Իտալիայի տնտեսություն

Իտալիան զարգացած ինդուստրիալ-ագրարային պետություն է: Արժույթը 2002 թվականից եվրոն է: Իտալիան տնտեսության մեծությամբ եվրագոտում երրորդն է[17][18]: Երկրի տնտեսության համար ավանդաբար բնորոշ են եկամուտների մակարդակի և տնտեսական մասնագիտացման մեծ տարածաշրջանային տարբերությունները[19]: Երկրի հյուսիսում արդյունաբերական զարգացած ինդուստրիալ և հետինդուստրիալ օջախներին բարձր համամասնությամբ ստվերային տնտեսությամբ դիմակայում է հետամնաց ճգնաժամային հարավը[20][21]:

Իտալիայի տնտեսություն
Milan skyline skyscrapers of Porta Nuova business district.jpg
Միլան, Իտալիայի ֆինանսական կենտրոն
ԱրժույթԵվրո (EUR, €)
Ամրագրված փոխարժեքԿամպիոնե դ’Իտալիա - Շվեյցարական ֆրանկ
Ֆիսկալ տարիՀունվարի 1 - դեկտեմբերի 31
Առևտրային կազմակերպություններԵՄ, ԱՀԿ, ՏՀԶԿ, ԻՆԱԲ
Վիճակագրություն
Բնակչությունdecrease 60,359,546 (Հունվարի 1 2019, նախնական)[1]
ՀՆԱ
  • decrease $1.989 տրիլիոն (անվանական, 2019)[2]
  • Green Arrow Up Darker.svg $2.443 տրիլիոն (ԳՀ, 2019)[2]
ՀՆԱ տեղ
ՀՆԱ-ի աճ
  • 1.7% (2017) 0.9% (2018)
  • 0.0% (2019) 0.5% (2020)[2]
ՀՆԱ-ն մեկ շնչի հաշվով
  • decrease $32,947 (անվանական, 2019)[2]
  • Green Arrow Up Darker.svg $40,470 (ԳՀ, 2019)[2]
ՀՆԱ֊ն ըստ սեկտորի
Գնաճ (ՍԳԻ)
Աղքատության շեմից ցածր բնակչություն
  • 5.7% աղքատության մեջ, 2014;[4]
  • positive decrease 27.3% աղքատության ռիսկ (2018)[5]
Ջինիի գործակիցnegative increase 33.4 միջին (2018, Eurostat)[6]
Մարդկային զարգացման ինդեքս
Աշխատուժ
  • Straight Line Steady.svg 23.398 միլիոն (2019)[9]
  • Green Arrow Up Darker.svg 59.2% զբաղվածություն (2019)[9]
Աշխատուժ ըստ մասնագիտության
Գործազրկություն
  • Straight Line Steady.svg 9.8% (2020 հունվար)[10]
  • positive decrease 29.6% երիտասարդների գործազուրկ (Q2, 2019)[11]
  • positive decrease 2.53% միլիոն գործազուրկ (Q3, 2019)[9]
Միջին համախառն աշխատավարձ€2,595 / $2,916 ամսեկան (2018)
Համախառն աշխատավարձի միջնարժեքը€1,878 / $2,110 ամսեկան (2018) (առանց հաշվի առնելու սոցիալական և մասնավոր օգուտները)
Հիմնական արտադրություններ
Արտաքին
ԱրտահանումGreen Arrow Up Darker.svg $496.3 միլիարդ (2017)[3]
Արտահանվող ապրանքներՄեքենաշինական արտադրանք, մանածագործական արտադրատեսակներ և հագուստ, արտադրական սարքավորումներ, ավտոմեքենաներ, տրանսպորտային սարքավորումներ, քիմիական նյութեր, սննդամթերք, խմիչքներ և ծխախոտ, օգտակար հանածոներ, գունավոր մետաղներ
Արտանհանման հիմնական գործընկերներ
  • Գերմանիա 12.5%
  • Ֆրանսիա 10.3%
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ 9%
  • Իսպանիա 5.2%
  • Մեծ Բրիտանիա 5.2%
  • Շվեյցարիա 4.6%
  • (2017)[3]
ՆերկրումGreen Arrow Up Darker.svg $432.9 միլիարդ (2017)[3]
Ներկրվող ապրանքներՄեքենաշինական արտադրանք, քիմիական արտադրանք, տրանսպորտային սարքավորումներ, էներգետիկ արտադրանք, հանքային և գունավոր մետաղներ, տեքստիլ և հագուստ, սննդամթերք, խմիչքներ, ծխախոտ
Ներկրման հիմնական գործընկերներ
  • Գերմանիա 16.3%
  • Ֆրանսիա 8.8%
  • Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն 7.1%
  • Նիդերլանդներ 5.6%
  • Իսպանիա 5.3%
  • Բելգիա 4.5%
  • (2017)[3]
Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումենրի ծավալ
  • Green Arrow Up Darker.svg $552.1 միլիարդ (31 դեկտեմբերի, 2017)[3]
  • Green Arrow Up Darker.svg Արտասահման՝ $671.8 միլիարդ (31 դեկտեմբերի, 2017)[3]
Համախառն արտաքին պարտք$2.324 տրիլիոն (Հունիս, 2017)[12]
Պետական ֆինանսներ
Պետական պարտք
  • negative increase ՀՆԱ-ի 134.8% (2018)[13]
  • negative increase €2.380 տրիլիոն (2018)[13]
ԵկամուտՀՆԱ-ի 46.2% (2018)[13]
ԾախսերՀՆԱ-ի 48.4%(2018)[13]
Վարկային վարկանիշ
  • Standard & Poor's՝[14] BBB
  • Կանխատեսում՝ կայուն
  • Moody's՝[15]
  • Կանխատեսում՝ բացասական
  • Fitch[16]
  • Կանխատեսում՝ կայուն
Արտաքին պաշարներGreen Arrow Up Darker.svg $151.2 միլիարդ (31 դեկտեմբերի, 2017)[3]

