Բացել գլխավոր ցանկը

Սուխում[11][12] (աբխ.՝ Аҟәа /а́куа/, վրաց.՝ სოხუმი /սոխումի/), 1936-1992 թվականներին անվանել են Սուխումի և այս անունով էլ շատ հաճախ հանդես է գալիս։ Աբխազիայի մայրաքաղաքն է։

Քաղաք
Սուխում
Аҟәа/სოხუმი
Զինանշան
Զինանշան
Sokhumi Collage.jpg
Կոորդինատներ: 43°00′12″ հս․ լ. 41°00′55″ ավ. ե. / 43.00333° հս․. լ. 41.01528° ավ. ե. / 43.00333; 41.01528
ԵրկիրԱբխազիա Աբխազիա/Վրաստան Վրաստան
ԵրկրամասԱբխազիայի Ինքնավար Հանրապետություն
ՇրջանՍուխում/Սուխումի մունիցիպալիտետ
ՔաղաքապետԱդգուր Խարազիա[1]
Այլ անվանումներԴիոսկուրիադա[2]
Սեբաստոպոլիս[2]
Ցխում[2][3]/Ցխումի[4][5] 7-10-րդ դարերում՝ ცხუმი[6]
Սուխում-Կալե[2]
Սուխում (1810-1936[7], և 1992 թվականից[8][9])
Սուխումի (1936[7]-1992[8][9])
Տվյալ կարգավիճակում1848 թվականից
Մակերես27 կմ²
Բարձր. ծովի մակ-ից20 մետր
Կլիմայի տեսակխոնավ մերձարեւադարձային
Բնակչություն 62 914 մարդ (2011)
Ազգային կազմաբխազներ, ռուսներ, հայեր, վրացիներ, հույներ
Ժամային գոտիUTC+3
Հեռախոսային կոդ+7 840 22x-xx-xx
Փոստային ինդեքս384900
Փոստային ինդեքսներ384900 և 6600[10]
Ավտոմոբիլային կոդABH
Պաշտոնական կայքsukhum.ru
##Սուխում (Աբխազիա)
Red pog.png
##Սուխում (Վրաստան)
Red pog.png

ՍտուգաբանությունԽմբագրել

Վրացերեն մատյաններում այս անունը հիշատակվում է դեռևս 8-րդ դարից։

ՊատմությունԽմբագրել

Ներկայիս Սուխումի տարածքում մարդիկ ապրել են դեռևս քարի դարից, մոտավորապես 300.000 տարի առաջվանից։ Սա աշխարհի ամենահին քաղաքներից մեկն է։

ԲնակչությունԽմբագրել

2011 թվականին Աբխազիայում անցկացված մարդահամարի տվյալներով՝ քաղաքում բնակվում է 64,5 հազար մարդ։ Հայերը կազմում են քաղաքի բնակչության մոտ 30 %-ը։

Տեսարժան վայրերԽմբագրել

Քույր քաղաքներԽմբագրել

Հայտնի մարդիկԽմբագրել

Քաղաքում ծնվել ենԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Адгур Харазия назначен мэром Сухума
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Ю. Н. Воронов. Диоскуриада — Себастополис — Цхум. — М.: Наука, 1980. — 128 с. — 35 800 экз.
  3. Институт русского языка (Академия наук СССР) Этимология. — М.: Наука, 1979. — С. 116.
    О. Н. Трубачев. Indoarica в Северном Причерноморье / Ответственные редакторы Л. А. Гиндин к И. Б. Еськова. — М.: Наука, 1999. — С. 320. — 1000 экз. — ISBN 5-02-011675-0

    …Нас, естественно, больше интересуют случаи с более близких территорий. И такие примеры, действительно, есть, причём исключительно яркие и не во всех отношениях раскрытые. Сюда относятся греч. Διοσκουριας, Диоскуриада, древнее название Сухуми, производное от имени Διοσκουριοι, диоскуры, сыновья Зевса, близнецы. Считается, что та же семантика представлена в названии Сухум(и), первоначально Цхум, ср. груз., мингр., чан. tkubi, tkupi «близнецы», «двойни», «двойной орешек, плод»28, сюда же Лечхум, название одной из областей Имеретии29. «Таким образом, интересующие нас слова θqum, θqum означают близнецы, двойни. Следовательно, слово Сухум, точнее Цхум почти вполне соответствует по смыслу греческому названию Диоскуриады и значит Близнецы, слово Лечхум означает страну близнецов, или область, где находится Чхум, Близнецы.»30

    28 Орбели И А. Город близнецов Aiocncoupidç и племя возниц 'Hfíoxoi // ЖМНП 1911, май. С. 207.
    29 Там же. С. 203.
    30 Там же. С. 209.

  4. Поспелов Е. М. Географические названия мира: Топонимический словарь, М., «Русские словари», 1998, с. 402 — ISBN 5-89216-029-7
  5. Х. С. Бгажба. Труды. Книга первая. — Сухуми: Алашара, 1987. — С. 146.

    Таким образом, топоним Сухуми восходит к Цхум-и (Цхом-и), зафиксированному в грузинских летописях с X века. С появлением турок на побережье Цхуми стал называться Сухум-кале, что соответствует фонетическим нормам турецкого языка.

  6. А великий Андрей совместно со Свимоном вошли в земли Овсетские, достигли города, который называется Фостафор 120, где содеяли множество чудес, обратили и просветили множество народа; оттуда ушли в земли Абхазские и пришли в город Севаст, ныне именуемый Цхуми.
    Леонти Мровели (Перевод Г. В. Цулая) Жизнь картлийских царей. — М.: Наука, 1979.

    ლეონტი მროველის. მესამე ტექსტი // [ქართლის ცხოვრება (მეორე ტექსტი) ქართლის ცხოვრება].

  7. 7,0 7,1 Изменение административно-территориального деления союзных республик
  8. 8,0 8,1 Сборник законодательных актов Республики Абхазия, выпуск 3. — Сухум, 1995. — С. 94-95.
  9. 9,0 9,1 Шария В. Абхазская трагедия (сборник). — Сочи. 1993. стр.126
  10. საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“
  11. Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ «Վրացական տեղանունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում»։ Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք։ էջ 46։ ISBN 99941-56-03-9 
  12. ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտե, «Գեոդեզիա եւ քարտեզագրություն» ՊՈԱԿ (2012)։ Աշխարհի պետությունների եւ տարածքների համառոտ տեղեկատու-բառարան։ Երևան: «Գեոդեզիա եւ քարտեզագրություն» ՊՈԱԿ։ էջ 5։ ISBN 978-99941-2-663-7 

Արտաքին հղումներԽմբագրել