Մերոպենեմ

քիմիական միացություն

Մերոպենեմ, վաճառքային անվանումը Մերրեմ, բակտերիալ ինֆեկցիաների բուժման նպատակով կիրառվող լայն ազդեցության հակաբիոտիկ[2]։ Այդ ինֆեկցիաներից են՝ մենինգիտը, ներորովայնային ինֆեկցիան, թոքաբորբը, սեպսիսը և սիբիրախտը[2]։ Տրվում է ներերակային ներարկման ձևով[2]։

Մերոպենեմ
Meropenem.svg
Քիմիական բանաձևC₁₇H₂₅N₃O₅S
Մոլային զանգված6,4E-25 կիլոգրամ[1] գ/մոլ
Քիմիական հատկություններ
Դասակարգում
CAS համար96036-03-2
PubChem441130
EINECS համար641-424-1
SMILESCC1C2C(C(=O)N2C(=C1SC3CC(NC3)C(=O)N(C)C)C(=O)O)C(C)O
ЕС641-424-1
ChEBI389924
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Հաճախակի հանդիպող կողմնակի ազդեցություններն են սրտխառնոցը, փորլուծությունը, փորկապությունը, գլխացավը, ցանը և ցավը ներարկման տեղում[2]։ Վտանգավոր կողմնակի ազդեցություններից են Clostridium difficile–ով հարուցված ինֆեկցիան, ցնցումները և ալերգիկ դրսևորումները ներառյալ անաֆիլաքսիան[2]։ Նրանք, ովքեր ալերգիկ են այլ բետա–լակտամային հակաբիոտիկների նկատմամբ, ավելի հակված են ալերգիայի մերոպենեմի նկատմամբ[2]։ Հղիության ժամանակ կիրառումը անվտանգ է[2]։ Կարբապենեմների խմբին պատկանող հակաբիոտիկ է[2]։ Մերոպենեմը սովորաբար հանգեցնում է բակտերիայի մահվան՝ ընկճելով բջջապատ սինթեզը[2]։ Մերոպենեմը ավելի կայուն է այն բակտերիաների նկատմամբ, որոնք բետա–լակտամազ են արտադրում[2]։

Մերոպենեմը արտոնագրվել է 1983 թվականին[3]։ Այն հաստատվել է բժշկական կիրառման համար ԱՄՆ–ում 1996 թվականին[2]։ Դա ներառված է ԱՀԿ–ի հիմնական՝ առողջության պահպանման համար ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցների ցանկում[4]։ 2015 թվականի դրությամբ զարգացող աշխարհում մեծածախ վաճառքի արժեքը տատանվում է 3.44 և 20.58 ԱՄՆ դոլարի սահմաններում մեկ գրամ սրվակի համար [5]։ Միացյալ Թագավորությունում այն արժեցել է 16 ֆունտ ստերլինգ 2015 թվականին[6]։

Բժշկական կիրառությունԽմբագրել

Ազդեցության միջակայքը ներառում է բազմաթիվ Գրամ–դրական և Գրամ–բացասական բակտերիաներ (ներառյալ Pseudomonasը) և անաերոբ բակտերիաներ։ Ընդհանուր ազդեցության միջակայքը նույնն է ինչ իմիպենեմինը, չնայած մերոպենեմը ավելի ակտիվ է Enterobacteriaceae–ի նկատմամբ և ավելի քիչ ակտիվ է Գրամ–դրական բակտերիաների նկատմամբ։ Դա արդյունավետ է լայն ազդեցության բետա–լակտամազների դեմ, բայց հավանաբար ավելի զգայուն է մետալո-բետա-լակտամազի (metallo-β-lactamases) դեմ[7]։ Մերոպենեմը հաճախ տրվում է ֆեբրիլ նեյտրոպենիայի բուժման ժամանակ։ Այս վիճակը հաճախ հանդիպում է արյան չարորակ հիվանդություններով և քաղցկեղով տառապող հիվանդների մոտ, ովքեր ընդունում են հակաքաղցկեղային դեղորայք, որոնք ճնշում են ոսկրածուծը։ Մերոպենեմի կիրառումը ապացուցված է մաշկի վարակային և բարդացած վիճակների, բարդացած ներորովայնային վարակների և բակտերիալ մենինգիտի համար։

2017 թվականին Սննդի և դեղերի վարչակազմում հաստատվում է մերոպենեմի և վաբորբակտամի համակցությունը բարդացած միզուղիների վարակների բուժման համար մեծահասակների մոտ[8]։

Ներմուծման եղանակԽմբագրել

Մերոպենեմը ներմուծվում է ներերակային ներարկման ձևով, որպես սպիտակ բյուրեղյա փոշի, լուծելով 5% միահիմք կալիումի ֆոսֆատի լուծույթում։ Դեղաչափը պետք է որոշվի երիկամի ֆունկցիայի և հեմոֆիլտրացիայից կախված[9]։

