Գիլբերտ Կիտ Չեսթերտոն

Գիլբերտ Կիտ Չեսթերտոն (անգլ.՝ Gilbert Keith Chesterton, մայիսի 29, 1874(1874-05-29)[1][2][3][4][4][5][6][7][8][9][8][10][11][12], Բաքինհեմշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[13] - հունիսի 14, 1936(1936-06-14)[14][1][2][3][4][4][5][6][7][8][9][8][10][11], Բիկոնսֆիլդ, Buckinghamshire, Բաքինհեմշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն[15]), անգլիացի գրող, լրագրող, գրաքննադատ, քրիստոնյա մտածող։ Համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել հատկապես կաթոլիկ քահանա հայր Բրաունի մասին իր դետեկտիվ ժանրին պատկանող պատմվածքներով։

Գիլբերտ Կիտ Չեսթերտոն
անգլ.՝ Gilbert Keith Chesterton
Gilbert Chesterton.jpg
Ծնվել էմայիսի 29, 1874(1874-05-29)[1][2][3][4][4][5][6][7][8][9][8][10][11][12]
ԾննդավայրԲաքինհեմշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[13]
Վախճանվել էհունիսի 14, 1936(1936-06-14)[14][1][2][3][4][4][5][6][7][8][9][8][10][11] (62 տարեկանում)
Վախճանի վայրԲիկոնսֆիլդ, Buckinghamshire, Բաքինհեմշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն[15]
ԳերեզմանԲաքինհեմշիր
Մասնագիտությունլրագրող, բանաստեղծ, վիպասան, ինքնակենսագիր, գրող, սցենարիստ, փիլիսոփա, կենսագիր, նկարազարդող, detective writer, գրականության պատմաբան, ակնարկագիր, դրամատուրգ և հրապարակախոս
Լեզուանգլերեն[1]
Ազգությունանգլիացիներ
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Բրիտանական կայսրություն
ԿրթությունԼոնդոնի համալսարանի քոլեջ, Ֆելիքս Սլեյդի գեղեցիկ արվեստների դպրոց, Սուրբ Պողոսի դպրոց[16] և Colet Court?[16]
Ժանրերգիտական ֆենթեզի, քրեական վեպ, էսսե և պոեզիա
Ուշագրավ աշխատանքներThe Club of Queer Trades?, The Man Who Was Thursday?, Orthodoxy? և Հավերժական մարդը
ՊարգևներՍուրբ Գրիգորի Մեծի շքանշանի աստղով կոմանդոր-ասպետ
ԱմուսինFrances Chesterton?[16]
ԱզգականներA. K. Chesterton?
GK Chesterson signature.svg
Կայքchesterton.org
Gilbert Keith Chesterton Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Չեսթերտոնը ծնվել է Լոնդոնում, Քենսինգթոնի Քեմպդն Հիլում (Campden Hill in Kensington, London)։ Նա Մարի Լուիսի և Էդվարդ Չեսթերտոնի որդին է։ Կնքվել է մեկ ամսական հասակում Անգլիայի եկեղեցում։ Ըստ իր ինքնակենսագրության վաղ տարիքում նա հիացել է գերբնական երևույթներով։ Նա կրթություն է ստացել Սուրբ Պողոսի դպրոցում, այնուհետ հաճախել է Ֆելիքս Սլեյդի գեղեցիկ արվեստների դպրոց նկարազարդող դառնալու նպատակով։ Սլեյդը Լոնդոնի համալսարանի քոլեջի մասնաճյուղն է, որտեղ Չեսթերտոնն ուսումնասիրել է նաև գրականություն։ Չեսթերտոնն ամուսնացել է Ֆրենսիս Բլոգի հետ 1901 թվականին և ապրել է կնոջ հետ մինչև իր կյանքի վերջ։

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

Աչքի է ընկել իր հստակ արտահայտված հակաիմպերիալիստական հայացքներով, հանդես է եկել անգլո-բուրական պատերազմի դեմ, եղել է իննդուստրիալացման և իշխանության կենտրոնացման միտումների ընդդիմախոս։ Իր բանաստեղծություններում (Ընտիր պոեմներ, 1933) գովերգել է «անգլիականությունը», ավանդական արժեքները։ Նրա վեպերը՝ «Նոթինգ Հիլի Նապոլեոնը» (The Napoleon of Notting Hill, 1904), «Մարդ, որ եղել էր Հինգշաբթի» (The Man Who Was Thursday, 1908), խիզախ քաղաքական ֆանտազիաներ են՝ նախաինդուստրիալ աշխարհի ձոն։ 1911 թ. գրած «Հայր Բրաունի անմեղությունը» երկով սկսել է դետեկտիվ պատմվածքների շարք, որի հերոսը չարի էությանը խորաթափանց և այդ միջոցով բարդ առեղծվածներ լուծելու տաղանդով օգտված համեստ կաթոլիկ հոգևորական է։ Չեսթերտոնն ինքը ընդունել է կաթոլիկություն 1922 թ.։

Գրել է նաև ուսումնասիրություններ Չարլզ Դիքենսի (Charles Dickens, 1906), Ռոբերտ Բրաունինգի (Robert Browning, 1903), Բեռնարդ Շոուի George Bernard Shaw, 1909), Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնի (Robert Louis Stevenson, 1927) Ուիլյամ Բլեյքի և Ջեֆրի Չոսերի (Chaucer, 1932) մասին։ Քրիստոնեական ջատագովական գրվածքներից են՝ «Սուրբ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցի» (St. Francis of Assisi, 1923), «Ս. Թովմաս Աքվինացի» (St. Thomas Aquinas, 1933) կենսագրությունները, «Հավերժ մարդ» (The Everlasting Man, 1925), «Հերետիկոսներ» (1905), «Օրթոդոքսիա» (Ortodoxy, 1908) էսսեների ժողովածուները և այլն։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9 Internet Broadway Database — 2000.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 International Music Score Library Project — 2006.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Discogs — 2000.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 8,7 8,8 8,9 NooSFere — 1999.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 filmportal.de — 2005.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 Czech National Authority Database
  12. 12,0 12,1 Vegetti Catalog of Fantastic Literature
  13. 13,0 13,1 13,2 http://archive.catholicherald.co.uk/article/19th-june-1936/2/g-k-chestertons-famous-father-brown
  14. 14,0 14,1 14,2 Честертон Гилберт Кит // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  15. 15,0 15,1 15,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118520393 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  16. 16,0 16,1 16,2 Oxford Dictionary of National Biography / C. MatthewOxford: OUP, 2004.

ԱղբյուրներԽմբագրել

  • Ian Ousby, Cambridge paperback guide to English literature, 1996.