Բիլլի Ջին Քինգ (անգլ.՝ Billie Jean King, ամուսնությունից առաջ՝ Մոֆիտ (անգլ.՝ Moffitt), նոյեմբերի 22, 1943(1943-11-22)[1][2][3][…], Լոնգ Բիչ, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[1]), ամերիկացի թենիսիստուհի։ Նա հանդես է եկել 20-րդ դարի 60-80-ական թվականներին։ Ռեկորդակիր է Ուիմբլդոնի մրցաշարի հաղթանակների քանակով։ Սպորտում կանանց և տղամարդկանց հավասարության ակտիվ մարտիկ է։

Picto infobox tenis.png
Բիլլի Ջին Քինգ
BJK headshot 2011 5x7 300dpi.jpg
Սեռիգական
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Ծննդյան ամսաթիվնոյեմբերի 22, 1943(1943-11-22)[1][2][3][…] (79 տարեկան)
ԾննդավայրԼոնգ Բիչ, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[1]
Հասակ164 սանտիմետր սմ
Աշխատող ձեռքաջլիկ[4]
Խաղեր Հ/Պ695–155[5]
Խաղեր Հ/Պ87–37[5]
billiejeanking.com(անգլ.)

ԿենսագրությունԽմբագրել

1960 թվականին մեկնարկել է ելույթները։ 1968 թվականին պաշտոնապես դարձել է պրոֆեսիոնալ։

Մարզուհին տասնյոթ տարեկանը չլրացած՝ գլխավորել է ԱՄՆ 60-րդ առաջնությունը կոշտ կորտերի վրա՝ Դարլեն Հարդի հետ զուգախաղում։

1961 թվականին նա հաղթել է երեք հանդիպումներից երկուսում՝ Ուայթմանի գավաթի ազգային թիմի կազմում։ 1966 թվականին նա հաղթել է «Մեծ սաղավարտի» մենախաղի իր առաջին մրցաշարում (Ուիմբլդոն

1965 թվականին մարզիկն ամուսնացել է Լոուրենս Քինգի հետ և աշխարհին հայտնի դարձել այս անունով։ Ապագայում ամուսնությունը խզվել է, բայց Բիլլի Ջինը պահպանել է իր նախկին ամուսնու անունը։ 1971 թվականին նա աբորտ է արել, որի մասին նշվել է նաև ամսագրում։

Քինգը սակավաթիվ խաղացողներից է, որը տարբեր ժամանակներում հաղթել է «Մեծ սաղավարտի» բոլոր մրցաշարերում։ Ուիմբլդոնում և ԱՄՆ բաց առաջնությունում նա հաղթել է բոլոր երեք անվանակարգերում (մենախաղ, զուգախաղ և խառը)։ Նա ռեկորդակիր է Ուիմբլդոնում տարած հաղթանակների քանակով (Նավրատիլովայի հետ միասին)։ Ուիմբլդոնի բոլոր անվանակարգերում նա ունի 20 տիտղոս։

1966, 1967, 1968, 1972 թվականներին նա աշխարհի ուժեղագույն թենիսիստուհին էր և հռչակվել է տարվա խաղացող։ Իր ամբողջ գործուեության ընթացքում նա մրցում էր թենիսիստուհի Մարգարեթ Սմիթ-Քորթի հետ։

Քինգը Կանանց թենիսի ասոցիացիայի մենախաղի մրցաշարի հաղթող ամենատարեց պրոֆեսիոնալ խաղացողն է։ 1983 թվականին՝ 39 տարեկանում, հաղթել է Բիրմինգհեմի մրցաշարում։

1983 թվականին նա ավարտել է իր ելույթները։ 1987 թվականին ընդունվել է Թենիսի փառքի միջազգային սրահ։

1990 թվականին Քինգը ներառվել է 20-րդ դարի 100 ամենաազդեցիկ ամերիկացիների ցանկում։ 2009 թվականին պարգևատրվել է «Ազատության նախագահական մեդալով»՝ ԱՄՆ-ի քաղաքացիական բարձրագույն պատվով[6]։

Իր գործունեության գագաթնակետին, լինելով աշխարհի ուժեղագույն թենիսիստուհին, Քինգը կարողացել է հասնել կանանց թենիսի ինքնավարությանն ու անկախությանը և իր պարգևավճարները մոտեցնել տղամարդկանց։ 1971 թվականին նա դարձել է առաջին կին թենիսիստուհին, որը մեկ տարվա ընթացքում վաստակել է $ 100,000:

Ֆեդերացիայի գավաթում նա ԱՄՆ թիմի ավագն էր։ Ներկայումս «Համաշխարհային թենիսի թիմ» պրոֆեսիոնալ թենիսի լիգայի համասեփականատերն ու նախագահն է[7]։

Անձնական կյանքԽմբագրել

Բիլլի Ջին Քինգը բացահայտ հայտարարել է իր համասեռամոլության մասին[8]։ Երկար տարիներ նա ապրում է իր գործընկեր Իլանա Քլոսի հետ Չիկագոյում։ Նրանք բնակարան ունեն նաև Նյու Յորքում։

