Ռոյ Գլաուբեր (անգլ.՝ Roy Jay Glauber, սեպտեմբերի 1, 1925(1925-09-01)[1][2][3][4][5][6], Նյու Յորք, Նյու Յորք[7] - դեկտեմբերի 26, 2018(2018-12-26)[3][5], Նյութոն, Միդլսեքս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Հարվարդի համալսարանում։ 2005 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է «օպտիկական կոհերենտության քվանտային տեսության մեջ ներդրման համար»: Հանդիսանում է Հարվարդի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր:

Ռոյ Գլաուբեր
Roy Jay Glauber
Roy Glauber Dec 10 2005.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 1, 1925(1925-09-01)[1][2][3][4][5][6]
Նյու Յորք, Նյու Յորք[7]
Մահացել էդեկտեմբերի 26, 2018(2018-12-26)[3][5] (93 տարեկանում)
Նյութոն, Միդլսեքս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Հարվարդի համալսարան, Արիզոնայի համալսարան, Լեյդենի համալսարան և Լեյդենի համալսարան[4]
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Եվրոպական ակադեմիա[8]
Ալմա մատերՀարվարդի համալսարան և Բրոնքսի գիտությունների ավագ դպրոց
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն
Գիտական ղեկավարՅուլիան Շվինգեր[9]
Եղել է գիտական ղեկավարDaniel J. Kleitman?[10], Leo Kadanoff?[11] և Dan Walls?[12]
ՊարգևներԳուգենհայմի կրթաթոշակ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[13][14] Ալբերտ Մայքլսոնի անվան մեդալ Մաքս Բոռնի մրցանակ Ալեքսանդր ֆոն Հումբոլդտի կրթաթոշակ Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ Մաթեմատիկական ֆիզիկայի Դենի Հայնեմանի մրցանակ[15] Հումբոլդտի մրցանակ Վալենսիայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[16] և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Roy J. Glauber Վիքիպահեստում

ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ է 1988 թվականից[17], ինչպես նաև Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ 1997 թվականից[18]:

ԿենսագրությունԽմբագրել

Սերում է հրեաների ընտանիքից, հոր կողմից Ավստրո-Հունգարական կայսրությունից և Պրուսիայից և մոր կողմից Ռուսական կայսրությունից: Ավարտել է Նյու-Յորքի Բրոնքսի գիտական դպրոցը: 1941 թվականից սովորել է Հարվարդի համալսարանում (Քեմբրիջ): Ուսանողության ընթացքում, երկրորդ կուրսից սկսած մասնակցել է Մանհեթենյան նախագծում, որտեղ զբաղվում էր ռումբի կրիտիկական զանգվածի հաշվարկով: Այն ժամանակ նա միայն 18 տարեկան էր: Երկու տարի նախագծին մասնակցելուց հետո շարունակել է ուսումը, և ստացել է բակալավրի աստիճան 1946 թվականին և դոկտորական աստիճան 1949 թվականին: 1976 թվականից աշխատում է Հարվարդում որպես պրոֆեսոր: Տարբեր տարիներին աշխատել է ՑԵՌՆում, Լեյդենի համալսարանում և Փարիզի Քոլեջ դե Ֆրանսում:

ԱշխատանքԽմբագրել

Զբաղվել է քվանտային օպտիկայի ասպարեզի հետազոտություններով: Մշակել է ճառագայթման կոհերենտության մաթեմատիկական նկարագրությունը: Ներմուծել է սեղմված լույս հասկացությունը: Զբաղվել է նաև բարձր էներգիայով մասնիկների և հադրոնների բախումներով:

2005 թվականին ստացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ, մրցանակի մյուս կեսը շնորհվել է Ջոն Հոլին և Թեոդոր Հենշին:

ՄրցանակներԽմբագրել

Հասարակական գործունեությունԽմբագրել

2016 թվականին, այլ նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների հետ ստորագրել է բաց նամակ ուղղված Գրինփիս-ին, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը և աշխարհի պետությունների կառավարություններին, որը կոչ էր անում դադարեցնել պայքարը Գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների դեմ[19][20][21]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 SNAC — 2010.
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարան — 1937.
  4. 4,0 4,1 4,2 Leidse Hoogleraren
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  6. 6,0 6,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  7. 7,0 7,1 7,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #132439964 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  8. https://www.ae-info.org/ae/User/Glauber_Roy_Jay
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  10. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  11. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  12. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  13. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2005/
  14. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  15. http://www.aps.org/programs/honors/prizes/heineman.cfm
  16. https://www.uv.es/uvweb/transparencia-uv/es/personas/reconocimientos/doctores-honoris-causa/doctores-honoris-causa-siglo-xxi/fecha-investidura/acto-investidura-doctor-honoris-causa-del-excm-sr-dr-roy-glauber-1285924692509/Honoris.html?id=1285878653630
  17. Roy J. Glauber (անգլ.)
  18. Roy Glauber (անգլ.)
  19. 107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs
  20. Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs)
  21. Նամակը ստորագրող նոբելյան դափնեկիրների ցանկ

Արտաքին հղումներԽմբագրել