Բացել գլխավոր ցանկը

Մարի, Շոտլանդիայի թագուհի (1542 թ․ դեկ․ 8-1587 թ, փետ․ 8), հայտնի է նաև որպես Մարի Ստյուարտ անվամբ կամ Մարի I Շոտլանդացի, Շոտլանդիայի կառավարիչ սկսած 1542 թ․ դեկտեմբերի 14-ից մինչև 1567 թ․ հուլիսի 24։

Մարի Ստյուարտ
Mary Queen of Scots Blairs Museum.jpg
Ծնվել է՝դեկտեմբերի 8, 1542
ԾննդավայրLinlithgow, West Lothian, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն
Մահացել է՝փետրվարի 8, 1587(1587-02-08)[1][2][3][4][5] (44 տարեկանում) մահապատիժ
Վախճանի վայրFotheringhay Castle, Fotheringhay, East Northamptonshire, Նորթհեմփթոնշիր, Անգլիա
Վեստմինստերյան աբբայություն
ՔաղաքացիությունFlag of Scotland.svg Շոտլանդիայի թագավորություն
ԱզգությունՇոտլանդացիներ
ՏոհմՍտյուարտներ
քաղաքական գործիչ և գերիշխան
ՀայրJames V of Scotland?
ՄայրMary of Lorraine?
ԵրեխաներՀակոբ Ա
Կրոնական հավատքներկաթոլիկություն
ՍտորագրությունMarysign.jpg

Մարին Շոտլանդիայի արքա Հակոբ V Շոտլանդացու[6] (մայրը՝ Մարի դը Գիզ[7]) միակ ողջ մնացած և օրինական երեխան էր և ընդամենը վեց օրական էր, երբ իր հայրը մահացավ և նա հայտարարվեց որպես գահի հետնորդ։ Նա անցկացրել է իր մանկության մեծ մասը Ֆրանսիայում՝ մինչ Շոտլանդիան կառավարվում էր ռեգենտների՝ ժամանակավոր կառավարիչների կողմից (ռեգենտը կառավարում էր այն դեպքում, երբ թագավորը ի վիճակի չէր, անչափահաս էր կամ բացակայում էր որոշ ժամանակ)։ 1558 թ․ նա ամուսնանում է Ֆրանսիայի թագաժառանգ, Վալուաների տոհմի ներկայացուցիչ Ֆրանցիսկ II-ի հետ։ Մարին Ֆրանսիայի թագուհին է եղել սկսած 1559 թ․ Ֆրանցիսկի գահ բարձրանալուց մինչև վերջինիս մահը՝ 1560 թ․ դեկտեմբերին։ 1561 թ․ օգոստոսի 19-ին Մարին վերադառնում է Շոտլանդիա և գնում Լեյթ նավահանգիստ։ Չորս տարի անց նա ամուսնանում է իր զարմիկի՝ Հենրի Ստյուարտի հետ, ավելի հայտնի որպես Լորդ Դարնլի, և 1566 թ․ հունիսին ծնվում է նրանց որդին՝ Հակոբը։

1567 թ․ փետրվարին Դարնլիի նստավայրը պայթյունով ոչնչացվում է, իսկ Դարնլիին գտնում են այգում սպանված։ Ենթադրվում էր, որ Դարնլիի սպանությունը կազմակերպվել է Բոթվելի 4-րդ կոմսի՝ Ջեյմս Հեփբորնի կողմից, բայց նա 1562 թ․ ապրիլին արդարացվեց մեղադրանքից և հաջորդ ամիս ամուսնացավ Մարիի հետ։ Զույգի դեմ ապստամբությունից հետո Մարին բանտարկվեց Loch Leven ամրոցում[8]։ 1567 թ․ հուլիսի 24-ին նա ստիպված էր հրաժարվել գահից ի օգուտ իր մեկ տարեկան որդու։ Գահը հետ վերադարձնելու անհաջող փորձից հետո նա փախավ հարավ՝ օգնություն փնտրելու իր զարմուհու՝ Անգլիայի թագուհի Եղիսաբեթ I-ի մոտ։ Նախկինում Մարին հավակնում էր Եղիսաբեթի գահին և համարվում էր օրինական գահաժառանգ ոչ միայն շոտլանդացիների, այլ նաև մի շարք անգլիական կաթոլիկների, ինչպես նաև «Հարավի ապստամբության» մասնակիցների կողմից։ Ընդունելով Մարիին որպես վտանգ, Եղիսաբեթը բանտարկում է նրան Անգլիայի տարբեր ամրոցներում։ Տասնութ տարուց ավել հսկողության տակ գտնվելուց հետո 1586 թ․ Մարին կասկածվեց Եղիսաբեթի սպանության համար պայմանավորվածության մեջ և հաջորդ տարի գլխատվեց Ֆոթերինգհեյ ամրոցում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 316 CC-BY-SA-icon-80x15.png
  1. SNAC — 2010.
  2. International Music Score Library Project — 2006.
  3. Encyclopædia Britannica
  4. The Peerage
  5. Discogs — 2000.
  6. «James V of Scotland» (անգլերեն)։ 2019-06-11 
  7. «Mary of Guise» (անգլերեն)։ 2019-07-06 
  8. «Loch Leven Castle» (անգլերեն)։ 2019-06-26