Հարավկորեական վոն (կոր.՝ , , վոն)` Կորեայի Հանրապետության դրամական միավոր։ Շրջանառության մեջ են 1000, 5000, 10000 և 50000 վոն անվանական գնով թղթադրամները և 1, 5, 10, 50, 100 և 500 վոն անվանական գնով մետաղադրամները։ Քանի որ 1 և 5 վոն արժողությամբ մետաղադրամները հազվադեպ են հանդիպում, հաշվարկը թույլատրվում է կլորացնել մինչև 10 վոն։

Հարավկորեական վոն
대한민국 원 / 大韓民國 圓
Թղթադրամներ
Թղթադրամներ
ISO 4217 կոդ USD
Երկիր Հարավային Կորեա Հարավային Կորեա
Պաշտոնական
օգտագործում
Հարավային Կորեա Հարավային Կորեա
Կազմված է 100 չոնից
Նշան KRW
Մետաղադրամներ 1, 5, 10, 50, 100, 500 վոն
Թղթադրամներ 1000, 5000, 10 000, 50 000 վոն
Կենտրոնական բանկ Կորեայի բանկ
Վեբ-կայք www.bok.or.kr

ՊատմությունԽմբագրել

Վոնը կրկին շրջանառության մեջ է դրվել 1962 թվականի հունիսի 9-ից։ Նոր արժույթի փոխանակումը կատարվել է հետևյալ հարաբերակցությամբ` 1վոն = 10խվան։ 1975 թվականի մարտի 22-ին, երբ շրջանառությունից հանվեց խվան անվանական գնով վերջին մետաղադրամը, վոնը դարձավ միակ օրինական վճարային միջոցը։ Նրան վերագրվում է ISO 4217 կոդը` KRW: 1962 թվականին, երբ շրջանառության մեջ դրվեց վոնը, դրա փոխարժեքը ամրացված էր ԱՄՆ դոլարի փոխարժեքին` 125 վոն=1 դոլար հարաբերակցությամբ։ Ամրացված փոխարժեքը 1962 թվականից մինչև 1980 թվականը ներկայացված է ներքոհիշյալ աղյուսակում.

Երկրորդ կորեական վոն
Հաստատման ամսաթիվ Հարավկորեական վոնի հարաբերակցությունը

ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ

1962 թվականի հունիսի 10 125
1964 թվականի մայիսի 3 255
1972 թվականի օգոստոսի 3 400
1974 թվականի դեկտեմբերի 7 480
1980 թվականի հունվարի 12 580

Շրջանառության մեջ էր նաև «չոն»(կոր.՝ , ) մետաղադրամը` 1/100 վոն արժողությամբ, սակայն կապված վոնի արժեզրկման հետ այն չի կիրառվում։

1980 թվականի փետրվարի 27-ից քայլեր ձեռնարկեցին լողացող փոխարժեքի կուրսին անցնելու համար։ Վերջնական անցումը ազատ փոխարժեքին տեղի ունեցավ 1997 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, երբ ձեռք էր բերվել համաձայնություն Արժույթի միջազգային հիմնադրամի[1] հետ։ Դրանից որոշ ժամանակ անց, կապված ասիական ֆինանսական ճգնաժամի հետ, վոնը արժեզրկվեց գրեթե երկու անգամ։

ՄետաղադրամներԽմբագրել

Մինչև 1966 թվականը շրջանառության մեջ գտնվող միակ մետաղադրամները 10 և 50 խվան անվանական գներոով մետաղադրամներն էին, համապատասխանաբար գործածվում էր 1 և 5 վոն։ Նոր մետաղադրամները, վոն անվանական գնով, Կորեայի Բանկի կողմից թողարկվեց 1966 թվականի օգոստոսի 16-ին։ Դրանք էին`1, 5 և 10 վոն։ Այդ մետաղադրամներում առաջին անգամ չկիրառվեց կորեական օրացույցը, տարեթվերը հաշվարկվեցին մեր թվարկության սկզբից։ 10 և 50 խվան արժողությամբ մետաղադրամները շրջանառությունից հանվել են 1975 թվականի մարտի 22-ին։

1968 թվականին 1 վոն արժողությամբ արույրից մետաղադրամը փոխարինվեց ալյումինե մետաղադրամով, որի արդյունքում նրա իրական գինը գերազանցեց անվանական գնին։ Նպատակ ունենալով հետագայում թողարկված մետաղադրամների արժեքը իջեցնել, 1970 թվականին թողարկվեցին նոր մետաղադրամներ 5 և 10 վոն արժողությամբ, արույրը փոխարինելով բրոնզով։ Նույն թվականին շրջանառության մեջ դրվեց պղնձանիկելային 100 վոն արժողությամբ մետաղադրամը, իսկ 1972 թվականին` 50 վոն։

