Մորիս Վինսենթ Ուիլքս (անգլ.՝ Maurice Vincent Wilkes, հունիսի 26, 1913(1913-06-26)[1][2], Դադլի, Միացյալ Թագավորություն[1] - նոյեմբերի 29, 2010(2010-11-29)[3][1][2], Քեմբրիջ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն[1]), համակարգչային գիտությունների բնագավառի բրիտանացի գիտնական։

Մորիս Ուիլքս
անգլ.՝ Maurice Vincent Wilkes
Ծնվել էհունիսի 26, 1913(1913-06-26)[1][2]
Դադլի, Միացյալ Թագավորություն[1]
Մահացել էնոյեմբերի 29, 2010(2010-11-29)[3][1][2] (97 տարեկան)
Քեմբրիջ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն[1]
Քաղաքացիություն Միացյալ Թագավորություն
Մասնագիտությունհամակարգչային գիտնական, ճարտարագետ, ֆիզիկոս, համալսարանի դասախոս և մաթեմատիկոս
Հաստատություն(ներ)Digital Equipment Corporation[4], Քեմբրիջի համալսարան, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ և Olivetti?
Գործունեության ոլորտինֆորմատիկա[1]
Պաշտոն(ներ)նախագահ
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Royal Academy of Engineering of Spain?, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Հաշվողական տեխնիկայի ասոցիացիա[5]
Ալմա մատերՍուրբ Ջոնի քոլեջ (1934)[1], King Edward VI College Stourbridge? (1931)[1] և Քեմբրիջի համալսարան (1936)
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր (1939)
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն
Գիտական ղեկավարՋոն Էշվորթ Ռաթքլիֆ[6][7]
Եղել է գիտական ղեկավարMichael Howard Kay?, David Wheeler?, Peter Wegner?, David Hartley?, John Makepeace Bennett?[7], Ian Malcolm Leslie?[7] և Beatrice Helen Worsley?[7]
Պարգևներ
Ասպետ-բակալավր[4]

Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ

[1][4]

Mountbatten Medal?

[1]

Ջոն ֆոն Նեյմանի մեդալ

[1]

Հարոլդ Պենդերի մրցանակ

[1]

Ֆարադեյի մեդալ

[1]

Eckert–Mauchly Award?

[1][8]

Թյուրինգի մրցանակ

[9][10]

Բրիտանական համակարգչային ընկերության վաստակավոր անդամ

[1]

Հարի Գուդի հիշատակելի մրցանակ

[1]

Կիոտոյի մրցանակ առաջատար տեխնոլոգիաների ոլորտում

[11]

Համակարգչային պատմության թանգարանի համակրանք

Ուոլաս Մաքդոնել մրցանակ

Մեծ Բրիտանիայի Արքայական ինժեներական ակադեմիայի անդամ

ACM-ի անդամ

[12]

Fellow of the British Computer Society?

honorary doctor of the University of Munich?

Քեմբրիջի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Բաթի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Փենսիլվանիայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Մյունխենի տեխնիկական համալսարանի պատվավոր դոկտոր

honorary doctor of Linköping University?

Քենթի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

և

Clifford Paterson Lecture?

Կայքcl.cam.ac.uk/~mvw1/(անգլ.)
 Maurice Vincent Wilkes Վիքիպահեստում

Կենսագրություն

խմբագրել

Մորիս Վինսենթ Ուիլքսը ծնվել է 1913 թվականի հունիսի 13-ին Դադլիում (Անգլիա)[13]։ 1931-1934 թվականներին սովորել է Քեմբրիջի համալսարանում, 1936 թվականին ստացել փիլիսոփայության դոկտորի կոչում՝ գրելով ատենախոսություն իոնոլորտյում ռադիոալիքների տարածման վերաբերյալ[14]։ Դրանից հետո աշխատել և դասավանդել է իր ուսանած համալսարանում։ 1945 թվականից մինչև 1980 թվականը ղեկավարել է համակարգչային լաբորատորիան[15]։

Ուիլքսի ձեռքբերումներից են EDSAC մշակումը՝ մշտական հիշող սարքով առաջին համակարգիչը, որը հիշում էր ծրագրային կոդը, ինչպես նաև միկրոկոդի հայտնաբերումը։ 1957 թվականին հիմնել է Բրիտանական համակարգչային միությունը և դարձել նրա առաջին նախագահը։

Ես հստակ հիշում եմ այն պահը, երբ գիտակցեցի, որ այդուհետև կյանքիս մեծ մասը անցնելու է իմ սեփական ծրագրերում սխալների որոնմամբ

— Մորիս Ուիլքս, 1949 թվական[16]

1947 թվականին Ուիլքսն ամուսնացել է Նինա Թվայմանի հետ։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա. աղջիկները՝ Մարգարեթն ու Հելենը, որդին՝ Թվայմանը։ Նինան վախճանվել է 1980 թվականին[17]։ Մորիս Վինսենթ Ոիլքսը մահացել է 2010 թվականի նոյեմբերի 29-ին Քեմբրիջում

Պարգևներ

խմբագրել

Ծանոթագրություններ

խմբագրել
  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 1,21 http://amturing.acm.org/award_winners/wilkes_1001395.cfm
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  3. 3,0 3,1 3,2 http://www.bbc.co.uk/news/technology-11875821
  4. 4,0 4,1 4,2 Who's who (բրիտ․ անգլ.)(untranslated), 1849. — ISSN 0083-937X
  5. https://awards.acm.org/fellows/award-recipients
  6. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. https://awards.acm.org/award_winners/wilkes_1001395#148
  9. https://amturing.acm.org/award_winners/wilkes_1001395.cfm
  10. https://awards.acm.org/award_winners/wilkes_1001395#140
  11. http://www.inamori-f.or.jp/laureates/k08_a_maurice/prf_e.html
  12. https://awards.acm.org/award_winners/wilkes_1001395#158
  13. «CV for Maurice V. Wilkes» (PDF). University of Cambridge. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 18-ին.
  14. «Maurice V. Wilkes – Short Biography». cl.cam.ac.uk. Վերցված է 2010 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
  15. Computer Laboratory, Introduction (անգլ.)
  16. http://www.uni-bielefeld.de/lili/verwaltung/digihelp/glossar.html Արխիվացված 2008-05-13 Wayback Machine (գերմ.)
  17. Nina Twyman b. 1915 England d. 24 Aug 2008 Cambridge, England: acw
  18. Wilkes; Sir; Maurice Vincent (1913 - 2010) Արխիվացված 2020-06-08 Wayback Machine (անգլ.)
  19. «1972 – Maurice Vincent Wilkes: Public Orator's speech for Maurice Vincent Wilkes». Archive.org. UK: Newcastle University. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 14-ին.
  20. «Professor Sir Maurice Wilkes». telegraph.co.uk. 30-11-2010.
  21. Maurice V. Wilkes (անգլ.)
  22. IEEE — IEEE Medals, Technical Field Awards, and Recognitions (անգլ.)

Գրականություն

խմբագրել

Արտաքին հղումներ

խմբագրել
 Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մորիս Ուիլքս» հոդվածին։