Ալեքսանդր Դեյնեկա Ալեքսանդրովիչ (ռուս.՝ Алекса́ндр Алекса́ндрович Дейне́ка, մայիսի 20, 1899(1899-05-20)[1][2][3], Կուրսկ, Ռուսական կայսրություն[4] - հունիսի 12, 1969(1969-06-12)[4][5][6][…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ[4]), ռուս խորհրդային նկարիչ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1963), ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1947, փոխնախագահ՝ 1962-1966), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969)։ ԽՄԿԿ անդամ 1960 թվականից։

Ալեքսանդր Դեյնեկա
RIAN archive 75360 Lenin prize-giving ceremony cropped.jpg
Ծնվել էմայիսի 20, 1899(1899-05-20)[1][2][3]
ԾննդավայրԿուրսկ, Ռուսական կայսրություն[4]
Վախճանվել էհունիսի 12, 1969(1969-06-12)[4][5][6][…] (70 տարեկան)
Մահվան վայրՄոսկվա, ԽՍՀՄ[4]
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն, Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Խորհրդային Ռուսաստան և Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունՎխուտեմաս
Մասնագիտություննկարիչ, պլակատի նկարիչ, մանկավարժ, համալսարանի դասախոս, քանդակագործ, նկարազարդող, լուսանկարիչ, գծանկարիչ և ուսուցիչ
Ժանրժանրային նկարչություն
ԱշակերտներQ12075870?
ՊարգևներԼենինի շքանշան, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան, «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ, Լենինյան մրցանակ, Մոսկվայի 800-րդ ամյակին նվիրված մեդալ և «Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալ
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ նկարիչների միություն
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Aleksandr Deyneka Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

1920-1925 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Վխուտեմասում։ Դեյնեկաի գործերին բնորոշ է մոնումենտալ ձևերի արտահայտչականությունը, դինամիկ կոմպոզիցիան՝ «Պետրոգրադի պաշտպանությունը» (1928, ԽՍՀՄ զինված ուժերի կենտրոնական թանգարան, Մոսկվա), «Դոնբաս։ Ա, Ալեքսանդր Դեյնեկա․ «Պետրոգրադի պաշտպանությունը» (1928, ԽՍՀՄ Զինված ուժերի կենտրոնական թանգարան, Մոսկվա) ճաշաժամի ընդմիջում» (1935, Լատվ․ ԽՍՀ գեղարվեստական թանգարան, Ռիգա), «Ապագա օդաչուները» (1938, Տրետյակովյան պատկերասրահ), «Սևաստոպոլի պաշտպանությունը» (1942, Ռուսական թանգարան, Լենինգրադ)։ Կատարել է մոնումենտալ գեղանկարչական գործեր, որոնցից «Լավ առավոտ», «Հոկեյիստներ» (1959-1960), «Կարմիր գվարդիական», «Կթվորուհի» (1962) խճանկարներն արժանացել են Լենինյան մրցանակի (1964

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Ռուսերեն Վիքիպեդիա (ռուս.) — 2001.
  2. 2,0 2,1 Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
  3. 3,0 3,1 Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Дейнека Александр Александрович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիա — 1696.
  6. 6,0 6,1 6,2 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 347