1982 թվականի հունիսի 12-ին ինֆլյացիայի պատճառով և առևտրային ավտոմատների տարածման արդյունքում շրջանառության մեջ դրվեց 500 վոն արժողությամբ մետաղադրամը:1983 թվականի հունվարին, նպատակ ունենալով կայունացնել մետաղադրամների համակարգը, թողարկվեց մետաղադրամների նոր շարք` 1, 5, 10, 50 և 100 վոն արժողությամբ։ Մետաղադրամները թողարկեցին նույն կառուցվածքով ինչ 500 վոնը, բայց պահպանեցին հին մետաղադրամների թեմաները։

Պատկեր Անվանական գին

(վոն)

Տրամագիծ

(մմ)

Քաշ

(գ)

Նյութ Եզր Ավերս Ռևերս Ամսաթիվ
ավերս ռևերս թողարկում մետաղադրոշմ շրջանառությունից հանել
    1 17,2 1,70 արույր60 % պղինձ

40 % ցինկ

հարթ հիբիսկուս սիրիական, անվանական գին,

բանկի անվանում

անվանական գին, բանկի անվանում,

մետաղադրոշմի տարեթիվ

16 օգոստոսի

1966

1966, 1967 1 դեկտեմբերի

1980

    0,73 ալյումին 26 օգոստոսի

1968

1968—1970, 1974—1982 շրջանառության մեջ
    հիբիսկուս սիրիական, անվանական գին 15 հունվարի

1983

1983—1985, 1987—1991,

1995 թվականից

    5 20,4 3,90 Բրոնզ88 % պղինձ

12 % ցինկ

հարթ Կոբուկսոն, անվանական գին,

բանկի անուն

անվանական գին, բանկի անուն,

մետաղադրոշմի տարեթիվ

16 օգոստոսի

1966

1966 շրջանառության մեջ
    2,95 արույր

65 % պղինձ 35 % ցինկ

16 հուլիսի

1970

1970—1972, 1978—1982
    Կոբուկսոն, անվանական գին 15 հունվարի

1983

1983, 1987—1991,

1995—1997, 1999 թվականից

    10 22,9 4,22 բրոնզ88 % պղինձ

12 % ցինկ

հարթ Տաբոտհապ, անվանական գին,

բանկի անուն

անվանական գին, բանկի անուն,

մետաղադրոշմի տարեթիվ

16 օգոստոսի

1966

1966—1970 շրջանառության մեջ
    4,06 արույր

65 % պղինձ 35 % ցինկ

16 հուլիսի

1970

1970—1975, 1977—1982
    Տաբոտհապ, անվանական գին 15 հունվարի

1983

1983, 1985—2009
    18,0 1,22 ալյումինե, պղնձապատ

48 % պղինձ 52 % ալյումին

18 դեկտեմբերի

2006

2006 թվականից
    50 21,6 4,16 70 % պղինձ

18 % ցինկ 12 % նիկել

մակաշերտավոր բրնձի ծաղիկ, անվանական գին անվանական գին, բանկի անուն,

մետաղադրոշմի տարեթիվ

1 դեկտեմբերի

1972

1972—1974, 1977—1982 շրջանառության մեջ
    15 հունվարի

1983

1983—1985,

1987 թվականից

    100 24,0 5,42 պղնձանիկելային խառնուրդ

75 % պղինձ 25 % նիկել

մակաշերտավոր Լի Սունսին, անվանական գին,

բանկի անուն

անվանական գին, մետաղադրոշմի տարեթիվ 30 նոյեմբերի

1970

1970—1975, 1977—1982 շրջանառության մեջ
    Լի Սունսին, անվանական գին անվանական գին, բանկի անուն,

մետաղադրոշմի տարեթիվ

15 հունվարի

1983

1983 թվականից
    500 26,5 7,70 պղնձանիկելային խառնուրդ

75 % պղինձ 25 % նիկել

մակաշերտավոր Կռունկ, անվանական գին անվանական գին, բանկի անուն,

մետաղադրոշմի տարեթիվ

12 հունիսի

1982

1982—1984, 1987—1997,

1999 թվականից

շրջանառության մեջ

ԹղթադրամներԽմբագրել

Շարք Thomas De La Rue (1962)[1](կոր.)
Պատկեր Անվանական գին

(վոն)

Չափսեր

(մմ)

