Առնոլդ Զոմմերֆելդ

(Վերահղված է Առնոլդ Զոմերֆելդից)

Առնոլդ Զոմմերֆելդ (1868-1951), Առնոլդ Յոհաննես Վիլհելմ Զոմմերֆելդ, գերմանացի ֆիզիկոս և մաթեմատիկոս։

Առնոլդ Զոմմերֆելդ
Arnold Sommerfeld
Sommerfeld1897.gif
Ծնվել էդեկտեմբերի 5, 1868(1868-12-05)[1][2][3][4][5][6][7]
Քյոնիգսբերգ, Պրուսիայի թագավորություն[1][7]
Մահացել էապրիլի 26, 1951(1951-04-26)[8][2][4][5][6][7] (82 տարեկանում)
Մյունխեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[8][7]
վթար
ԳերեզմանNordfriedhof[9]
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Մասնագիտությունֆիզիկոս-տեսաբան, մաթեմատիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան[2], Ախենի Ռեյնիշ-Վեստֆելիշեի տեխնիկական համալսարան[2], Գյոթինգենի համալսարան[2] և Clausthal University of Technology?[2][7]
Գործունեության ոլորտսպեկտրասկոպիա
Պաշտոն(ներ)Գաղտնի խորհուրդ
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՔյոնիգսբերգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[10]
Գիտական ղեկավարՖերդինանդ ֆոն Լինդերման[11]
Եղել է գիտական ղեկավարՊաուլ Պետեր Էվալդ[12], Վոլֆգանգ Պաուլի[13], Գրեգոր Վենտցել[14], Վոյցեխ Ռաբինովիչ[15], Օտտօ Լապորտ[16], Պետեր Դեբայ[17], Հանս Բետե[18], Վերներ Հայզենբերգ[19], Karl Apfelbacher?[20], Wilmer L. Barrow?[20], Friedrich Burmeister?[20], Paul Sophus Epstein?[20], Walter Franz?[20], Herbert Fröhlich?[20], Erwin Fues?[20], Ernst Guillemin?[20], Walter Heitler?[20], Karl Herzfeld?[20], Dimitrios Chondros?[20], Helmut Hönl?[20], Ludwig Hopf?[20], Adolf Kratzer?[20], Alfred Landé?[20], Վիլհելմ Լենց[20], Herman March?[20], Josef Meixner?[20], Valentin Scheidel?[20], Karl Seebach?[20], Rudolf Seeliger?[20], Bruno Thüring?[20], Albrecht Unsöld?[20], Ludwig Waldmann?[20] և Heinrich Welker?[20]
Հայտնի աշակերտներԼայնուս Կարլ Փոլինգ
ՊարգևներՄաքս Պլանկի անվան մեդալ Լորենցի մեդալ Էստրեդի մեդալ Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան Մատեուչի մեդալ Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ և honorary doctor of the University of Calcutta?
Arnold Sommerfeld Վիքիպահեստում

Ավարտել է Քյոնիգսբերգի համալսարանը (1891Մյունխենի համալսարանի պրոֆեսոր (1906-ից)։ Աշխատանքները վերաբերում են ատոմի, մետաղների տեսությանը, մաթեմատիկական ֆիզիկային։ Կատարելագործել է Բորի ատոմի մոդելը՝ առաջարկելով քվանտային պայմանների ավելի ընդհանուր ձևակերպում։ Զոմմերֆելդը ստեղծել է ջրածնանման ատոմների նուրբ կառուցվածքի տեսությունը (1916)։ Տվել է Վիդեման-Ֆրանցի օրենքի ավելի ճիշտ բանաձևը և բացատրել մետաղներում դիտվող մի շարք երևույթներ (ջոուլյան ջերմություն, ջերմաէլեկտրական երևույթներ)։ Մշակել է դիֆրակցիայի մաթեմատիկական խիստ տեսությունը (1895), ստացել գլանային ֆունկցիաների ինտեգրալային ներկայացումը (Զոմմերֆելդի ինտեգրալ, 1896), լուծել երկու միջավայրերի սահմանում տեղադրված ուղղահայաց դիպոլի ճառագայթման խնդիրը (1909)։ Զոմմերֆելդը էական ավանդ է ներդրել ռենտգենյան ճառագայթների հետազոտման գործում, մշակել էլեկտրոնների արգելակման ճառագայթման տեսությունը (1931

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11861553X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  3. SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. 5,0 5,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  6. 6,0 6,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Seidel F. Die Straßen in Clausthal – Zellerfeld – Buntenbock / Hrsg.: Clausthal-Zellerfeld — 1983. — S. 15.
  8. 8,0 8,1 Зоммерфельд Арнольд // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  9. Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  10. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  11. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  12. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  13. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  14. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  15. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  16. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  17. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  18. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  19. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  20. 20,00 20,01 20,02 20,03 20,04 20,05 20,06 20,07 20,08 20,09 20,10 20,11 20,12 20,13 20,14 20,15 20,16 20,17 20,18 20,19 20,20 20,21 20,22 20,23 20,24 Mathematics Genealogy Project — 1997.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 701