Բացել գլխավոր ցանկը

Շամիլ (հունիսի 26 (հուլիսի 7), 1797[1], Գիմրի, Ունցուկուլսկի շրջան, Դաղստանյան ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ և Դաղստան, Ռուսաստան - փետրվարի 4, 1871(1871-02-04)[2][3][4][1], Մադինա, Սաուդյան Արաբիա), Դաղստանում ստեղծված ռազմա-աստվածապետական պետության ղեկավար՝ երրորդ իմամը (1834 թվականից)։

Շամիլ
ավարերեն՝ Шамил
Shamil by Denier.jpg
Ծնվել էհունիսի 26 (հուլիսի 7), 1797[1]
ԾննդավայրԳիմրի, Ունցուկուլսկի շրջան, Դաղստանյան ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ կամ Դաղստան, Ռուսաստան
Մահացել էփետրվարի 4, 1871(1871-02-04)[2][3][4][1] (73 տարեկանում)
Մահվան վայրՄադինա, Սաուդյան Արաբիա
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
ԱզգությունԱվարներ
Կրոնսուննի իսլամ
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ և imam
Զբաղեցրած պաշտոններQ67331943?
ԵրեխաներQ18238691? և Q17057111?
Imam Shamil Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է ավար գյուղացու ընտանիքում։ Ստացել է իր ժամանակի համար իսլամական բարձր կրթություն, համարվել է գիտուն մարդ։ 19-րդ դարի 20-ական թվականներին ցարիզմի դեմ ղազավաթ (սրբազան պատերազմ) հայտարարած Ղազի Մուհամմեդի հետևորդներից էր։ Կազմակերպչական ընդունակությունների, մեծ կամքի և անձնական քաջության, նաև հռետորական ձիրքի շնորհիվ Շամիլը լայն համբավ և անսահմանափակ իշխանություն է ձեռք բերել։ Մինչև 1859-ը գլխավորել է Կովկասի լեռնականների պայքարը ցարական գաղութարարների դեմ տանելով մի շարք խոշոր հաղթանակներ (հատկապես 1840-ական թվականներին)։ Սակայն ներքին հակասությունները և դժվարությունները 1850-ական թվականներին թուլացրել են շարժումը։

1859 թվականին Շամիլը 400 մյուրիդներով պաշարվել է Գունիբ աուլում և անձնատուր եղել գեներալ Ի․ Դ․ Լազարևին։ Կովկասյան պատերազմների ընթացքում Շամիլի դեմ ռազմական գործողությունները ղեկավարել են նաև ցարական բանակի գեներալներ Բ․ Բեհբութովը, Ս․ Արղության-Երկայնաբազուկը և ուրիշներ։ Գերի հանձնվելուց հետո Շամիլը ընտանիքով բնակեցվել է Կալուգայում, իսկ 1870 թվականին մեկնել է Մեքքա ուխտագնացության։ Վախճանվել է Մադինայում։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 440