Ինչպես մնացած բետա–լակտամ հակաբիոտիկները, բուժման արդյունվետությունը կախված է այն ժամանակամիջոցից, որի ընթացքում մերոպենեմի դեղաչափի կոնցենտրացիան գերազանցում է այն նվազագույն ճնշող կոնցենտրացիան, որը հարուցում է ինֆեկցիա բակտերիայի կողմից[10]։ Բետտա–լակտամ հակաբիոտիկների համար, ներառյալ մերոպենեմը, կաթիլային ներերակային ներմուծումը ասոցացվում է ցածր մահացության հետ, քան շիթային ներերակային ներարկումը՝ այն անձանց մոտ, ովքեր ունեն ծանր ինֆեկցիա, որը հարուցված է մերոպենեմի նկատմամբ քիչ զգայուն բակտերիայով, ինչպես օրինակ կապտաթարախային ցուպիկը[10][11]։

Կողմնակի ազդեցություններԽմբագրել

Ավելի հաճախ հանդիպող կողմնակի ազդեցությունը փորլուծությունն է (4.8%), սրտխառնոցը և փսխումը (3.6%), ներարկման տեղում բորբոքումը (2.4%), գլխացավը (2.3%), ցանը (1.9%) և թրոմբոֆլեբիտը (0.9%)[12]։ Այս կողմնակի ազդեցություններից շատերը նկատվել են ծանր հիվանդ անհատների մոտ, ովքեր արդեն իսկ ընդունել են բազմաթիվ դեղորայք ներառյալ վանկոմիցին[13][14]։ Ի համեմատ իմիպենեմի, մերոպենեմի ցնցումներ առաջացնելու հավանականությունը ավելի ցածր է։ Նկարագրվել են հիպոկալեմիայի մի քանի դեպքեր[15][16]։ Մերոպենեմը, ինչպես այլ կարբապենեմներ, բակտերիաների մոտ առաջացնում է բազմադեղորայքակայունություն։

ՖարմակոլոգիաԽմբագրել

Ազդեցության մեխանիզմԽմբագրել

Մերոպենեմը առհասարակ ունի բակտերիոսպան ազդեցություն, բացառություն է կազմում Listeria monocytogenes–ը, որի նկատմամբ ցուցաբերում է բակտերիոստատիկ ազդեցություն։ Նա խոչնդոտում է բակտերիալ բջջապատի սինթեզը ինչպես մնացած բետտա–լակտամ հակաբիոտիկները։ Ի տարբերություն այլ բետտա–լակտամների, այն խիստ կայուն է բետա–լակտամազների և ցեֆալոսպորինազների կողմից քայքայմանը։ Ընդհանրապես կայունությունը ձևավորվում է պենիցիլին կապող սպիտակուցի մուտացիաների, մետալո–բետա–լակտամազների արտադրության, կամ բակտերիայի արտաքին թաղանթով դիֆֆուզիայի խանգարմամբ[12]։ Ի տարբերություն իմիպենեմի, այն կայուն է դեհիդրոպեպտիդազա-1–ի նկատմամբ, հետևաբար կարելի է տալ առանց ցիլաստատինի։

2016 թվականին հայտնաբերվեց սինթետիկ կոնյուգացված պեպտիդ, որը ընկճում է Նոր Դելի մետալո–բետա–լակտամազայի արտադրությունը, որը բազմաթիվ բազմադեղակայուն բակտերիաներ օգտագործում են կարբապենեմները քայքայելու համար[17][18]։

Հասարակություն և մշակույթԽմբագրել

Բրենդային անվանումԽմբագրել

Բրենդային անվանում
Երկիր Անվանում Արտադրող
Հնդկաստան Ինզապենում Dream India
Aurobindo Pharma
Պենմեր Biocon
Մերոնիր Nirlife
Մերովին Strides Acrolab
Ակտիմեր Aktimas Biopharmaceuticals
Նեոպենեմ Neomed
Մեքսոպեն Samarth life sciences
Մերոպենիա SYZA Health Sciences LLP
Իվպենեմ Medicorp Pharmaceuticals
Մերոֆիտ
Լիկապիպեր Lyka Labs
Վինմերո Parabolic Drugs
Բանգլադեշ Ինպեն Navana pharma
Ի–Պենամ Incepta
Մերոցիլ Pharmacil
Ինդոնեզիա Մերոֆեն Kalbe
Բրազիլիա Զիլպեն Aspen Pharma
Ճապոնիա,Կորեա Մերոպեն
Ավստրալիա Մերեն
Թայվան Մեպեմ
Գերմանիա Մերոնեմ
ԱՄՆ Մերոնեմ AstraZeneca
... Մերոսան Sanbe Farma
Մերոբատ Interbat
Զվիպեն
Կարբոնեմ
Ռոնեմ Opsonin Pharma, BD
Նեոպենեմ
Մերոկոն Continental
Կարնեմ Laderly Biotech
Պենրո Bosch
Մերոզա German Remedies
Մերոտրոլ Lupin)
Մերոմեր Orchid Chemicals
Մեպենոքս BioChimico
Մերոմաքս Eurofarma
Ռոպեն Macter
Միռաժ adwic
Մերոպեքս Apex Pharma Ltd.
Մերոստարկիլ Hefny Pharma Group[19]