Հասարակական գործունեությունԽմբագրել

Քինգն ակտիվորեն պայքարել է թենիսում կանանց և տղամարդկանց հավասարության համար։ Նրա նախաձեռնությամբ ստեղծվել է Կանանց թենիսի համաշխարհային ասոցիացիան (WTA)՝ իր օրացույցով և մրցանակային գումարներով, ոչ պակաս, քան տղամարդկանց թենիսում։ Վարկանիշի գնահատման համակարգը հաստատված է։ Փորձելով ամրապնդել կանանց հավասար իրավունքները սպորտում՝ 1973 թվականին Քինգը, հետևելով Մարգարեթ Քորթի պարտությանը, ցուցահանդեսային հանդիպում է անցկացրել աշխարհի նախկին առաջին ռակետ 55-ամյա Բոբի Ռիգզի հետ, որը վիրավորական էր արտահայտվել կանանց թենիսի մակարդակի վերաբերյալ։ Հանդիպումը, որի հաղթողը ստացել է $ 100,000, նշանակվել է Հյուսթոնի «Աստրոդոմ» սպորտային պալատում։ Խաղը հեռարձակվել է ուղիղ եթերով, դիտել են միլիոնավոր հեռուստադիտողներ ամբողջ Ամերիկայում։ Քինգը հաղթանակ է տարել՝ 6-4, 6-3, 6-3 հաշվով։ Այդ պահից, ըստ շատ փորձագետների, թենիսը դարձել է հանդիսատեսի շրջանում ամենատարածված սպորտաձևերից մեկը՝ համարյա ազգային դավանանք Միացյալ Նահանգներում, ինչը բնորոշ էր Ավստրալիային հիսունական թվականներին[9]։

Քինգը ՁԻԱՀ-ի շարժման ակտիվիստ է։ Մասնակցում է այս ուղղությամբ բազմաթիվ գործողությունների` հատուկ գրականության, ֆիլմերի և տեսանյութերի ստեղծում «20-րդ դարի ժանտախտի» դեմ պայքարի վերաբերյալ։ Նա մեկնաբանում է թենիսի բազմաթիվ մրցաշարեր։

Մեծ սաղավարտի եզրափակիչներԽմբագրել

Հաղթանակներ (12)Խմբագրել

Տարեթիվ Մրցաշար Մրցակից Հաշիվ
1968 Ավստրալիայի բաց առաջնություն (2) Մարգարեթ Սմիթ 6-1 6-2
1972 Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնություն Էվոն Գուլագոնգ 6-3 6-3
1966 Ուիմբլդոնի մրցաշար Մարիա Բուզնո 6-3 3-6 6-1
1967 Ուիմբլդոնի մրցաշար Հենդն Ջոնս 6-3 6-4
1968 Ուիմբլդոնի մրցաշար Ջուդի Տեգարտ 9-7 7-5
1972 Ուիմբլդոնի մրցաշար Էվոն Գուլագոն 6-3 6-3
1973 Ուիմբլդոնի մրցաշար Քրիս Էվերտ 6-0 7-5
1975 Ուիմբլդոնի մրցաշար Էվոն Գուլագոն 6-0 6-1
1967 ԱՄՆ բաց առաջնություն Հենդն Ջոնս 11-9 6-4
1971 ԱՄՆ բաց առաջնություն Ռոզմարի Կազալս 6-4 7-6
1972 ԱՄՆ բաց առաջնություն Քերրի Ռեյդ 6-3 7-5
1974 ԱՄՆ բաց առաջնություն Էվոն Գուլագոն 3-6 6-3 7-5

Պարտություններ (6)Խմբագրել

Տարեթիվ Մրցաշար Մրցակից Հաշիվ
1969 Ավստրալիայի բաց առաջնություն (2) Մարգարետ Սմիթ 4-6 1-6
1963 Ուիմբլդոնի մրցաշար Մարգարետ Սմիթ 3-6 4-6
1969 Ուիմբլդոնի մրցաշար Հենդն Ջոնս 6-3 3-6 2-6
1970 Ուիմբլդոնի մրցաշար Մարգարետ Քորդ 12-14 9-11
1965 ԱՄՆ բաց առաջնություն Մարգարետ Սմիթ 6-8 5-7
1968 ԱՄՆ բաց առաջնություն Վիրջինյա Ուէյդ 4-6 2-6

ԿինոԽմբագրել

2017 թվականին թողարկվել է «Սեռերի ճակատամարտ» գեղարվեստական ​​ֆիլմը (անգլ.՝ Battle of the Sexes)՝ նվիրված Բիլլի Ջինի և Բոբի Ռիգսի հայտնի մրցավեճին և, ընդհանուր առմամբ, թենիսիստուհու կյանքին՝ Կանանց թենիսի ասոցիացիայի հիմնադրումից ի վեր։ Գլխավոր դերում հանդես է գալիս Էմմա Սթոունը, Ռիգզին՝ Սթիվ Կարելը։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Tingay L. 100 years of WimbledonLondon Borough of Enfield: Guinness Superlatives, 1977. — P. 212.
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах, Görkəmli qadınlar haqqında məlumat bankı
  4. Collins B. The Bud Collins History of Tennis: An Authoritative Encyclopedia and Record Book — 2 — NYC: New Chapter Press, 2010. — P. 595. — ISBN 978-0-942257-70-0
  5. 5,0 5,1 WTA կայքէջ
  6. «Обама «повязал» 16 Президентских медалей свободы соотечественникам и иностранцам»։ NEWSru.com։ 13 августа 2009։ Վերցված է 2009-10-06 
  7. Билли-Джин Кинг на сайте World Team Tennis Archived 2012-10-15 at the Wayback Machine. (անգլ.)
  8. Олимпийская ошибка Владимира Путина на сайте Радио «Свобода»
  9. Книг Билли-Джин. Спортивная биография.

Արտաքին հղումներԽմբագրել