Հիմնական գույներ Նկարագրություն Ամսաթվեր
Ճակատային կողմ Հակառակ կողմ Ճակատային կողմ Հակառակ կողմ Թողարկվել է Շրջանառությունից հանվել է
    1 94×50 վարդագույն նշան Կորեայի բանկ անվանական գին 10 հունիսի

1962

20 մայիսի

1970

    5 կապույտ 1 մայիսի

1969

    10 108×54 կանաչ 1 սեպտեմբերի

1962

    50 156×66 նարնջագույն քարե կղզի Հեգիմգան

Կոջե քաղաքի մոտ

ջահ, անվանական գին 20 մայիսի

1970

    100 կանաչ անկախության դարպաս 14 փետրվարի

1969

    500 մոխրագույն Սուննեմուն 3 փետրվարի

1967

Պատկերի մասշտաբը`1,0 մմ պիքսելով։
Շարք KOMSCO (1962—1969) [2](կոր.)
Պատկեր Անվանական գին Չափսեր

(մմ)

Հիմնական գույներ Նկարագրություն Ամսաթվեր
Ճակատային կողմ Հակառակ կողմ Ճակատային կողմ Հակառակ կողմ թողարկվել է շրջանառությունից հանվել է
    10 չոն 90×50 կապույտ Մակագրություն «Կորեայի բանկ»

և անվանական գին(կորերեն)

Մակագրություն «Կորեայի բանկ»

և անվանական գին (անգլերեն)

1 դեկտեմբերի

1962

1 դեկտեմբերի

1980

    50 չոն շագանակագույն
    10 վոն 140×63 մանուշակագույն Չխոմսոնդե Կոբուկսոն 21 սեպտեմբերի

1962

30 հոկտեմբերի

1973

    50 վոն 149×64 կանաչ

նարնջագույն կապույտ

Սեուլում Գոնվոն եղանակ ազդանշանային կրակ, հիբիսկուս սիրիական 21 մարտի

1969

    100 վոն 156×66 կանաչ անկախության դարպաս Կյոնխորու տաղավարը Կյոնբոկունում 1 նոյեմբերի

1962

    Սեջոն Մեծ Կորեայի բանկի գլխավոր շենքը 14 օգոստոսի

1965

1 դեկտեմբերի

1980

    500 վոն 165×73 շագանակագույն Սուննեմուն Կոբուկսոն 16 օգոստոսի

1966

10 մայիսի

1975

Պատկերի մասշտաբ` 1,0 մմ պիքսելով։
Շարք 1972—1973 թվականներ[3](կոր.)
Պատկեր Անվանական գին Չափսեր Հիմնական գույն Նկարագրություն Ամսաթիվ Շարքի

նշանակություն

Տպագրաման

վայր

Ավերս Ռևերս Ավերս Ռևերս Водяной знак թողարկման շրջանառությունից հանվել է
    ₩5000 167 × 77 մմ Շագանակագույն Լի Ի Կորեյի բանկի գլխավոր շենք 1 հուլիսի 1972 1 դեկտեմբերի 1980 Շարք I (가) Thomas de la Rue[2]
    ₩10 000 171 × 81 մմ Շագանակագույն Սեջոն Մեծ, Հիբիսկուս սիրիական Քինջոնջոնը Կյոնբոկունում 12 հունիսի 1973 10 նոյեմբերի 1981 Շարք I (가) Ճապոնիայում[3]
Շարք 1973—1979 թվականներ [4](կոր.)
    ₩500 159 × 69 մմ Կանաչ և վարդագույն Լի ՍունսինԿոբուկսոն Լի Սունսինի դամբարանը Ոչ 1 սեպտեմբերի 1973 12 мая 1993 Շարք III (다)
    ₩1000 163 × 73 մմ Մանուշակագույն Լի Խվան, Հիբիսկուս սիրիական Կոնֆուցիոսի Դոսան դպրոց 14 օգոստոսի 1975 Շարք I (가) Ճապոնիայում[4]
117px 117px ₩5000 167 × 77 մմ Նարնջագույն Լի Ի Օչժուկհոնը Կաննինում 1 հունիսի 1977 12 մայիսի 1993 Շարք II (나) Ճապոնիայում[2]
    ₩10 000 171 × 81 մմ Կանաչ Սեջոն Մեծ, ջրային ժամացույց Կյոնխորու տաղավարը Կյունբոկկունում Հիբիսկուս սիրիական 15 հունիսի 1979 12 մայիսի 1993 Շարք II (나) Ճապոնիայում[3]
Շարք 1983—2002 թվականներ [5](կոր.)
Պատկեր Անվանական գին Չափսեր Հիմնական գույն Նկարագրություն Ամսաթիվ Շարքի