2008 թվականի համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամից հետո երկիրը մտել է երկարաժամկետ ռեցեսիայի մեջ, որը բնորոշվում էր արտաքին պարտքի աճով, գործազրկության մինչև ռեկորդային հասնող բարձրացմամբ[22], արտադրության և այլ գործարար ակտիվության անկմամբ[23][24][25]: Երկրի համար կարևոր խնդիրներից է նաև ներգաղթի հաշվին բնակչության արագ աճը, որը 2000-ական թվականներին մի քանի անգամ գերազանցել է ՀՆԱ-ի աճման տեմպերը[26]:

ՎիճակագրությունԽմբագրել

Աղյուսակում ներկայացված է 1980-2018 թվականների Իտալիայի հիմնական տնտեսական ցուցիշները[27]՝

Տարի ՀՆԱ
(մլրդ եվրո)
Մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ
(եվրո)
ՀՆԱ-ի աճ
(իրական)
Գնաճի ցուցանիշ
(տոկոսներով)
Գործազրկություն
(տոկոսներով)
Պետական պարտք
(ՀՆԱ-ից տոկոսներով)
1980 213,0 3 777  3,4 %  21,8 % 7,4 %
1981  255,2  4 517  0,8 %  19,5 %  7,6 %
1982  301,2  5 328  0,4 %  16,5 %  8,3 %
1983  350,7  6 200  1,2 %  14,7 %  7,4 %
1984  400,9  7 088  3,2 %  10,7 %  7 8 %
1985  450,0  7 952  2,8 %  9,0 %  8,2 %
1986  497,5  8 790  2,9 %  5,8 %  8,9 %
1987  544,2  9 617  3,2 %  4,7 %  9,6 %
1988  604,8  10 683  4,2 %  5,1 %  9,7 % 93,0 %
1989  664,0  11 721  3,4 %  6,2 %  9,7 %  95,5 %
1990  722,8  12 749  2,1 %  6,4 %  8,9 %  98,8 %
1991  789,6  13 915  1,5 %  6,2 %  8,5 %  102,3 %
1992  830,9  14 636  0,8 %  5,0 %  8,8 %  109,7 %
1993  855,9  15 062  −0,9 %  4,5 %  9,8 %  120,5 %
1994  905,2  15 926  2,2 %  4,2 %  10,6 %  127,1 %
1995  985,0  17 328  2,3 %  5,4 %  11,1 %  116,9 %
1996  1 043,1  18 350  1,3 %  4,0 %  11,2 %  116,3 %
1997  1 089,9  19 162  1,8 %  1,8 %  11,2 %  113,8 %
1998  1 135,5  19 954  1,6 %  2,0 %  11,3 %  110,8 %
1999  1 171,9  20 593  1,6 %  1,7 %  10,9 %  109,7 %
2000  1 239,3  21 771  3,7 %  2,6 %  10,1 %  105,1 %
2001  1 298,9  22 803  1,7 %  2,3 %  9,1 %  104,7 %
2002  1 345,8  23 610  0,2 %  2,6 %  8,6 %  101,9 %
2003  1 390,7  24 313  0,2 %  2,8 %  8,5 %  100,5 %
2004  1 448,4  25 134  1,6 %  2,3 %  8,0 %  100,0 %
2005  1 489,7  25 656  1,0 %  2,2 %  7,7 %  101,9 %
2006  1 548,5  26 553  2,0 %  2,2 %  6,8 %  102,6 %
2007  1 609,6  27 495  1,5 %  2,0 %  6,1 %  99,8 %
2008  1 632,2  27 647  −1 1 %  3,5 %  6,7 %  102,4 %
2009  1 572,9  26 457  −5,5 %  0,7 %  7,7 %  112,5 %
2010  1 604,5  26 873  1,7 %  1,6 %  8,3 %  115,4 %
2011  1 637,5  27 313  0,6 %  2,9 %  8,4 %  116,5 %
2012  1 613,3  26 813  −2,8 %  3,3 %  10,7 %  123,4 %
2013  1 604,6  26 518  −1,7 %  1,2 %  12,1 %  129,0 %
2014  1 621,9  26 682  0,1 %  0,1 %  12,6 %  131,8 %
2015  1 652,6  27 183  1,0 %  0,1 %  11,9 %  131,5 %
2016  1 680,9  27 708  0,9 %  −0,1 %  11,7 %  132,0 %
2017  1 716,2  28 326  1,5 %  1,3 %  11,3 %  131,5 %

