTC+4
ISO 3166-2 կոդGE-SJ
samtskhe-javakheti.gov.ge(վրաց.)

ՊատմությունԽմբագրել

Ժամանակակից Սամցխե-Ջավախեթի մարզի մի մասը հայկական պատմական Ջավախքն է։ Վերջինս դարեր առաջ բնակեցված է եղել հայերով, սակայն 387 թվականի Հայաստանի առաջին բաժանումից հետո հայկական որևէ պետության մաս չի կազմել։ Հայերի՝ այստեղ վկայելու մասին վկայում են տեղի պատմական հուշարձանները։ Ժամանակակից ջավախահայերի բացարձակ մեծամասնությունը, սակայն, ոչ թե այդ հայերի, այլ 1828-29 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո Էրզրումից ու Կարսից գաղթածների հետնորդնեն են։ Մինչև 1921 թվականին Ախալքալաքի գավառը, լինելով Ռուսական կայսրության Թիֆլիսի նահանգի մաս, վիճելի է համարվել և խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո մնացել է Վրաստանի տարածքում։ Համաձայն ջավախահայության՝ Վրաստանի ազգայնամոլական քաղաքականությունը հետապնդում է հայությանը այս երկրամասում հայրենազրկելու նպատակներ։ Վրաստանի իշխանություններն, իրենց հերթին, մարզի հայ բնակչությանը մեղադրում են անջատողական ձգտումներ ունենալու մեջ։

Վարչական բաժանումԽմբագրել

Սամցխե-Ջավախեթի մարզը կազմված է 6 շրջաններից՝ Ախալքալաք, Նինոծմինդա, Ասպինձա, Ախալցխա, Բորժոմ և Ադիգեն:

ԲնակչությունԽմբագրել

Սամցխե-Ջավախեթի մարզի տարածքը 6413 կմ² է։ Ըստ 2002 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալների՝ նահանգի բնակչության (207 598) 54,6% կազմում են հայերը[3], իսկ 2014 թվականին այստեղ ապրում էր 160 504 մարդ (50,5%)։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել