Ալեքսանդր Դեյնեկա Ալեքսանդրովիչ (ռուս.՝ Алекса́ндр Алекса́ндрович Дейне́ка, մայիսի 8 (20), 1899[1], Կուրսկ, Ռուսական կայսրություն[2] - հունիսի 12, 1969(1969-06-12)[2][3][4][5][6][6][7], Մոսկվա, ԽՍՀՄ[2]), ռուս խորհրդային նկարիչ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1963), ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1947, փոխնախագահ՝ 1962-1966), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969)։ ԽՄԿԿ անդամ 1960 թվականից։

Ալեքսանդր Դեյնեկա
RIAN archive 75360 Lenin prize-giving ceremony cropped.jpg
Ծնվել էմայիսի 8 (20), 1899[1]
ԾննդավայրԿուրսկ, Ռուսական կայսրություն[2]
Վախճանվել էհունիսի 12, 1969(1969-06-12)[2][3][4][5][6][6][7] (70 տարեկանում)
Մահվան վայրՄոսկվա, ԽՍՀՄ[2]
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Խորհրդային Ռուսաստան
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունՎխուտեմաս
Մասնագիտություննկարիչ, պլակատի նկարիչ, մանկավարժ, համալսարանի պրոֆեսոր, քանդակագործ և նկարազարդող
Ժանրժանրային նկարչություն
ՊարգևներԼենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ Լենինյան մրցանակ և Մոսկվայի 800-րդ ամյակին նվիրված մեդալ
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ նկարիչների միություն
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Aleksandr Deyneka Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

1920-1925 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Վխուտեմասում։ Դեյնեկաի գործերին բնորոշ է մոնումենտալ ձևերի արտահայտչականությունը, դինամիկ կոմպոզիցիան՝ «Պետրոգրադի պաշտպանությունը» (1928, ԽՍՀՄ զինված ուժերի կենտրոնական թանգարան, Մոսկվա), «Դոնբաս։ Ա, Ալեքսանդր Դեյնեկա․ «Պետրոգրադի պաշտպանությունը» (1928, ԽՍՀՄ Զինված ուժերի կենտրոնական թանգարան, Մոսկվա) ճաշաժամի ընդմիջում» (1935, Լատվ․ ԽՍՀ գեղարվեստական թանգարան, Ռիգա), «Ապագա օդաչուները» (1938, Տրետյակովյան պատկերասրահ), «Սևաստոպոլի պաշտպանությունը» (1942, Ռուսական թանգարան, Լենինգրադ)։ Կատարել է մոնումենտալ գեղանկարչական գործեր, որոնցից «Լավ առավոտ», «Հոկեյիստներ» (1959-1960), «Կարմիր գվարդիական», «Կթվորուհի» (1962) խճանկարներն արժանացել են Լենինյան մրցանակի (1964

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118524380 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Дейнека Александр Александрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. 3,0 3,1 3,2 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիա — 1993.
  5. 5,0 5,1 5,2 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Store norske leksikon — 1978.
  7. 7,0 7,1 7,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.