նշանակություն

Փոփոխություն
Ավերս Ռևերս Ավերս Ռևերս Նշագիծ թողարկման
    ₩1000 151 × 76 մմ Մանուշակագույն Լի Խվան Կոնֆուցիոսի Դոսան դպրոց Շրջված դիմանկար 11 հունիսի 1983 Շարք II (나)
    ₩5000 156 × 76 մմ Նարնջագույն Լի Ի Օչժուկհոնը Կաննինում 11 հունիսի 1983 Շարք III (다)
    12 հունիսի 2002 Շարք IV (라) թույլ տեսողություն ունեցողների համար գույները ուժեղացված էին
    ₩10 000 161 × 76 մմ Կանաչ Սեջոն Մեծ, ջրային ժամացույց Կյոբխորու տաղավարը Կյոնբոկունում 8 հոկտեմբերի 1983 Շարք III (다)
    20 հունվարի 1994 Շարք IV (라) «Սուզվող» մետաղական շերտեր, միկրոկնիք ջրային ժամացույցի վրա,դաջված թաքնված պատկեր
    Շրջված դիմանկար, Տխենգիկկի 19 հունիսի 2000 Շարք V (마) Թույլ տեսողություն ունեցողների համար գույները պայծառեցված են, ջնջված է Եվրիոնի համաստեղությունը, հեղինակային ստորագրություն
Շարք 2006—2007 թվականների [6](կոր.)
Պատկեր Անվանական գին Չափսեր Հիմնական գույն Նկարագրություն Ամսաթիվ Շարքի

նշանակություն

Ավերս Ռևերս Ավերս Ռևերս Նշագիծ թողարկման
    ₩1000 136 × 68 մմ Կապույտ Լի Խվան, Մենյունդանը համալսարանում Կոնֆուցիական ակադեմիա "Տոնսան" պատկեր, հիմնադրված Լի Խվանի կողմից Շրջված դիմանկար, անվանական գին 22 հունվարի 2007 Շարք III (다)
    ₩5000 142 × 68 մմ Կարմիր և դեղին Լի Ի, Օչժուկխոնը Կաննինում Սին Սաիմդան երկու նկարներ, Լի Ի փիլիսոփայի մայր 2 հունվարի 2006 Շարք V (마)
    ₩10 000 148 × 68 մմ Կանաչ Սեջոն Մեծ, "Ձոն երկնքում թռչող վիշապի մասին" 15-րդ դարի գլոբուսը, Բոհեն լեռան աստղադիտարանը, 15-րդ դարի աստղային երկնքի քարտեզը 22 հունվարի 2007 Շարք VI (바)
    ₩50 000 154 × 68 մմ Նարնջագույն և դեղին Սին Սաիմդան, "Խաղող" և "Բույսեր և միջատներ" նկարները (հեղինակ Սին Սաիմդան) "Ծաղկած սալորենին լուսնյակ գիշերով" նկարը (հեղինակ Օ Մոն Րյոն), նկար "Բամբուկ" (հեղինակ Օ Չժոն) 23 հունիսի 2009 Շարք VI (바)

Փոխարժեքի ռեժիմԽմբագրել

Ներկայումս Հարավային Կորեայում գործում է փոխարժեքի լողացող կուրսի ռեժիմը։ Վարած քաղաքականության արդյունավետությունը երևում է ինֆլյացիայի ցուցանիշները։

KRW ներկա փոխարժեքները
Google Finance կայքից՝: AMD CAD CHF EUR GBP JPY RUB USD
Currate.com կայքից՝ AMD CAD CHF EUR GBP JPY RUB USD
XE.com կայքից՝ AMD CAD CHF EUR GBP JPY RUB USD
OANDA.com կայքից՝ AMD CAD CHF EUR GBP JPY RUB USD


Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Kurt Schuler (29 февраля 2004)։ «Tables of modern monetary history: Asia»։ Currency Boards and Dollarization։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-03-17-ին։ Վերցված է 10 сентября 2008 
  2. 2,0 2,1 «Brief History of current Korea notes in circulation; 5,000 won note» (Flash и HTML)։ Банк Кореи։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-09-27-ին։ Վերցված է 10 сентября 2008  (անգլ.)
  3. 3,0 3,1 «Brief History of current Korea notes in circulation; 10,000 won note» (Flash и HTML)։ Банк Кореи։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-05-07-ին։ Վերցված է 10 сентября 2008  (անգլ.)
  4. «Brief History of current Korea notes in circulation; 1,000 won note» (Flash и HTML)։ Банк Кореи։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-09-27-ին։ Վերցված է 10 сентября 2008  (անգլ.)

Արտաքին հղումներԽմբագրել