Ջորջ Շուլց

ամերիկացի պետական գործիչ

Ջորջ Շուլց (անգլ.՝ George Pratt Shultz, դեկտեմբերի 13, 1920(1920-12-13)[1][2][3][…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - փետրվարի 6, 2021(2021-02-06)[4], Սթենֆորդ, Կալիֆորնիա, Սանտա Կլարա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի պետական գործիչ։

Ջորջ Շուլց
George Pratt Shultz.jpg
 
Կուսակցություն՝ ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն
Կրթություն՝ Փրինսթոնի համալսարան և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
Մասնագիտություն՝ տնտեսագետ, սպա, դիվանագետ, համալսարանի պրոֆեսոր, քաղաքական գործիչ և գործարար
Դավանանք Եպիսկոպոսյան եկեղեցի
Ծննդյան օր դեկտեմբերի 13, 1920(1920-12-13)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Վախճանի օր փետրվարի 6, 2021(2021-02-06)[4] (100 տարեկան)
Վախճանի վայր Սթենֆորդ, Կալիֆորնիա, Սանտա Կլարա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Ամուսին Charlotte Mailliard Shultz?
 
Ինքնագիր George Pratt Shultz Signature.svg
 
Պարգևներ

Ազատության նախագահական շքանշան, Ժողովրդավարությանը ծառայելու շքանշան, Պոլոունիայի ծաղիկների շքանշանի Մեծ ժապավեն, Կալիֆորնիայի փառքի սրահ, Ռամֆորդի մրցանակ, Sylvanus Thayer Award?, Ամերիկյան տնտեսական միության իսկական անդամ, Կեյոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Պեկինի համալսարանի պատվավոր դոկտոր և Honorary Officer of the Order of Australia?

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է Նյու Յորքում։ 1938 թվականին ավարտել է Կոնեկտիկուտի Loomis Chaffee School դպրոցը, այնուհետև ուսանել Փրինսթոնի համալսարանում, որտեղ 1942 թվականին տնտեսագիտության բակալավրի աստիճան է ստացել[5]:Դրանից հետո ընդունվել Է ԱՄՆ ծովային հետևակի կորպուս, որտեղ ծառայել է մինչև 1945 թվականը և հասել մինչև կապիտան կոչումը։ 1949 թվականին ստացել է PhD աստիճան արդյունաբերական տնտեսության Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում[5]։

Հավայան կղզիներում ծառայության ընթացքում հանդիպել է իր ապագա կնոջը՝ Ելենա Մարիա Օ’բրայենին (Ելենա Մարիա «Օբիե» Օ’բրիեն, 1915-1995)։ Նրանք ունեցել են հինգ երեխա։ 1997 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյում ամուսնացել է Շառլոտ Մեյլիարդ Սվիգի (Charlotte Mailliard Swig) հետ։

Դասավանդել է տնտեսագիտության ֆակուլտետում և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի կառավարման դպրոցում 1948-ից մինչև 1957 թվականները[5], 1955 թվականի ընդմիջումով, երբ նա աշխատել է Էյզենհաուերի նախագահի տնտեսական խորհրդատուների խորհրդում։ 1957 թվականին Շուլցն տեղափոխվեց Չիկագոյի համալսարանի բիզնես դպրոց, որտեղ դեկան Է դարձել 1962 թվականին[5]։

Ռիչարդ Նիքսոնի վարչակազմում աշխատել է աշխատանքի նախարար 1969-1970 թվականներին, որից հետո դարձել Է ԱՄՆ-ի նախագահի վարչաբյուջետային վարչության տնօրեն։ 1972 թվականի մայիսից մինչև 1974 թվականի մայիսը եղել է ֆինանսների նախարար։ Այդ ժամանակահատվածում դադարեցվել է դոլարի ոսկու ստանդարտը և փակվել Բրետոն-վուդյան համակարգը։

1974 թվականին թողեց կառավարությունը Bechtel կորպորացիայի նախագահ և տնօրեն դառնալու համար[5]։