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Population on 1 January»։ ec.europa.eu/eurostat։ Eurostat։ Վերցված է 12 September 2019 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 «World Economic Outlook Database, October 2019»։ IMF.org։ International Monetary Fund։ Վերցված է 15 October 2019 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 «CIA World Factbook»։ CIA.gov։ Central Intelligence Agency։ Վերցված է 7 January 2019 
  4. «Poverta': Istat, in 2014 assoluta per 1,47 mln famiglie - Economia»։ ANSA.it։ 14 March 2016 
  5. «People at risk of poverty or social exclusion»։ ec.europa.eu։ Eurostat։ Վերցված է 12 September 2019 
  6. «Gini coefficient of equivalised disposable income - EU-SILC survey»։ ec.europa.eu/eurostat։ Eurostat։ Վերցված է 12 September 2019 
  7. «Human Development Index (HDI)»։ hdr.undp.org։ HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme։ Վերցված է 11 December 2019 
  8. «Inequality-adjusted Human Development Index (IHDI)»։ hdr.undp.org։ HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme։ Վերցված է 11 December 2019 
  9. 9,0 9,1 9,2 «Labour market III quarter of 2019»։ istat.it։ Italian National Institute of Statistics։ էջ 2։ Վերցված է 6 January 2020 
  10. «Unemployment by sex and age - monthly average»։ appsso.eurostat.ec.europa.eu։ Eurostat։ Վերցված է 5 March 2020 
  11. «Youth unemployment rate»։ data.oecd.org։ OECD։ Վերցված է 6 January 2020 
  12. «Euromoney Institutional Investor Company»։ Վերցված է 2017-09-30 
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 «Euro area government deficit at 0.5% and EU28 at 0.7% of GDP»։ ec.europa.eu/eurostat։ Eurostat։ Վերցված է 4 March 2020 
  14. «Sovereigns Rating List»։ Standard & Poor's։ Վերցված է 26 May 2011 
  15. Bufacchi Isabella (16 October 2014)։ «Moody's confirms stable outlook on Italy's "Baa2" sovereign rating»։ Il Sole 24 Ore։ Վերցված է 8 February 2015 
  16. «Fitch Affirms Italy at 'BBB+'; Outlook Stable»։ Reuters։ 2014-10-24։ Վերցված է 24 October 2014 
  17. «Select Country or Country Groups»։ www.imf.org 
  18. «Report for Selected Countries and Subjects»։ www.imf.org 
  19. Stringa Giovanni (5 January 2013)։ «Italia terza al mondo per riserve d'oro, per ogni cittadino dote di 1.650 euro»։ Corriere della Sera։ Վերցված է 6 February 2015 
  20. «Quel bilancio Ue poco equilibrato»։ Il Sole 24 Ore։ 1 February 2013։ Վերցված է 8 February 2015 
  21. «The Economist Intelligence Unit's quality-of-life index»։ The Economist։ Վերցված է 8 February 2015 
  22. Безработица в Италии бьет рекорды // novostiua.net
  23. Mediobanca hints at Italian euro exit unless Germany shifts on EMU policy // Telegraph.co.uk
  24. Gustafson Krystina (31 December 2015)։ «The world's biggest luxury markets in 2015»։ www.cnbc.com 
  25. Italy remains the third market for luxury goods
  26. В 2013 году естественный прирост населения ЕС-28 составил 0,2 ‰, миграционный 1,3 ‰ // demoscope.ru
  27. «Report for Selected Countries and Subjects»։ www.imf.org (en-US)։ Վերցված է 2018-09-10 

Արտաքին հղումներԽմբագրել