Ավարերեն, ավարների լեզուն։ Պատկանում է նախ-դաղստանյան լեզվաընտանիքի ավարա-անդյան խմբին։

Infoboxforlang.png
Ավարերեն
Տեսակ լեզու
Ենթադաս ավար-անդիական լեզուներ
Երկրներ Flag of Russia.svg Ռուսաստան և Flag of Azerbaijan.svg Ադրբեջան
Խոսողների քանակ 550 000 մարդ
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լեզվի կարգավիճակ 2 vulnerable[1]
Գրերի համակարգ կիրիլիցա և Q4055408?
IETF av
ԳՕՍՏ 7.75–97 ава 014
ISO 639-1 av
ISO 639-2 ava
ISO 639-3 ava
Avar language Վիքիպահեստում

Խոսողների քանակը կազմում է մոտ 790.000 մարդ։ ՌԴ-ում ավարարենով խոսողների թիվը հասնում է 715.300 մարդու (անդյան ժողովուրդներն ավարերենը օգտագործում են որպես առօրյա խոսակցական լեզու

ԲարբառներըԽմբագրել

Լեզուն հարուստ է բարբառներով, որոնք իրարից բավականին շատ են առանձնացված, և շատ դեպքերում տարբեր բարբառներով խոսողները միմյանց դժվարությամբ են հասկանում։ Բարբառները կարելի է բաժանել խմբերի՝

  1. հյուսիսային, որի վրա է հիմնված գրական ավարերենը,
  2. հարավարևմտյան (բաթլուխյան և գիդյան բարբառները),
  3. հարավարևելյան (անդալալյան, անցուխյան, քարախյան, կուսուրյան և զաքաթալյան բարբառները)։

Ավարերեն այբուբենը վերջնական տեսքով հաստատվեց 1938 թվականին ռուսական գրաֆիկայի`կիրիլիցայի հիման վրա։

ՓաստերԽմբագրել

Հետաքրքրական փաստերից են ավարերենի վերաբերյալ իմամ Շամիլի խոսքերը. « Արաբերենից բացի ես գիտեմ երեք լեզու՝ ավարերենը, կումիկերենն ու չեչեներենը։ Ավարերենի հետ ես գնում եմ մարտի, կումիկերենով` կանանց հետ բացատրվում, իսկ չեչեներենով կատակ եմ անում »։

  1. Atlas of the World's Languages in Danger