ԱՄՆ պետքարտուղարԽմբագրել

1982 թվականի հուլիսի 16-ին նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը նշանակվեց ԱՄՆ պետքարտուղար։ Ոմանք նրան անվանում էին «աղավնի» արտաքին քաղաքականության մեջ։ Մյուս կողմից, Շուլցը Նիկարագուայում ԱՄՆ-ի ներխուժման առաջատար պաշտպանն էր։ 1983 թվականին Կոնգրեսում ասել է, որ. "Մենք պետք է կտրենքՆիկարագուայի քաղցկեղի ուռուցք": Նա նաև դեմ էր Դանիել Օրտեգայի կառավարության հետ բանակցություններին։ Առաջին ինտիֆադայի ժամանակ (տես` Արաբա-իսրայելական հակամարտություն) Շուլցը առաջարկեց միջազգային համաձայնագիր ինքնավարության մասին Հորդանան գետի Արևմտյան ափի և Գազայի հատվածի համար։ Նախագահ Ռեյգանին ուղեկցում էր Ռեյկյավիկ ուղևորության ժամանակ` Միխայիլ Գորբաչովի հետ հետ հանդիպելու համար (1986)[5]։ Նա մասնակցել է Լեոնիդ Բրեժնևի հուղարկավորությանը 1982 թվականի նոյեմբերի 15-ին Մոսկվայում՝ ԱՄՆ փոխնախագահ, Ջորջ Հ. Ու. Բուշի հետ միասին[6]։

Հետագա կյանքԽմբագրել

Շուլցը լքել է կառավարությունը 1989 թվականի հունվարի 20-ին, սակայն շարունակում է մնալ Հանրապետական կուսակցության ստրատեգներից մեկը։ Շուլցը զարմացրել է շատերին՝ խոշոր հանրապետականներից առաջինը կոչ անելով օրինականացնել թեթև թմրանյութերը։ Նա ստորագրել է 1998 թվականի հունիսի 8-ին Նյու Յորք Թայմսում հրապարակված դիմումի տակ, որն ասում է. «Մենք կարծում ենք, որ թմրանյութերի դեմ գլոբալ պատերազմն այժմ ավելի շատ վնաս է հասցնում, քան թմրանյութերը»։

2003 թվականի օգոստոսին Շուլցը նշանակվել է Կալիֆոռնիայի տնտեսական վերականգնման խորհրդի համանախագահ (Ուորեն Բաֆեթի հետ միասին), Կալիֆոռնիայի նահանգապետի թեկնածու Առնոլդ Շվարցենեգերի խորհրդականների խմբի անդամ։

2007 թվական սեպտեմբերի 25-ին ԱՄՆ մի քանի այլ պաշտոնաթող պետքարտուղարների հետ ստորագրել է նամակ, որով կոչ է արվում ԱՄՆ Կոնգրեսին չընդունել Հայոց ցեղասպանության մասին 106-րդ բանաձևը[7]։

2010 թվականին Շուլցը Կալիֆոռնիայում հանդիպել է նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի հետ՝ նրան նվիրելով 1921 թվականի խորհրդային պաստառի մի օրինակ՝ «Խավարից դեպի լույս, ճակատամարտից մինչև գիրք, վշտից մինչև ուրախություն» մակագրությամբ[8]։

2014 թվականի օգոստոսի 26-ին հոդված էր հրապարակել, որում խորհուրդ էր տրվում Ուկրաինային աջակցել սպառազինության մատակարարումներով և զորքերի պատրաստմամբ և ուժեղացնել Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցները[9]։

Turmoil and Triumph: My Years as Secretary of State հուշերի հեղինակ(1993)։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 Discogs — 2000.
  3. 3,0 3,1 Munzinger-Archiv (գերմ.) — 1913.
  4. 4,0 4,1 4,2 https://www.hoover.org/press-releases/distinguished-american-statesman-60th-us-secretary-state-george-p-shultz-dies-100
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Иванян Э. А. Энциклопедия российско-американских отношений. XVIII-XX века.. — Москва: Международные отношения, 2001. — 696 с. — ISBN 5-7133-1045-0
  6. Похороны Л.И. Брежнева. Как это было
  7. Letter from the Former Secretaries of State Archived 2007-10-30 at the Wayback Machine. (չաշխատող հղում — պատմությունկրկնօրինակ)
  8. Медведев: Филиал Сколково появится в США
  9. Helping Ukraine Is a U.S. Imperative

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Նախորդող՝
Ալեքսանդր Հեյգ
ԱՄՆ պետքարտուղար
1982 թվականի հուլիսից, մինչև 1989 թվականի հունվարի 20-ը
Հաջորդող՝
Ջեյմս Բեյքեր