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 meropenem
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 «Meropenem»։ The American Society of Health-System Pharmacists։ Վերցված է դեկտեմբերի 8, 2017 
  3. Fischer Janos, Ganellin C. Robin (2006)։ Analogue-based Drug Discovery (անգլերեն)։ John Wiley & Sons։ էջ 497։ ISBN 9783527607495 
  4. «WHO Model List of Essential Medicines (20th List)»։ World Health Organization։ March 2017։ Վերցված է հունիսի 29, 2017 
  5. «Single Drug Information»։ International Medical Products Price Guide։ Վերցված է դեկտեմբերի 9, 2017 
  6. British national formulary : BNF 69 (69 ed.)։ British Medical Association։ 2015։ էջ 379։ ISBN 9780857111562 
  7. AHFS Drug Information (2006 ed.)։ American Society of Health-System Pharmacists։ 2006 
  8. Commissioner Office of the։ «Press Announcements - FDA approves new antibacterial drug»։ www.fda.gov (անգլերեն) 
  9. Bilgrami I, Roberts, JA, Wallis, SC, Thomas, J, Davis, J, Fowler, S, Goldrick, PB, Lipman, J (July 2010)։ «Meropenem dosing in critically ill patients with sepsis receiving high-volume continuous venovenous hemofiltration»։ Antimicrobial Agents and Chemotherapy 54 (7): 2974–8։ PMC 2897321։ PMID 20479205։ doi:10.1128/AAC.01582-09 
  10. 10,0 10,1 «Clinical outcomes of prolonged infusion (extended infusion or continuous infusion) versus intermittent bolus of meropenem in severe infection: A meta-analysis»։ PLoS ONE 13 (7): e0201667։ 2018։ PMC 6066326 ։ PMID 30059536 ։ doi:10.1371/journal.pone.0201667 
  11. «Prolonged versus short-term intravenous infusion of antipseudomonal β-lactams for patients with sepsis: a systematic review and meta-analysis of randomised trials»։ Lancet Infect Dis 18 (1): 108–120։ January 2018։ PMID 29102324։ doi:10.1016/S1473-3099(17)30615-1 
  12. 12,0 12,1 Mosby's Drug Consult 2006 (16 ed.)։ Mosby, Inc.։ 2006 
  13. Erden M, Gulcan, E, Bilen, A, Bilen, Y, Uyanik, A, Keles, M (մարտի 7, 2013)։ «Pancytopenýa and Sepsýs due to Meropenem: A Case Report»։ Tropical Journal of Pharmaceutical Research 12 (1)։ doi:10.4314/tjpr.v12i1.21 
  14. «Meropenem side effects - from FDA reports»։ eHealthMe 
  15. Margolin L (2004)։ «Impaired rehabilitation secondary to muscle weakness induced by meropenem»։ Clinical Drug Investigation 24 (1): 61–2։ PMID 17516692։ doi:10.2165/00044011-200424010-00008 
  16. Bharti R, Gombar S, Khanna AK (2010)։ «Meropenem in critical care - uncovering the truths behind weaning failure»։ Journal of Anaesthesiology Clinical Pharmacology 26 (1): 99–101 
  17. «New molecule knocks out superbugs' immunity to antibiotics»։ newatlas.com։ Վերցված է 2017-01-25 
  18. K. Sully, Erin, L. Geller, Bruce, Lixin Li, M. Moody, Christina, M. Bailey, Stacey, L. Moore, Amy, Michael Wong, Patrice Nordmann, M. Daly, Seth (2016)։ «Peptide-conjugated phosphorodiamidate morpholino oligomer (PPMO) restores carbapenem susceptibility to NDM-1-positive pathogens in vitro and in vivo»։ Journal of Antimicrobial Chemotherapy (անգլերեն) 72 (3): 782–790։ PMC 5890718 ։ PMID 27999041։ doi:10.1093/jac/dkw476 
  19. «Hefny Pharma Group»։ hefnypharmagroup.info (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-05-22