Վաղուհաս, գյուղ ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանում` շրջկենտրոնից 52 կմ հարավ-արևմուտք` Թարթառ գետի աջ ափին՝ 800-900 մետր բարձրության վրա։ Տարածքը՝ 1483 հեկտար։ Զբաղվում են հիմնականում անասնապահությամբ։ Ունի միջնակարգ դպրոց, ակումբ, բուժկետ[2]։ Գյուղում պահպանվել է Վաղուհասի վանքը (12-րդ դար), շրջակայքում են Կարմիր վանքի (13-րդ դար), Հին Վաղուհաս բնակավայրի, Մայրաքաղաք կամ Տիրամայր եկեղեցական հուշահամալիրների (12-13-րդ դդ.) ավերակները[2]։ 2012-ի փետրվարի 19-ին օծվել է Սուրբ Մարիամ Աստվածածին նորակառույց եկեղեցին[3]։

Գյուղ
Վաղուհաս
ադրբ.՝ Qozlu
Вагуас3.jpg
ԵրկիրԱրցախ Արցախ
ՇրջանՄարտակերտի
ԲԾՄ988 մետր
Պաշտոնական լեզուհայերեն
Բնակչություն638[1] մարդ (2005)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունվաղուհասցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Վաղուհաս (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն)
Red pog.png

ԿրթությունԽմբագրել

2012 թվականի մայիսի 23-ին գյուղում հանդիսավորությամբ բացվեց Հայաստան համահայկական հիմնադրամի կառուցած նորակառույց դպրոցը[4]։ Հիմնադրամն ԱՄՆ Արևելյան շրջանի տեղական մարմնի ֆինանսավորմամբ էլ 2013 թ.-ին դպրոցում հիմնվեց համակարգչային դասասենյակ[5]։

Վաղուհասը Արցախյան ազատամարտումԽմբագրել

1988 թվականին Վաղուհասում կազմավորվել է կամավորական ընդհատակյա ջոկատ (հրամանատարներ՝ Հայկ Աղաբեկյան, Բորիկ Բախշիյան), որը հետագայում վերակազմավորվել է վաշտի։ Ջոկատը և վաշտը առանձին, 1992 թվականի սեպտեմբերից Մարտակերտի պաշտպանական շրջանի կազմում մասնակցել են Մարտակերտի, Ասկերանի, Քելբաջարի (Օմարի լեռնանցք) և այլ շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով հետմահու պարգևատրվել են Սլավիկ Պետրոսյանը, Բորիկ Բախշիյան։ ԼՂՀ «Մարտական Խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով՝ Գ. Սևյանը, Գ. Մուրադյանը։ Վաղուհասից զոհվել է 30 ազատամարտիկ[2]։

Տես նաևԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել